Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Robert Kahn, Giám đốc phụ trách địa kinh tế vĩ mô toàn cầu của công ty tư vấn Eurasia Group, trao đổi với hãng tin Nikkei rằng những dự đoán về suy thoái kinh tế ở Mỹ năm 2023 có vẻ không chính xác vì chi tiêu của người tiêu dùng Mỹ vẫn mạnh mẽ, nhưng lạm phát đình trệ có thể xảy ra vào năm 2024.

Kahn, người trước đây từng là nhà kinh tế cấp cao tại Cục Dự trữ Liên bang (Fed), tin rằng Fed“khá lạc quan” với kỳ vọng về một nền kinh tế Mỹ “hạ cánh mềm”. Ông cảnh báo về một kịch bản tiêu cực khi nhu cầu giảm mạnh do giá dầu tăng cao và những diễn biến bất lợi ở nước ngoài, bao gồm cả ở Trung Quốc.

Trích đoạn đã được chỉnh sửa từ cuộc phỏng vấn sau đây.

Hỏi: Tại sao nền kinh tế Mỹ vẫn phát triển mạnh mẽ ngay cả khi lạm phát cao và lãi suất tăng nhanh?

Đáp: Đầu tiên và quan trọng nhất, chính sách tài khóa ở Mỹ, kể từ khi bắt đầu đại dịch, đã mở rộng hơn hầu hết các quốc gia khác và điều đó đã hỗ trợ đáng kể cho nhu cầu tiêu dùng, điều mà Mỹ vẫn đang nỗ lực giải quyết.

Chính sách tiền tệ cũng linh hoạt trong một thời gian dài, trước khi Fed bắt đầu thắt chặt. Như bạn đã biết, chính sách tiền tệ hoạt động có độ trễ. Vì vậy, tôi có thể khẳng định rằng chính sách đó đã hỗ trợ khá nhiều cho nhu cầu tiêu dùng gần đây.

Tuy nhiên, nhiều yếu tố trong số này đang bắt đầu thắt chặt hơn.

Sau cùng, người tiêu dùng Mỹ là trung tâm của triển vọng tăng trưởng và các hộ gia đình Mỹ đã bắt đầu cảm nhận tác động của giá dầu tăng cao, trong một số trường hợp, thanh toán khoản vay sinh viên cao hơn, hóa đơn thẻ tín dụng cao hơn, …Và vì vậy tôi thấy tốc độ tăng trưởng sẽ chậm lại một chút trong những quý 4 năm 2023.

Hỏi: Nhiều nhà kinh tế dự kiến sẽ có một cuộc suy thoái trong năm nay. Ông nghĩ tại sao họ đánh giá sai sức mạnh chi tiêu của người tiêu dùng?

Đáp: Đó là một câu hỏi quan trọng và rất khó. Chúng tôi thấy rằng người tiêu dùng Mỹ tăng cường chi tiêu để bù đắp chi phí tiêu dùng. Nhưng một phần trong số đó là khoản tiết kiệm được tích lũy trong những năm đầu của đại dịch, phản ánh việc mở rộng chính sách tài khóa vào thời điểm đó. Một phần trong số đó là năng suất cao hơn mong đợi và thị trường việc làm mạnh mẽ đã giúp tăng lương và tăng thu nhập hộ gia đình.

Chính sách cũng tạo ra sự khác biệt. Tổng thống Mỹ Joe Biden sẽ hủy khoản nợ cho sinh viên và điều đó cũng giúp thúc đẩy chi tiêu.

Hỏi: Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) kỳ vọng nền kinh tế Mỹ sẽ “hạ cánh mềm”. Quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?

Đáp: Sẽ là một thành công lớn nếu Fed có thể đưa lạm phát từ mức cao trở lại mà không xảy ra suy thoái. Nhưng điều đó cũng khá lạc quan. Và kỳ vọng đối với hầu hết người Mỹ, không có căng thẳng tài chính nào xảy ra.

Hiện chúng tôi đang có một sự bất thường, trong khi thị trường lao động rất eo hẹp thì lại có rất nhiều vị trí tuyển dụng. Theo tôi nghĩ những vị trí tuyển dụng đang giảm xuống, thậm chí là tỷ lệ thất nghiệp đang tăng lên.

Và điều chúng ta đang thấy hiện nay là người dân Mỹ đang quay trở lại thị trường lao động cùng số lượng việc làm đang tăng lên, nghĩa là tỷ lệ thất nghiệp sẽ giảm.

Cho đến nay, tất cả những điều này mở ra viễn cảnh về một sự điều chỉnh tương đối suôn sẻ của thị trường lao động.

Nhưng chúng ta nên lưu ý rằng việc điều chỉnh lãi suất cao thường có thể diễn ra suôn sẻ ở giai đoạn ban đầu và sau đó đột ngột thay đổi. Đôi khi chúng ta có thể thấy sự điều chỉnh nhanh chóng, đặc biệt là ở giai đoạn cuối của quá trình điều chỉnh.

Hỏi: Mỹ có đứng trước nguy cơ xảy ra lạm phát đình trệ vào năm 2024, với lạm phát cao cùng với tốc độ tăng trưởng kinh tế thấp không?

Đáp: Tôi nghĩ là có. Tôi nghĩ trong vài năm qua, chúng ta đã thấy rằng đại dịch Covid-19 đã tạo ra những cú sốc có tác động lâu dài đến chuỗi cung ứng và do đó ảnh hưởng đến giá cả. Và việc điều chỉnh trở lại điều kiện bình thường là rất khó khăn và tốn thời gian.

Ví dụ, nhiều cuộc đình công ở nhiều nơi ở Mỹ khi người lao động mong muốn được tăng lương tốt hơn. Thế giới vẫn đang chứng kiến một số gián đoạn trong chuỗi cung ứng. Tất cả những điều đó cho thấy tiến trình giảm lạm phát cũng có thể không đồng đều.

Tôi nghĩ rằng nhu cầu giảm mạnh, mất niềm tin, giá dầu cao và những diễn biến bất lợi ở nước ngoài, kể cả ở Trung Quốc, sẽ dẫn đến một cuộc suy thoái mạnh hơn. Và chính sách tiền tệ không đáp ứng, vì lo ngại về lạm phát.

Vì vậy, kịch bản tiêu cực là tăng trưởng giảm mạnh, lạm phát vẫn cao và đó là “stag”, tức là sự trì trệ, hoặc lạm phát đình trệ.

Đối với những rủi ro do căng thẳng trên thị trường tài chính, tôi không nghĩ Mỹ đã thoát khỏi nguy cơ. Tôi nghĩ vẫn còn một số ngân hàng vừa và nhỏ ở Mỹ có thể gặp khó khăn và họ phải sáp nhập hoặc bị can thiệp. Nhưng hiện tại tôi không coi đó là một rủi ro mang tính hệ thống đối với nền kinh tế toàn cầu hay nền kinh tế Mỹ và tôi lạc quan rằng chúng ta có thể giải quyết được điều đó.

Hỏi: Mỹ đang phải đối mặt với tình trạng “mắc kẹt” bất động sản thương mại như các trung tâm thương mại, văn phòng làm việc kể từ sau đại dịch làm thay đổi cách làm việc của mọi người.

A: Sự dư thừa bất động sản thương mại đang là vấn đề rất quan trọng. Đặc biệt ở một số thành phố, xu hướng làm việc tại nhà và cắt giảm nhân sự dẫn đến bất động sản thương mại gặp rắc rối. Cần có thời gian để nhìn nhận rõ tình trạng này vì nó có xu hướng bộc lộ khi hợp đồng thuê đáo hạn, vì việc tái cấp vốn không dễ dàng.

Tôi nghĩ vấn đề đó sẽ diễn ra trong vòng hai đến ba năm tới và đặc biệt, như tôi đã nói, có một số thành phố mà hiện tại chúng tôi có tỷ lệ để trống rất cao và khi các hợp đồng thuê đó đáo hạn, tôi nghĩ rằng chủ sở hữu sẽ bị áp lực tài chính.

Fed vẫn sẽ giữ mức lãi suất cao cho đến khi họ tin rằng họ đang giảm lạm phát trở lại mục tiêu 2%. Vì vậy, khả năng trong năm 2024, lãi suất vẫn sẽ ở mức như hiện nay. Thậm chí có thể cao hơn một chút. Và đó sẽ là rào cản đối với lĩnh vực bất động sản thương mại ở Mỹ.

Nguồn: Nikkei Asia

Từ khóa: Mỹ, bất động sản thương mại, tiêu dùng, suy thoái, lãi suất, lạm phát