RCEP sẽ khiến Ấn Độ tổn thương hơn so với một FTA riêng với Trung Quốc

rcep

Một trong những tranh luận liên quan đến việc tham gia RCEP sẽ đưa Ấn Độ trở thành một phần trong nhóm nước chiếm khoảng 30% thương mại toàn cầu, theo đó tạo ra sự sụt giảm lớn về khả năng tiếp cận thị trường trong bối cảnh Ấn Độ đã có FTA với 13/15 thành viên RCEP ngoại trừ Trung Quốc và New Zealand.

Tổng Giám đốc điều hành Niti Aayog, WB và một số nhà kinh tế đã kêu gọi Ấn Độ tham gia Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), một báo cáo mới cho rằng thiệt hại tiềm năng cho nước này sẽ nhiều hơn khi Ấn Độ ký một hiệp định thương mại tự do song phương riêng với Trung Quốc.

Báo cáo Sáng kiến Nghiên cứu Thương mại Toàn cầu (GTRI) cho biết: “Ấn Độ không thể có một FTA song phương với Trung Quốc do thâm hụt thương mại lớn với nước này. Tuy nhiên, việc tham gia RCEP thậm chí sẽ có nhiều vấn đề hơn. Trong FTA song phương với Trung Quốc, Ấn Độ có thể trì hoãn giảm thuế quan, nhưng theo RCEP, hàng hóa Trung Quốc có thể vào Ấn Độ dễ dàng thông qua các nước RCEP khác với mức thuế ưu đãi ngay từ đầu.”

Một trong những lập luận cho rằng việc tham gia RCEP sẽ khiến Ấn Độ trở thành một phần của nhóm chiếm khoảng 30% thương mại toàn cầu, điều này sẽ mang lại quyền tiếp cận thị trường lớn hơn nhưng lại không được hưởng lợi nhiều khi thực tế Ấn Độ đã có 13/15 FTA với các thành viên của RCEP ngoại trừ Trung Quốc và New Zealand. Đồng sáng lập GTRI, ông Ajay Srivastava: “Thương mại với New Zealand khá nhỏ, do đó bất cứ lợi ích nào từ RCEP có thể rất nhỏ hoặc tăng không đáng kể.”

Sau khi RCEP được ký kết năm 2020, thâm hụt của các nước thành viên như Nhật Bản và Hàn Quốc với Trung Quốc đã trở nên tệ hơn. Thâm hụt thương mại ASEAN với Trung Quốc đã tăng từ 81,7 tỷ USD năm 2020 lên 135,6 tỷ USD năm 2023. Thâm hụt của Nhật Bản đã tăng gấp đôi, và lần đầu tiên, Hàn Quốc dự kiến cũng trải qua thâm hụt thương mại với Trung Quốc trong năm nay. GTRI cho biết: “Điều này cho thấy lợi ích của RCEP bị lệch về phía Trung Quốc, dẫn đến cạnh tranh không lành mạnh và rằng việc tham gia sẽ dẫn đến một làn sóng tăng hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc mà không đi kèm với lợi ích tương xứng.”

Ấn Độ đã tham gia những cuộc thảo luận về việc thiết lập RCEP từ năm 2013 và sau đó đã quyết định rút khỏi đàm phán trong năm 2019. Những nước khác vẫn tiếp tục ký kết hiệp định vào năm 2020.

Một lập luận khác cho rằng tư cách thành viên RCEP sẽ giúp Ấn Độ hội nhập vào chuỗi giá trị khu vực (GVC). Vì bất chấp việc giảm thuế quan bằng 0 đối với phần lớn hàng hóa công nghiệp với ASEAN, Nhật Bản, Hàn Quốc trong hơn một thập kỷ, Ấn Độ vẫn không trở thành một nước GVC quan trọng. Thời gian thông quan cảng và mức độ thuận lợi kinh doanh thấp là những rào cản chính.

Ông cho biết: “Triển vọng hội nhập GVC dù rất có ý nghĩa với Ấn Độ thì vẫn còn hạn chế nếu không có các cuộc cải cách nội tại để cải thiện hiệu quả hoạt động và giảm chi phí do những thiếu sót về cơ sở hạ tầng.”

Khả năng mở rộng thị trường cho các MSME của Ấn Độ cũng thường được đề cập. Thực tế là, các MSME của Ấn Độ đang phải vật lộn để cạnh tranh với các nhà sản xuất Trung Quốc quy mô lớn. Việc đưa hàng hóa Trung Quốc miễn thuế vào Ấn Độ có thể áp đảo MSME, vì các hoạt động quy mô nhỏ của họ. GTRI cho biết: “Các MSME Ấn Độ sẽ hưởng lợi nhất thông qua việc đánh giá thuế quan MFN – cho phép nhập khẩu đầu vào với thuế quan thấp chứ không phải do Ấn Độ là thành viên RCEP.”

Nhiều người cũng cho rằng lĩnh vực nông nghiệp và dịch vụ của Ấn Độ có thể hưởng lợi từ thị trường khổng lồ của RCEP. Tuy nhiên, các nước RCEP thường đưa ra các ưu đãi thuế quan hạn chế cho sản phẩm nông nghiệp và các rào cản phi thuế cản trở thương mại nông nghiệp. Thêm vào đó, các thành viên RCEP phần lớn đã phản đối các đề xuất về việc tiếp cận ngành dịch vụ của Ấn Độ, khiến cho các lợi ích tiềm năng cho những ngành này trở nên khong chắc chắn.

Một số nhà kinh tế học xem tư cách thành viên RCEP là con đường thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) nhiều hơn. Nhưng mối quan hệ giữa FTA và tăng trưởng FDI là không rõ ràng. Báo cáo cho biết: Các rào cản thuế quan cao đã thu hút vốn đầu tư đáng kể vào lĩnh vực ô tô của Ấn Độ trong khi Úc mất cơ sở sản xuất khi giảm thuế quan.

Ông Srivastava cho biết: “Cả nhà đầu tư trong nước và nước ngoài đều khó tạo ra khả năng sản xuất mới ở Ấn Độ nếu họ phải cạnh tranh với hàng nhập khẩu miễn thuế từ Trung Quốc tại thị trường Ấn Độ. Vì vậy, nếu Ấn Độ tham gia RCEP, nước này không chỉ không trở thành điểm đến đầu tư ưa thích từ các nhà đầu tư theo đuổi chiến lược Trung Quốc+1, mà còn dẫn đến tình trạng vốn trong nước trong lĩnh vực sản xuất đi ra khỏi Ấn Độ.”

Thuế nhập khẩu bằng 0 sẽ xung đột với các chương trình sản xuất trong nước của Ấn Độ, như Chương trình khuyến khích sản xuất (PLI) và Chương trình hiệu suất sản xuất theo giai đoạn (PMP), ưu tiên thuế nhập khẩu thấp với nguyên liệu thô nhưng thuế quan sẽ cao hơn đối với thành phẩm.

Bằng cách không tham gia RCEP, Ấn Độ đã định vị để đa dạng hóa các đối tác thương mại và giảm nguy cơ phụ thuộc quá mức vào Trung Quốc. Khi ông Trump tái đắc cử, hành động áp thuế đối với Trung Quốc sẽ tăng cường. Việc Ấn Độ tập trung vào việc mở rộng quan hệ đối tác với Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu và những nền kinh tế quan trọng khác sẽ phù hợp với chiến lược của nước này hơn và giảm sự phụ thuộc vào một nước duy nhất, đặc biệt là quốc gia mà Ấn Độ có mối quan hệ kinh tế phức tạp.

Nguồn: Financial Express

Từ khóa: quan hệ kinh tế Ấn Độ- Trung Quốc, hiệp định RCEP