Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Bắc Kinh chuyển hướng khỏi cơ sở hạ tầng tốn kém để tập trung vào công nghệ, năng lượng tái tạo và khoáng sản quan trọng

Một nghiên cứu cho thấy Trung Quốc đã chuyển đổi đầu tư của nước này tại khu vực châu Mỹ Latinh vào các lĩnh vực chiến lược như khoáng sản quan trọng, công nghệ và năng lượng tái tạo, trong bối cảnh nướ này đối mặt với Mỹ và châu Âu tại các chiến trường kinh tế quan trọng của thế kỷ 21.

Sự thay đổi trọng tâm từ các dự án cơ sở hạ tầng đắt đỏ đến các lĩnh vực chiến lược này diễn ra khi đầu tư mới vào khu vực giảm đi, nhưng sự lo ngại tăng lên tại Mỹ và châu Âu về sự cạnh tranh ngày càng tăng của Trung Quốc để giành vị trí thống trị kinh tế.

Sự sụt giảm mức đầu tư không phản ánh sự thiếu quan tâm đối với khu vực Mỹ Latinh và Caribbean mà thay vào đó là sự tập trung chặt chẽ của Trung Quốc vào lĩnh vực công nghệ cao và các lĩnh vực chiến lược, theo báo cáo được công bố hôm 22/1 tại Đối thoại Liên Mỹ.

Trung bình, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của Trung Quốc vào Mỹ Latinh đạt 14,2 tỷ USD mỗi năm từ năm 2010 đến năm 2019 nhưng giảm xuống mức trung bình 7,7 tỷ USD từ năm 2020 đến năm 2021, sau đó xuống còn 6,4 tỷ USD vào năm 2022.

Margaret Myers, đồng tác giả báo cáo của tổ chức tư vấn có trụ sở tại Washington, cho biết: “Dữ liệu của chúng tôi cho thấy sự thay đổi rõ ràng trong FDI của Trung Quốc sang các ngành cụ thể ở Mỹ Latinh và Caribe”.

“Nhiều lĩnh vực ưu tiên mới này được Trung Quốc mô tả là ‘cơ sở hạ tầng mới’, một thuật ngữ bao gồm các ngành công nghiệp - chẳng hạn như viễn thông, công nghệ tài chính và chuyển đổi năng lượng - vốn là những ngành quan trọng đối với chiến lược tăng trưởng kinh tế của chính Trung Quốc.”

Báo cáo cho thấy Bắc Kinh đã đầu tư tổng cộng 187,5 tỷ USD vào Mỹ Latinh và Caribe trong giai đoạn từ năm 2003 đến năm 2022.

Tiêu biểu cho chiến lược đầu tư mới của Trung Quốc là các dự án như kế hoạch xây dựng nhà máy ở Brazil của nhà sản xuất xe điện BYD, việc Tianqi Lithium mua lại tài sản lithium ở Chile, và việc mở rộng Huawei và các công ty Trung Quốc khác trên toàn khu vực sang các trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và Công nghệ 5G.

Cho đến nay, Brazil đã giành được thị phần FDI lớn nhất của Trung Quốc trong khu vực trong hai thập kỷ tính đến năm 2022, với 78,6 tỷ USD, chiếm 42% tổng vốn FDI của Trung Quốc. Peru là nước nhận viện trợ lớn thứ hai, tiếp theo là Mexico, Argentina và Chile.

Đầu tư của Bắc Kinh vào Mexico ngày càng tập trung vào lĩnh vực sản xuất có giá trị cao, với việc các công ty Trung Quốc chuyển hoạt động sản xuất từ quê nhà sang Mexico để tận dụng lợi thế tiếp cận thương mại đặc quyền của quốc gia vào thị trường Bắc Mỹ.

Trong khi đầu tư tăng trưởng ổn định, thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ Latinh đã tăng vọt trong hai thập kỷ qua, tăng từ 14 tỷ USD năm 2000 lên 495 tỷ USD vào năm 2022. Xuất khẩu của Trung Quốc sang khu vực bao gồm hàng hóa và dịch vụ công nghệ cao ngày càng tăng, mặc dù hàng nhập khẩu của Bắc Kinh từ Mỹ Latinh và Caribe vẫn chủ yếu bao gồm nguyên liệu thô, giống như cách đây hơn một thập kỷ.

Các quan chức chính quyền Biden đã nhiều lần cảnh báo các chính phủ Mỹ Latinh về mối nguy hiểm của việc phụ thuộc quá mức vào đầu tư Trung Quốc, với lý do rủi ro an ninh, bẫy nợ và khả năng cơ sở hạ tầng như cảng được sử dụng cho mục đích quân sự.

Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, việc Mỹ thất bại trong việc cung cấp các sản phẩm thay thế có giá cạnh tranh, nguồn tài chính rẻ hơn cho các dự án cơ sở hạ tầng hoặc các thỏa thuận thương mại tự do mới đã khiến nhiều quan chức Mỹ Latinh thất vọng.

Liên minh châu Âu năm ngoái đã đưa ra sáng kiến Cổng toàn cầu trong khu vực, kêu gọi tài trợ lên tới 45 tỷ euro cho các dự án bao gồm chuyển đổi năng lượng xanh và chuyển đổi kỹ thuật số, nhưng vẫn chưa rõ số tiền này sẽ được chi bao nhiêu.

Angel Melguizo, một đồng tác giả khác, cho biết trọng tâm mới của Trung Quốc vào đầu tư công nghệ cao “thách thức chiến lược đầu tư của châu Âu, vì chương trình Global Gateway của EU đã xác định các ưu tiên tương tự. Qua đó, cũng tạo cơ sở để cạnh tranh với Mỹ ở một số thị trường”.

Nguồn: Financial Times

Từ khóa: Trung Quốc, đầu tư, công nghệ cạo, Mỹ Latinh