Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Các quan chức Mỹgần đây ngày càng lo ngại rằng các khoản đầu tư của các công ty đầu tư mạo hiểm của nước này vào các lĩnh vực công nghệ cao của Trung Quốc, như trí tuệ nhân tạo, chất bán dẫn và điện toán lượng tử, đang giúp chính phủ Trung Quốc phát triển các công nghệ quan trọng và mới nổi có thể được sử dụng để làm suy yếu an ninh quốc gia của Mỹ.

Theo đó, giới tinh hoa quyền lực Mỹ đã bắt đầu hạn chế và cản trở dòng vốn xuyên biên giới như vậy thông qua “các khoản phí bịa đặt” đối với các hoạt động đầu tư và thương mại thông thường, điều này rõ ràng đi ngược lại với tuyên bố của Mỹ rằng không chia cắt nền kinh tế phụ thuộc lẫn nhau với Trung Quốc.

Trong vài tháng qua, Mỹđã tăng cường điều tra các khoản đầu tư của các công ty VC của họ vào các công ty công nghệ cao Trung Quốc, cùng với việc Tổng thống Mỹký sắc lệnh hành pháp hạn chế các khoản đầu tư đó với lý do bảo vệ an ninh quốc gia.

Những động thái này là biểu hiện rõ nét của tư duy chứng khoán hóa và liên chính trị hóa của Mỹ. Chúng làm suy yếu trật tự kinh tế và thương mại quốc tế và có thể dẫn tới sự đảo ngược toàn cầu hóa.

Thăm dò đầu tư

Vào hôm 18 tháng 7, Ủy ban đặc biệt về Cạnh tranh Chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc đã gửi thư tới bốn quỹđầu tư mạo hiểm nổi tiếng của Mỹ– GGV Capital, GSR Ventures, Walden International và Qualcomm Ventures – bày tỏ mối quan ngại sâu sắc về các khoản đầu tư của họ vào Trung Quốc trong lĩnh vực chất bán dẫn, điện toán lượng tử và trí tuệ nhân tạo (AI).

Ủy ban cũng yêu cầu các công ty này cung cấp thông tin chi tiết về các khoản đầu tư của họ – bao gồm danh sách các dự án và số tiền, quy trình ra quyết định, rủi ro và tỷ lệ nắm giữ cổ phần thuộc sở hữu nhà nước của Trung Quốc trong các dự án này – để điều tra và đánh giá an ninh.

Trong các bức thư, Ủy ban đặc biệt về Cạnh tranh Chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc khẳng định một cách phi logic rằng tất cả các khoản đầu tư vào lĩnh vực công nghệ cao của Trung Quốc là“vi phạm nhân quyền” vàsẽ gia tăng đáng kể khả năng tiến hành các hoạt động đe doạ an ninh đối với Mỹ, bất kể các công ty nhận đầu tư có từng hợp tác với chính phủ Trung Quốc hay quân đội của nước này hay không.

Vào tháng 2 năm 2023, Trung tâm An ninh và Công nghệ mới nổi tại Đại học Georgetown đã công bố một báo cáo về các khoản đầu tư của Mỹvào lĩnh vực AI của Trung Quốc. Theo báo cáo, 167 nhà đầu tư Mỹ đã tham gia vào 401 giao dịch đầu tư nhắm vào các công ty AI Trung Quốc từ năm 2015 đến năm 2021. Báo cáo cũng cung cấp danh sách 10 nhà đầu tư hàng đầu, trong đó có 4 công ty bị Ủy ban đặc biệt về Cạnh tranh Chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc cảnh báo.

Thắt chặt dòng vốn

Hôm 09 tháng 08 vừa qua, Tổng thống Mỹ - Joe Biden đã ký sắc lệnh thiết lập cơ chế xem xét đầu tư ra nước ngoài do Bộ Tài chính Mỹchỉ đạo nhằm hạn chế hoặc nghiêm cấm một số khoản đầu tư của Mỹvào các lĩnh vực công nghệ cao nhạy cảm ở Trung Quốc bao gồm chất bán dẫn, điện toán lượng tử và trí tuệ nhân tạo (AI).

Theo sắc lệnh mới, các công nghệ và sản phẩm nhạy cảm trong các lĩnh vực này có thể gây ra mối đe dọa cấp tính đối với an ninh quốc gia Mỹvà các khoản đầu tư từ Mỹsẽ giúp Trung Quốc đẩy nhanh sự phát triển của các lĩnh vực này.

Do đó, sắclệnh mớiquy định rằng tất cả các công dân Mỹ tham gia vào các giao dịch đầu tư đó phải báo cáo cho Bộ Tài chính và các giao dịch này sẽ bị cấm ngay lập tức khi được chứng minh là cómối đe dọa đối với an ninh quốc gia.

Hiện tại, sắc lệnh này không yêu cầu Bộ Tài chính tiến hành xem xét trước và phê duyệt các giao dịch liên quan mà thay vào đó trao cho Bộ Tài chính quyền can thiệp và xem xét các giao dịch cũng như can thiệp sau khi giao dịch diễn ra, dựa trên các cam kết của công ty.

Đối với các giao dịch vi phạm trật tự, Kho bạc có quyền khôi phục chúng về trạng thái ban đầu bằng cách buộc hủy giao dịch và thoái vốn cổ phần, đồng thời xử phạt các đơn vị liên quan bằng hình thức phạt nặng và các biện pháp khác.

Chiến lược ứng phó

Hiện tại, có nhiều khả năng Mỹ sẽ mở rộng hơn nữa và thậm chí lạm dụng khái niệm “an ninh quốc gia” để ngăn chặn hoạt động đầu tư và hợp tác của các công ty VC trong các lĩnh vực công nghệ cao của Trung Quốc, thậm chí liên quan đến một số dự án đang được tiến hành.

Mặc dù sắc lệnh hành pháp tuyên bố rằng nó chỉ hạn chế đầu tư vào một “nhóm công nghệ hẹp” có nhiều khả năng đe dọa an ninh quốc gia nhất, nhưng sắc lệnh và các cuộc điều tra liên quan của Mỹchắc chắn sẽ có tác động tiêu cực, bao gồm cả tác động lan tỏa, trên tất cả các lĩnh vựcđầu tư xuyênbiên giới ở Trung Quốc

Trong bối cảnh như vậy, Trung Quốc cần chú ý và phân tích toàn diện những rủi ro khituân thủ có thể xảy ra do các quyết định này mang lại và có thể xem xét phản ứng từ ba khía cạnh.

Đầu tiên, cần duy trì sự hợp lý và hiểu biết về các quy tắc liên quan từ góc độ thực tế. Trung Quốc có thể quản lý những rủi ro có thể xảy ra một cách hiệu quả và tái hòa nhập chuỗi giá trị toàn cầu bằng cách điều chỉnh kế hoạch đầu tư và chiến lược kinh doanh, cuối cùng hiện thực hóa mục tiêu tạo ra những đột phá mà không làm suy yếu những gì họ đã đạt được.

Thứ hai, khi đối mặt với sự đối xử không công bằng, Trung Quốc nên tận dụng triệt để các quy tắc quốc tế và tuân theo các thông lệ được quốc tế chấp nhận để bảo vệ lợi ích của mình, nâng cao khả năng cạnh tranh và giành được sự tin tưởng, hiểu biết và tôn trọng của thế giới.

Thứ ba, để thu hút và giữ chân các nhà đầu tư nước ngoài tốt hơn, Trung Quốc phải cố gắng cung cấp một môi trường kinh doanh quốc tế hóa, dựa trên luật pháp và định hướng thị trường hơn, đồng thời tập trung vào việc tăng cường sự tin cậy lẫn nhau trong các giao dịch đầu tư xuyên biên giới, đặc biệt là giữa các công dân thuộc khu vực tư nhân.

Nguồn: China Daily

Từ khoá: Mỹ; Trung Quốc; biện pháp; kiềm chế; trật tự; thương mại; toàn cầu.