Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Giám đốc Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC) ủng hộ các công ty lớn nên kiểm tra quá trình sản xuất của mình

Giám đốc ITC cho biết: Quy định của EU nhằm ngăn chặn nạn phá rừng có thể gây ra tác động nghiêm trọng đối với thương mại toàn cầu nếu khối này không giúp đỡ các nhà sản xuất nhỏ và các nước đang phát triển thích ứng.

Bà Pamela Coke-Hamilton, giám đốc điều hành của ITC, một cơ quan chung của Liên Hợp Quốc (UN) và Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) phát biểu trên Finacial Times rằng lệnh cấm hàng hóa có liên quan đến nạn phá rừng nhập khẩu vào EU đã tạo điều kiện cho các công ty lớn có cơ hội theo dõi quá trình trồng trọt và chăn nuôi đồng thời có nguy cơ loại bỏ các nhà cung ứng nhỏ hơn.

Bà Coke-Hamilton cho biết: “Những nhà sản xuất lớn không thể truy xuất nguồn gốc sản phẩm của những nông dân sản xuất nhỏ này, nên chỉ có cách là cắt giảm nguồn cung từ những người này.”

Các nước như Brazil hay Honduras, một trong các nhà cung ứng chính mặt hàng cà phê cho EU, hay Indonesia và Malaysia, nhà xuất khẩu dầu cọ và cao su chính, nằm trong số những quốc gia chịu ảnh hưởng nhất bởi quy định này.

Bà Coke-Hamilton cảnh báo rằng các nhà xuất khẩu từ những nước này có thể cố gắng né tránh quy định trên bằng cách gửi hàng hóa sang các nước có quy định nhập khẩu ít khắt khe hơn, điều này vô tình sẽ gây gián đoạn dòng thương mại.

Bà nói thêm: Phụ thuộc vào khả năng EU giải quyết vấn đề tiếp cận với các nước đang phát triển như thế nào, thì tác động của luật đối với thương mại toàn cầu có thể “nghiêm trọng hoặc có thể ổn thỏa.”

Quy định này sẽ có hiệu lực vào cuối năm sau, đây là lần đầu tiên trên thế giới tồn tại lệnh cấm nhập khẩu các sản phẩm liên quan đến nạn phá rừng, bao gồm gia súc, ca cao, cà phê, dầu cọ, đậu nành, gỗ và cao su.

Đây là một phần của chương trình nghị sự về môi trường đầy tham vọng do chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đề ra vào năm 2019, nhằm đưa EU đến gần mục tiêu mức phát thải khí nhà kính bằng không vào năm 2050.

Các bộ trưởng từ Indonesia và Malaysia lo ngại cho ngành công nghiệp dầu cọ của họ, nằm trong số những nước đã kêu gọi EU xóa bỏ quy định mới này.

Bà Coke-Hamilton cho biết: Nếu các nhà sản xuất nhỏ không thể đáp ứng các yêu cầu xuất khẩu hàng hóa theo quy định thì điều này có nguy cơ dẫn đến một “vòng lặp lẩn quẩn. Một khi bạn mất thị phần, bạn mất thu nhập, khiến tình trạng nghèo đói gia tăng, từ đó lại làm tăng nạn phá rừng bởi vì gốc rễ của hoạt động phá rừng chính là nghèo đói.

Bà cho biết: “Chúng tôi có nguy cơ rơi vào cái bẫy khi mà thay đổi điều gì thì càng khiến nó tệ hơn”. ITC cung cấp các hỗ trợ kỹ thuật về các vấn đề thương mại cho các nước nhỏ hơn.

Quy định sẽ đánh giá các nước tùy theo mức độ nguy cơ mất rừng hoặc suy thoái rừng là thấp, tiêu chuẩn hay cao. Nhiều hàng hóa đến từ các khu vực có nguy cơ cao sẽ được nhân viên hải quan kiểm tra kỹ lưỡng.

27 nước thành viên EU sẽ chịu trách nhiệm tiến hành kiểm tra và từ chối hàng hóa đến từ các khu vực rừng bị chặt hay bị tổn thương kể từ năm 2020.

Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc ước tính rằng 420 triệu hecta rừng- một diện tích lớn hơn cả EU – đã bị mất trên toàn thế giới kể từ năm 1990- 2000. Mỗi năm, thế giới tiếp tục mất thêm 10 triệu hecta đất rừng.

Quy định yêu cầu rằng “khi tìm nguồn cung ứng cho sản phẩm, cần đảm bảo rằng nhà sản xuất được trả một mức giá công bằng, đặc biệt là các hộ sản xuất nhỏ, để tạo thu nhập đủ sống và giải quyết hiệu quả tình trạng nghèo đói- nguyên nhân gốc rễ của hoạt động phá rừng.”

Ủy ban đã tổ chức các cuộc họp với các bên liên quan từ nhiều quốc gia khác nhau, bao gồm một cuộc họp tại WTO vào tháng 6.

Bà Coke-Hamilton cho biết, trước cuộc khủng hoảng khí hậu gay gắt, bà ủng hộ tham vọng của quy định này. Nhưng bất chấp sự đồng cảm cho các nhà sản xuất nhỏ, các yêu cầu thông tin và nghĩa vụ sử dụng công nghệ định vị địa lý vẫn là một gánh nặng quá lớn.

Bà cho biết thêm: “Nhiều hộ sản xuất nhỏ đang cố theo kịp thời đại sau đại dịch Covid, khủng hoảng chi phí sinh hoạt, biến đổi khí hậu. Họ bị mắc kẹt trong vòng xoáy sinh tồn.”

Ủy ban cho biết quy định “áp dụng đối với hàng hóa, không phải với quốc gia, và không mang tính trừng phạt hay bảo hộ, mà tạo ra một sân chơi bình đẳng. Quy định sẽ thực hiện một cách công bằng, không phân biệt đối xử một cách tùy tiện hay vô lý đối với nhà sản xuất từ nước thứ ba, hay tạo ra một hạn chế trá hình đối với thương mại.”

Quy định này phải “hoàn toàn tương thích” với quy định của WTO và “được kỳ vọng sẽ thúc đẩy cơ hội thị trường cho các nhà sản xuất bền vững bất kể quy mô của họ.”

Brussels phải xem xét kỹ nội dụng và hiệu lực của quy định, đặc biệt với các hộ sản xuất nhỏ và cộng đồng bản địa trước tháng 6/2028.

Nguồn: FT

Từ khóa: quy định về chống mất rừng và suy thoái rừng EU, thương mại toàn cầu, hộ sản xuất nhỏ