Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Ngày 6/7/2023, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tiếp Đại sứ Brunei để trao đổi về thương mại hai chiều giữa hai thành viên ASEAN. Cũng trong thời gian này, một số thỏa thuận chính thức đã đươc kí kết và trao đổi giữa Việt Nam và Brunei gồm:

• Kế hoạch hành động triển khai hiệu quả quan hệ Đối tác Toàn diện Việt Nam – Brunei trong giai đoạn 2023 – 2027 và
• Công hàm trao đổi về Thỏa thuận miễn thị thực cho cá nhân mang hộ chiếu ngoại giao, công vụ.

Hai bên thể hiện cam kết chung trong việc thúc đẩy thương mại giữa hai nước, đặc biệt là giữa các cơ quan chính phủ và doanh nghiệp. Những nỗ lực này nhằm mở ra những cơ hội hợp tác, tập trung cụ thể vào các lĩnh vực chủ chốt, chẳng hạn như năng lượng, hóa chất, thương mại, đầu tư, thực phẩm Halal và du lịch.

Quan hệ thương mại giữa Brunei và Việt Nam

Việt Nam và Brunei chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1992, đánh dấu sự khởi đầu của quan hệ đối tác song phương kỷ niệm 30 năm thiết lập vào năm 2022.

Đáng chú ý, năm 2019, hai nước đã nâng cấp thành công mối quan hệ lên Đối tác Toàn diện, đánh dấu cột mốc quan trọng tạo tiền đề cho sự hợp tác sâu rộng và thực chất hơn.

Nhập khẩu của Việt Nam lên tới 258 triệu USD vào năm 2021, chủ yếu bao gồm các sản phẩm hóa chất, trong khi xuất khẩu đạt 35 triệu USD, chủ yếu bao gồm các sản phẩm thủy sản, sản phẩm sắt thép, máy móc và thiết bị, cũng như công cụ và phụ tùng.

Hợp tác thương mại giữa hai nước đã có những bước tiến đáng kể. Năm 2022, thương mại hai chiều lên tới 725,8 triệu USD. Sự tăng trưởng đáng chú ý này thể hiện mức tăng đáng kinh ngạc 134% so với năm trước (293 triệu USD).

Hiệp định thương mại giữa Brunei và Việt Nam

Việt Nam và Brunei là thành viên của nhiều hiệp định thương mại, bao gồm Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), cũng như nhiều Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN khác. Điều này mang lại lợi thế đáng kể cho doanh nghiệp hai nước trong việc tiếp cận các ưu đãi thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu.

CPTPP

Brunei gần đây đã hoàn tất quá trình phê chuẩn CPTPP, trở thành quốc gia cuối cùng trong số 11 bên ký kết ban đầu phê chuẩn hiệp định này. Thông báo chính thức về việc phê chuẩn của Brunei đã được chuyển đến New Zealand, nơi lưu giữ các tài liệu liên quan đến hiệp định.

Bằng việc phê chuẩn CPTPP, Brunei trở thành quốc gia thứ 11 và cũng là quốc gia cuối cùng phê chuẩn hiệp định thương mại và đầu tư này.

RCEP

Vào ngày 12 tháng 10 năm 2021, Brunei đã thể hiện cam kết hội nhập kinh tế khu vực bằng việc chính thức phê chuẩn Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP). RCEP được coi là hiệp định thương mại tự do lớn nhất thế giới. Brunei là quốc gia thứ sáu phê chuẩn hiệp định, sau Thái Lan, Singapore, Trung Quốc, Nhật Bản và Campuchia.

Sự tham gia tích cực của Brunei vào hiệp định thương mại mang tính bước ngoặt này nhấn mạnh cam kết thúc đẩy hợp tác khu vực và khai thác những lợi ích tiềm năng từ việc tăng cường hội nhập kinh tế giữa các quốc gia tham gia.

AFTA

Hiệp định khu vực mậu dịch tự do ASEAN được 6 nước thành viên ASEAN nhất trí và thành lập vào tháng 1 năm 1992 nhằm tăng cường và thúc đẩy hơn nữa hợp tác kinh tế giữa các nước thành viên. Cụ thể, AFTA ra đời nhằm xóa bỏ hàng rào thuế quan giữa các nước Đông Nam Á với quan điểm hợp nhất các nền kinh tế thành một cơ sở sản xuất duy nhất và tạo ra một thị trường duy nhất.

Hiệp định ưu đãi thuế quan có hiệu lực chung (CEPT) đóng vai trò là trụ cột cơ bản của AFTA, đóng vai trò là công cụ chính để tạo thuận lợi cho tự do hóa thị trường và mở rộng thương mại. Ban đầu, hiệp định CEPT được ký kết bởi 6 nước thành viên đầu tiên của ASEAN là Brunei Darussalam, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan.

Việt Nam sau đó đã trở thành một bên ký kết Hiệp định CEPT vào ngày 15 tháng 12 năm 1995. Đáng chú ý là phạm vi của Hiệp định CEPT sau đó đã được mở rộng để bao gồm các sản phẩm nông nghiệp, do đó bao gồm nhiều loại hàng hóa được giao dịch hơn.

Các dự án FDI tại hai nước

Brunei đứng thứ 27 trong tổng số 143 quốc gia và vùng lãnh thổ có hoạt động đầu tư tại Việt Nam. Với sự hiện diện đáng chú ý của 157 dự án đang hoạt động và vốn đăng ký lũy kế là 971,07 triệu USD. Các sáng kiến đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chủ yếu xoay quanh lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, xây dựng và lĩnh vực bất động sản.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam đã thực hiện hai dự án liên doanh đầu tư tại Brunei tính đến tháng 12 năm 2023, với tổng giá trị là 3,6 triệu USD. Một dự án đáng chú ý là xây dựng nhà máy phân bón BFI tại Brunei do Tổng công ty LILAMA Việt Nam thiết kế và lắp đặt. Nhà máy bắt đầu hoạt động vào tháng 10 năm 2021.

Xuất khẩu của Brunei sang Việt Nam năm 2022

Hàng hóa	Giá trị
Hóa chất	25.507.474
Sản phẩm khác	607.969.724
Tổng cộng	633,477,198

Nguồn: Tổng cục thống kê

Hóa chất

Brunei sở hữu trữ lượng khí đốt tự nhiên và dầu mỏ đáng kể, dùng làm nguyên liệu thô để sản xuất các loại hóa chất khác nhau. Kết quả là, Brunei sở hữu một ngành công nghiệp hóa chất mạnh, có khả năng sản xuất nhiều loại sản phẩm hóa chất.

Các ngành công nghiệp và sản xuất của Việt Nam đã có sự tăng trưởng đáng kể trong những năm gần đây, dẫn đến nhu cầu tăng về hóa chất như nguyên liệu đầu vào trong các ngành công nghiệp khác nhau. Hóa chất rất cần thiết trong nhiều lĩnh vực, chẳng hạn như dược phẩm, nhựa, cao su, dệt may và một số quy trình sản xuất khác.

Hơn nữa, với vị trí địa lý gần với Việt Nam và việc thiết lập các hiệp định thương mại song phương, chẳng hạn như Hiệp định Khu vực Thương mại Tự do ASEAN, đã tạo điều kiện thuận lợi cho dòng chảy thương mại giữa hai nước. Chi phí vận chuyển thấp hơn và các rào cản thương mại giảm đã giúp các doanh nghiệp Việt Nam nhập khẩu hóa chất từ Brunei thuận lợi và hiệu quả hơn về mặt kinh tế.

Xuất khẩu của Việt Nam sang Brunei

Hàng hóa	Giá trị
Gạo	55.500
Sản phẩm sắt, thép	494.271
Máy móc, thiết bị, dụng cụ và công cụ	2.249.958
Sản phẩm thủy sản	1.898.002
Sản phẩm khác	87.059.769
Tổng cộng	92.258.499

Nguồn: Tổng cục thống kê

Gạo

Theo phân tích được thực hiện bởi Research And Markets, một số yếu tố đã góp phần làm tăng giá gạo Việt Nam và ổn định xuất khẩu gạo của nước này từ năm 2022 đến năm 2031, như báo chí nhà nước đưa tin.

Thứ nhất, Chính phủ Việt Nam đã thực hiện đề án tái cơ cấu nông nghiệp toàn diện, trong đó có những điều chỉnh đáng kể đối với quy trình canh tác lúa gạo. Việc tái cấu trúc này tập trung vào việc nâng cao chất lượng gạo hơn là chỉ tăng khối lượng sản xuất.

Sự dịch chuyển này được minh chứng bằng tỷ trọng giống lúa chất lượng cao trong tổng nguồn cung giống lúa của Việt Nam. Năm 2015, giống lúa chất lượng cao chỉ chiếm 35-40% tổng số; tuy nhiên, đến năm 2020, con số này đã tăng lên 75 đến 80%. Ở một số vùng, tỷ lệ sử dụng hạt giống chất lượng cao đạt tới 90%.

Thứ ba, bất chấp tác động toàn cầu của đại dịch COVID-19 đối với các ngành công nghiệp khác nhau, nhu cầu lương thực, trong đó có gạo, vẫn tương đối ổn định. Khả năng phục hồi nhu cầu lương thực này đã tạo ra một thị trường ổn định cho gạo xuất khẩu của Việt Nam.

Sắt và thép

Brunei có nguồn sắt thép hạn chế và phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu trong nước. Mặt khác, Việt Nam có ngành thép phát triển tốt và có thể sản xuất các sản phẩm sắt thép với giá cạnh tranh.

Trong những năm gần đây, Brunei đã đầu tư vào các dự án cơ sở hạ tầng cần một lượng lớn thép. Nhờ đó, xuất khẩu sắt thép của Việt Nam sang Brunei ngày càng tăng.

Máy móc và điện tử

Việt Nam có chi phí sản xuất thấp so với nhiều quốc gia khác, điều này khiến Việt Nam trở thành địa điểm hấp dẫn để sản xuất các thiết bị điện tử. Và có thể duy trì mức giá cạnh tranh, điều quan trọng trong thị trường máy móc, thiết bị, công cụ và dụng cụ có tính cạnh tranh cao.

Ngoài ra, Việt Nam còn có lực lượng lao động lành nghề trong lĩnh vực sản xuất điện tử, vốn rất quan trọng để sản xuất các sản phẩm chất lượng cao.

Tương lai thương mại giữa Việt Nam và Brunei

Tương lai thương mại giữa Việt Nam và Brunei rất hứa hẹn cho doanh nghiệp và người tiêu dùng của hai nước.

Việt Nam và Brunei Darussalam gần đây đã thể hiện tầm quan trọng của việc củng cố mối quan hệ giữa Việt Nam và quốc gia láng giềng trong ASEAN. Hai nước hướng tới mục tiêu thúc đẩy sự tôn trọng lẫn nhau và tạo động lực mới cho quan hệ song phương. Hai bên cũng mong muốn tăng cường niềm tin chính trị, thúc đẩy thương mại và đầu tư, thiết lập hợp tác chặt chẽ hơn trong các vấn đề khu vực và quốc tế.

Nhìn chung, tương lai thương mại giữa Việt Nam và Brunei có vẻ tươi sáng, với nhiều cơ hội đáng kể cho các nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận các thị trường năng động và đang phát triển này. Khi cả hai quốc gia tiếp tục tăng cường quan hệ kinh tế, các doanh nghiệp có thể kỳ vọng sẽ tiếp tục tăng trưởng và thành công trong những năm tới.

Nguồn: Vietnam Briefing

Từ khóa: ASEAN, RCEP tăng cường thương mại, đầu tư