Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Khi nền kinh tế toàn cầu đang quay cuồng vì suy thoái trong bối cảnh xung đột quân sự tại Ukraine, Brazil có thể được hưởng lợi từ nhiều cuộc khủng hoảng.

Bất kể là dầu, khí đốt, lithium, thực phẩm, năng lượng tái tạo - Brazil có rất nhiều tài nguyên cần thiết để chuyển đổi hệ thống năng lượng và cung cấp lương thực cho thế giới.

Chẳng hạn, xung đột Nga - Ukraine đã làm gián đoạn nguồn cung lương thực, đặc biệt ở Châu Phi, và Brazil đang nổi lên như một nhà cung cấp có thể lấp đầy những khoảng trống do sự sụt giảm xuất khẩu từ cả Nga và Ukraine.

Quốc gia lớn nhất Nam Mỹ cho thấy vai trò ngày càng cao trong nền kinh tế toàn cầu. Gần đây, Phó Tổng thống Brazil Geraldo Alckmin đã nói với các lãnh đạo doanh nghiệp tại cuộc họp của Liên đoàn Công nghiệp Quốc gia (CNI) rằng nước này có thể trở thành một “sự thay thế quan trọng” trong một thị trường ngày càng quan tâm không chỉ về chất lượng và giá cả tốt mà sản phẩm còn phải thân thiện với môi trường.

Tuyên bố này được hỗ trợ mạnh mẽ bởi lợi nhuận của các công ty nông nghiệp và công ty dầu mỏ quốc doanh Petrobras trong những quý gần đây. Quỹ Tiền tệ Quốc tế ước tính, tổng sản phẩm quốc nội của nước này dự kiến sẽ tăng 2,1% trong năm nay, nhờ sản lượng nông nghiệp tăng cao.

Brazil sẵn sàng thúc đẩy tăng trưởng

Tuy nhiên, nhu cầu dầu ngày càng tăng đồng nghĩa với việc chính phủ của Tổng thống Luiz Inacio Lula da Silva tiếp tục đầu tư mạnh vào nhiên liệu hóa thạch không thân thiện với khí hậu như dầu và khí đốt.

Trong khi kế hoạch kinh tế của chính phủ vấp phải sự chỉ trích lớn từ các nhà bảo vệ môi trường, Lula cho biết ông chỉ đáp ứng trước nhu cầu ngày càng tăng của toàn cầu đối với dầu của Brazil.

Nhà kinh tế Felipe Nascimento từ Quỹ Getulio Vargas (FGV), thuộc Trường kinh doanh có trụ sở tại Rio de Janeiro, cho biết: “xung đột quân sự tại Ukraine đang khiến giá cả tăng cao và tốc độ tăng trưởng kinh tế chậm lại, trong bối cảnh này Brazil có thể hưởng lợi bằng cách bổ sung nhu cầu”.

Ông nói với DW: “Tôi tin rằng Brazil có thể tạo ra vị thế cho riêng mình khi đối mặt với những khó khăn ở những thị trường này”.

Được các nhà đầu tư và EU tán thành

Roberto Goulart từ Viện Quan hệ Quốc tế tại Đại học Brasilia cũng có quan điểm tương tự. Ông nói với DW: “xung đột đang diễn ra ở Ukraine mang đến cho Brazil cơ hội thu hút đầu tư vào lãnh thổ của mình, đặc biệt là các quốc gia sử dụng nhiều năng lượng và đang đối mặt với những thách thức của cuộc khủng hoảng khí hậu”.

Theo báo cáo của Cộng đồng các quốc gia Mỹ Latinh và Caribe (CELAC), trong năm đầu tiên xung đột tại Ukraine, khoảng một nửa vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ở Mỹ Latinh là vào Brazil.

Xu hướng bắt đầu dưới thời cựu Tổng thống cánh hữu Jair Bolsonaro và kéo dài tới thời Tổng thống cánh tả Lula. Liên minh châu Âu đã công bố đầu tư thêm hàng tỷ euro trong chuyến thăm Brazil của Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen vào tháng 6.

Thông qua Cổng toàn cầu, phương thức đầu tư quốc tế, EU sẽ tăng cường tài trợ cho các quốc gia Mỹ Latinh thêm 10 tỷ euro (10,9 tỷ USD) vào năm 2027, trong đó Brazil được tài trợ 2 tỷ euro. Một trong những chủ đề chính trong cuộc gặp của bà với Tổng thống Lula là hợp tác trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu.

“Brazil cũng là một siêu cường về năng lượng tái tạo, sản xuất 87% điện năng từ các nguồn tái tạo”, von der Leyen cho biết trong cuộc họp báo sau cuộc gặp với Lula và tuyên bố khởi động một dự án mới về hydro. Bà nói: “Với dự án này, EU sẽ đầu tư 2 tỷ euro để hỗ trợ Brazil sản xuất hydro xanh và thúc đẩy sử dụng hiệu quả năng lượng trong ngành công nghiệp”.

Brazil: đang định hình vai trò địa chính trị

Khi Brazil trở thành một thị trường hấp dẫn đối với đầu tư nước ngoài của các nước phương Tây, làm cho chuỗi cung ứng trở nên độc lập hơn và nước này cũng giữ lập trường địa chính trị trung lập.

Goulart nói: “Brazil luôn giữ quan điểm không nên áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Nga vì chúng ít có tác dụng và cuối cùng gây hại cho người dân”. Ông nói thêm, mặc dù quan điểm này có thể không phù hợp với quan điểm của hầu hết các nước châu Âu hoặc Hoa Kỳ, nhưng Brazil tiếp tục duy trì quan hệ ngoại giao, kinh tế và thương mại với Nga.

Tuy nhiên, cho đến nay, Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại lớn nhất của Brazil với giá trị 135 tỷ USD (124 tỷ euro) vào năm 2022. Nhưng cường quốc kinh tế châu Á đang chững lại trong thời kỳ hậu Covid-19, đo đó thúc đẩy Brazil đa dạng hóa hơn nữa quan hệ thương mại.

Ngoài ra, trọng tâm kinh tế khu vực đã bắt đầu chuyển sang hiệp định thương mại tự do giữa khối Mercosur ở Mỹ Latinh và Liên minh châu Âu. Hai bên đã đạt được một thỏa thuận khung vào năm 2019 nhưng chưa được phê duyệt do một số nước EU lo ngại về vấn đề môi trường và thuế quan.

Những nỗ lực đang được tiến hành nhằm đạt được bước đột phá vào cuối năm nay, điều này sẽ thúc đẩy hơn nữa vai trò kinh tế và quốc tế của Brazil.

Nguồn: DW

Từ khóa: Brazil, địa chính trị, tăng trưởng, suy thoái