Các gã khổng lồ dầu cọ Indonesia, Malaysia bắt đầu đàm phán với EU về quy định phá rừng

dau co

Indonesia và Malaysia, hai nhà sản xuất dầu cọ hàng đầu thế giới, đã thành lập một lực lượng chuyên trách chung với Liên minh châu Âu để giải quyết những khác biệt của họ đối với luật mới khiến mặt hàng phổ biến này khó thâm nhập vào EU hơn.

Chính phủ Indonesia và Malaysia, cùng chiếm khoảng 85% xuất khẩu dầu cọ toàn cầu, đã chỉ trích Quy định không phá rừng của EU (EUDR), gọi đó là sự phân biệt đối xử và cho rằng các yêu cầu của nó quá nghiêm ngặt đối với các nhà sản xuất, đặc biệt là nông dân, để tuân thủ điều này.

Lực lượng chuyên trách dầu cọ nhằm giải quyết những vấn đề này và đã tổ chức cuộc họp đầu tiên tại Jakarta vào ngày 4 tháng 8. Airlangga Hartanto, Bộ trưởng kinh tế Indonesia, cho biết một trong những chủ đề chính trong chương trình nghị sự là phân loại rủi ro mà EUDR giao cho các nước sản xuất.

Theo EUDR, các quốc gia được coi là có rủi ro thấp sẽ trải qua quy trình thẩm định đơn giản hơn để đưa sản phẩm của họ vào EU, trong khi các quốc gia có rủi ro cao sẽ phải trải qua quá trình kiểm tra nghiêm ngặt hơn. Airlangga cho biết, Chính phủ Indonesia lo ngại rằng nếu Indonesia bị coi là quốc gia có rủi ro cao, việc xuất khẩu dầu cọ sang EU sẽ khó khăn hơn.

Airlangga cho biết trong cuộc họp báo ở Jakarta: “Trong cuộc đàm phán đầu tiên, có vẻ như họ có thể hiểu và chấp nhận những lo ngại liên quan đến hệ thống phân loại từ Indonesia, Malaysia và các quốc gia có cùng quan điểm”.

Cũng được thảo luận là vai trò của các chương trình chứng nhận tính bền vững, như Hội nghị bàn tròn về Dầu cọ bền vững (RSPO), trong EUDR, để tránh phải đưa ra các tiêu chuẩn mới về tuân thủ.

Airlangga cho biết: “Chúng tôi đã nói về RSPO và các tiêu chuẩn khác để chúng tôi không phải tạo ra cái khác và có thể tiếp tục sử dụng các tiêu chuẩn hiện có”.

Musdhalifah Machmud, cố vấn của Airlangga về các vấn đề nông nghiệp và đồng chủ tịch cuộc họp ở Jakarta, cho biết chính phủ sẽ đảm bảo xuất khẩu dầu cọ sang EU được chứng nhận theo tiêu chuẩn của EU. Đổi lại, bà nói, EU cũng nên công nhận các chương trình chứng nhận như RSPO và ISPO của Indonesia trong luật cấm phá rừng.

Musdhalifah nói : “Đó là những gì chúng tôi đang yêu cầu từ EU để họ biết rằng ISPO và RSPO đã có thể truy tìm nguồn gốc dầu cọ đến cấp độ đồn điền” .

Airlangga cho biết phái đoàn EU đã thể hiện thái độ tích cực đối với các đề xuất của Indonesia trong cuộc họp. Lực lượng chuyên trách chung sẽ kết thúc công việc của mình vào cuối năm 2024 và có khả năng được gia hạn.

“Vì vậy, chúng tôi đang có tâm trạng tốt để đàm phán với châu Âu,” Airlangga nói.

Trọng tâm là người nông dân

EUDR cấm nhập khẩu vào EU các mặt hàng có nguồn gốc từ việc phá rừng. Đó là nỗ lực nhằm loại bỏ nạn phá rừng khỏi chuỗi cung ứng của nhiều mặt hàng hàng ngày - bao gồm thịt bò, đậu nành và gỗ - được bán ở EU, vốn chịu trách nhiệm cho 16% nạn phá rừng nhiệt đới liên quan đến thương mại quốc tế.

Luật cũng cấm hàng hóa có nguồn gốc bất hợp pháp.

Để đảm bảo tuân thủ, luật yêu cầu người mua phải truy tìm nguồn gốc các mặt hàng như dầu cọ từ trang trại nơi trái cây được trồng, bao gồm cả tọa độ địa lý chính xác.

Những người chỉ trích luật mới cho rằng khó có khả năng nông dân sản xuất nhỏ có thể đáp ứng các tiêu chí về tính hợp pháp và bền vững do EU đặt ra do chi phí và các hạn chế khác, khiến họ bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu.

Họ lưu ý rằng tác động sẽ được cảm nhận sâu sắc ở Indonesia, nước sản xuất dầu cọ hàng đầu thế giới, nơi những người nông dân quản lý 6,72 triệu ha (16,6 triệu mẫu đất) đồn điền, tương đương 41% tổng diện tích cọ dầu của cả nước.

Để giải quyết những lo ngại này, Lực lượng chuyên trách chung tập hợp các bên liên quan, những người sẽ xác định các giải pháp và phương tiện thiết thực để thực hiện quy định mới.

Bên cạnh vấn đề về sự tham gia của các hộ sản xuất nhỏ trong chuỗi cung ứng, lực lượng đặc chuyên trách cũng sẽ giải quyết các vấn đề khác như chương trình chứng nhận quốc gia có liên quan, truy xuất nguồn gốc từ nhà sản xuất đến người tiêu dùng cuối cùng, dữ liệu khoa học về nạn phá rừng và suy thoái rừng cũng như bảo vệ dữ liệu.

'Tội lỗi trong quá khứ'

Sau khi thông qua EUDR vào đầu năm nay, Tổng thống Indonesia Joko Widodo cho biết nước ông đã đạt được những bước tiến lớn trong việc giảm nạn phá rừng.

Ông trích dẫn số liệu chính thức cho thấy tỷ lệ phá rừng hàng năm gần đây nhất của Indonesia là thấp nhất kể từ năm 1990 và giảm 75% so với giai đoạn 2019-2020. Chính phủ cho rằng sự suy giảm này là do một số chính sách nhằm bảo vệ rừng và cải thiện tính bền vững của ngành trồng rừng.

Trước khi thành lập lực lượng chuyên trách chung, chính phủ Indonesia đã nêu quan ngại về EUDR trên một số nền tảng khác, bao gồm cả tại các cuộc đàm phán về Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Indonesia-EU (CEPA) và tại Tổ chức Thương mại Thế giới ( WTO), theo Bộ trưởng Thương mại Zulkifli Hasan.

Zulkifli cho biết tại một sự kiện gần đây ở Jakarta : “Chính sách này có thể cản trở thương mại và gây hại cho nông dân nhỏ. Indonesia đã xuất khẩu dầu cọ, cao su, cacao, cà phê và gỗ trị giá 6,7 tỷ USD sang EU vào năm 2022. Trong khi đó, 8 triệu người nông dân cũng sẽ bị ảnh hưởng bởi chính sách này”.

Linda Rosalina, giám đốc điều hành của TuK Indonesia, một tổ chức phi chính phủ ủng hộ công bằng xã hội trong lĩnh vực kinh doanh nông nghiệp, cho biết chính phủ Indonesia nên coi EUDR là cơ hội để cải thiện khả năng quản lý ngành trồng trọt của đất nước, thay vì đổ lỗi cho quy định này là mang tính phân biệt đối xử.

Bà nói, mặc dù đã đạt được những tiến bộ trong việc cải thiện tính bền vững của ngành nhưng vẫn còn rất nhiều việc phải làm. Một vấn đề gây tranh cãi chính là kế hoạch của chính phủ nhằm ân xá sâu rộng cho 3,37 triệu ha (8,33 triệu mẫu Anh) đồn điền cọ dầu bất hợp pháp - một khu vực có diện tích bằng diện tích của Hà Lan - được thiết lập trong các khu vực rừng. Sự biện minh của chính phủ là có quá nhiều đồn điền bất hợp pháp đến nỗi họ không có lựa chọn nào khác ngoài việc hợp pháp hóa chúng.

Các nhà hoạt động đã chỉ trích lý do này, nói rằng nó một lần nữa cho thấy chính phủ tiếp tục đặt lợi ích của doanh nghiệp lên trên lợi ích môi trường như thế nào.

Linda nói: “Dựa trên những sự thật này, Zulkifli với tư cách là bộ trưởng thương mại không nên hoảng sợ và tự coi mình là nạn nhân của luật EUDR. Ông ấy nên nhận ra rằng vấn đề trồng rừng bất hợp pháp này là kết quả của những sai lầm khi còn giữ chức bộ trưởng lâm nghiệp.”

Trong nhiệm kỳ trước đó, Zulkifli đã ủy quyền cho việc xác định lại những vùng rừng rộng lớn trên khắp Indonesia để chúng có thể được phát quang và chuyển đổi thành đồn điền cọ dầu.

Theo dữ liệu từ tổ chức phi chính phủ Greenomics Indonesia, Zulkifli đã phân vùng lại 1,64 triệu ha (4,05 triệu mẫu đất) diện tích rừng – bằng một nửa diện tích của Bỉ – trong thời gian ông làm bộ trưởng lâm nghiệp từ năm 2009-2014, mở đường cho việc chuyển đổi sang trồng rừng.

Nguồn: Mongabay

Từ khóa: dầu cọ, EU, Indonesia, phá rừng