Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Ấn Độ và Bangladesh đã thống nhất thỏa thuận về việc sử dụng đồng nội tệ trong thương mại nhằm giúp Ấn Độ quốc tế hóa đồng rupee, giảm nhu cầu sử dụng đồng USD và hỗ trợ xuất khẩu của Ấn Độ trong bối cảnh thương mại toàn cầu gặp khó khăn.

Ấn Độ, một trong những nền kinh tế phát triển nhanh nhất thế giới, đã công bố chính sách ngoại thương năm 2023 vào ngày 31/3 vừa qua, trong đó một trong những nội dung quan trọng là thúc đẩy sử dụng đồng rupee trong các giao dịch quốc tế.

Các quan chức cho biết, Ấn Độ sẵn sàng giao dịch bằng đồng rupee với các quốc gia hiện đang đối mặt với tình trạng thiếu đồng USD trong bối cảnh thương mại toàn cầu chậm lại.

Theo thông tin cập nhật về tình hình thương mại toàn cầu, được công bố tại Hội nghị Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển vào tháng Ba vừa qua, thương mại toàn cầu đạt mức kỷ lục 32 nghìn tỷ USD (tương đương 43 nghìn tỷ đô la Singapore) vào năm 2022, nhưng tốc độ tăng trưởng có thể sẽ chững lại trong nửa đầu năm 2023 do căng thẳng về địa chính trị và lạm phát, giá cả hàng hóa tăng cao – đặc biệt là giá năng lượng, thực phẩm và hàng hóa, kim loại. 

Theo thông tin từ thủ đô Dhaka của tờ The Straits Times, ông Mezbaul Haque, Giám đốc điều hành và là đại diện phát ngôn của Ngân hàng Trung ương Bangladesh cho biết, động thái này sẽ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp của cả hai nước.

Ông cho biết: “Chúng tôi đồng ý thỏa thuận về việc thực hiện các giao dịch thương mại bằng đồng rupee và hiện giờ đang làm các thủ tục cần thiết.

“Sẽ mất vài tháng để thỏa thuận này vào thực thi vì ngân hàng trung ương phải cấp phép và mở tài khoản cho các nhà giao dịch. Điều này chắc chắn sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí giao dịch, từ đó sẽ khuyến khích các doanh nghiệp mở rộng kinh doanh.”

Thương mại song phương của Ấn Độ và Bangladesh đạt 18,2 tỷ USD trong giai đoạn 2021-2022.

Các ngân hàng Bangladesh sẽ mở một tài khoản đồng rupee tại các ngân hàng Ấn Độ, các ngân hàng Ấn Độ sẽ làm tương tự tại các ngân hàng Bangladesh và tài khoản đó được gọi là tài khoản vostro. Tài khoản này sẽ cho phép các doanh nghiệp Ấn Độ nhận và thanh toán bằng đồng rupee. Tương tự, các doanh nghiệp Bangladesh cũng có thể sử dụng đồng taka của mình để giao dịch.

Bangladesh và Ấn Độ sắp đạt được thỏa thuận giao dịch bằng đồng rupee, ngay sau khi Malaysia đồng ý thỏa thuận giao dịch thương mại với Ấn Độ bằng đồng rupee.

Ngân hàng Liên minh Ấn Độ đã mở một tài khoản vostro đồng rupee đặc biệt tại Ngân hàng Quốc tế Ấn Độ của Malaysia (IIBM) và cho biết, việc này sẽ “giúp cho hàng hóa và dịch vụ được định giá tốt hơn” và tiết kiệm chi phí chuyển đổi tiền tệ.

Trong một thông cáo báo chí, Cơ quan đại diện ngoại giao của Ấn Độ tại Kuala Lumpur cho biết,  IIBM cũng đã mở một tài khoản vostro đặc biệt bằng đồng rupee tại Ngân hàng Liên minh Ấn Độ.

Malaysia là đối tác thương mại lớn thứ ba của Ấn Độ tại ASEAN. Thương mại song phương của hai nước đạt 19,4 tỷ USD trong giai đoạn 2021-2022.

Năm 2022, Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) đã cho phép thanh toán thương mại quốc tế bằng đồng rupee nhằm thúc đẩy thương mại và nỗ lực biến đồng nội tệ rupee trở thành đồng tiền quốc tế, nhằm giúp Ấn Độ thực hiện tham vọng trở thành một nhà lãnh đạo toàn cầu.

Ấn Độ cho biết, nước này cũng sẽ cho phép các nước sử dụng đồng rupee trong tài khoản tại Ấn Độ để thanh toán cho các dự án và đầu tư vào trái phiếu chính phủ.

Theo các phương tiện truyền thông tại Ấn Độ, RBI đã phê duyệt 60 yêu cầu mở tài khoản vostro đồng rupee đặc biệt từ 18 quốc gia, bao gồm cả Anh và Đức. Truyền thông Ấn Độ đưa tin rằng một loạt quốc gia khác như Cuba và Tajikistan cũng đang tham gia vào các cuộc thảo luận.

Bộ trưởng Bộ Thương mại Piyush Goyal chia sẻ với các phóng viên vào thứ Bảy tuần trước: “Chúng ta sẽ sớm được chứng kiến các giao dịch thương mại quốc tế với nhiều quốc gia được thực hiện bằng đồng rupee”.

Tuy nhiên, các chuyên gia về thương mại đã chỉ ra nhiều thách thức.

Chuyên gia ngoại thương Biswajit Dhar cho biết “Với Malaysia, chúng ta đang thâm hụt thương mại rất lớn. Đối với Nga cũng vậy. Vì vậy, một số nước đối tác có thể phải nắm giữ rất nhiều đồng rupee mặc dù họ không muốn”.

Thâm hụt thương mại của Ấn Độ với Malaysia là 5 tỷ USD trong năm 2021-2022. Với Nga, con số này rơi vào khoảng 38 tỷ USD trong khoảng thời gian từ tháng 4/2022 đến tháng 2/2023.

Trong số các nền kinh tế mới nổi tại châu Á vào năm 2022, đồng rupee là đồng tiền mất giá nhiều nhất.

Trong một báo cáo năm 2022, RBI đã nêu ra những rủi ro tiềm ẩn như hạn chế về khả năng kiểm soát nguồn cung tiền trong nước của ngân hàng trung ương do giao dịch xuyên biên giới bằng đồng rupee.

Bà Radhika Rao, chuyên gia kinh tế cấp cao và giám đốc điều hành tại Ngân hàng DBS cho biết: “Các nhà quan sát kỳ vọng cơ chế này ban đầu sẽ thu hút được các nước láng giềng hoặc những nước mà Ấn Độ có thặng dư thương mại, các đối tác khác mà Ấn Độ đang muốn mở rộng thương mại, thiết lập đồng tiền thanh toán hoặc các nước dùng hệ thống tiền tệ tạm thời là USD để thanh toán quốc tế.

Ý tưởng quốc tế hóa đồng rupee bắt nguồn sau khi Ấn Độ tìm cách khôi phục lại thỏa thuận sử dụng đồng rupee-rúp với Nga để tránh các biện pháp trừng phạt của phương Tây trong cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Nhưng thỏa thuận này ngay sau đó đã vướng phải nhiều rắc rối. Nga cho rằng các ngân hàng Ấn Độ có quan hệ thân thiết với Mỹ đã đề phòng sợ bị áp các lệnh trừng phạt, trong khi Nga thì đang giữ một số lượng lớn đồng rupee.

Với tổng kim ngạch đạt 770 tỷ USD trong giai đoạn 2022-2023, Ấn Độ đặt mục tiêu xuất khẩu đầy tham vọng vào năm 2030: 2 nghìn tỷ USD.

Ông Najib Shah, cựu Chủ tịch Ủy ban Trung ương về Thuế và Hải quan cho biết: “Theo quan điểm của Ấn Độ, hành động này có những lợi thế rất lớn. Nó sẽ giảm bớt áp lực lên đồng rupee và tiết kiệm chi phí chuyển đổi tiền tệ. Càng ngày càng nhiều nước tham gia đồng nghĩa với việc các nước này cũng đang nhìn thấy được một vài lợi ích cho họ”.

“Chúng ta phải chờ xem chuyện này sẽ diễn ra như thế nào.”

Nguồn: The Strait Times

Từ khóa: Ấn Độ, Malaysia, Nga, thương mại quốc tệ, tiền tệ, thanh toán, rupee, USD