Vì sao châu Âu nên tránh “thương chiến” với Mỹ

Các đại diện thương mại châu Âu dự kiến sẽ trao đổi với các quan chức cấp cao của Mỹ liên quan tới thu hút vốn đầu tư xanh từ châu Âu

vì sao

Bộ trưởng Tài chính Mỹ - Janet Yellen cho biết văn phòng của bà và Liên minh Châu Âu đang thảo luận về một giải pháp khả thi cho mâu thuẫn ngày càng gia tăng đối với kế hoạch đầu tư kinh tế xanh khổng lồ của Tổng thống Joe Biden, nhằm cho phép các công ty Châu Âu đủ điều kiện tham gia, có lẽ là ngăn chặn các biện pháp “ăn miếng trả miếng” hoặc các rào cản thương mại có thể xảy ra.

Đó là tin tốt - với hàng loạt vấn đề hiện đang phải đối mặt của châu Âu, châu lục này chắc chắn không cần một cuộc chiến thương mại với Mỹ.

Đạo luật Giảm lạm phát (IRA) của Mỹ đã gia tăng căng thẳng cho châu Âu khi họ vẫn đang phải đối mặt với xung đột vũ trang và giá năng lượng tăng vọt. Đây là giải pháp cung cấp các hỗ trợ nhằm khuyến khích các nhà sản xuất lớn chuyển sản xuất sang Mỹ.

Các nhà lãnh đạo châu Âu đặc biệt lo ngại về các điều khoản trong IRA liên quan tới khoáng sản, nguyên liệu thô khác và khâu lắp ráp cuối cùng của xe điện yêu cầu chúng phải có nguồn gốc và được lắp ráp ở Bắc Mỹ. Để người tiêu dùng Mỹ đủ điều kiện nhận khoản tín dụng thuế lên tới 7.500 đô la khi mua ô tô và xe tải điện như vậy, IRA quy định rằng pin trong những phương tiện đó phải được sản xuất bằng khoáng chất được khai thác hoặc tái chế ở Bắc Mỹ hoặc bởi một đối tác trong khối thương mại của Mỹ.

Các nhà lãnh đạo doanh nghiệp châu Âu cho biết các công ty của họ có thể trở thành tài sản thế chấp, gây thiệt hại cho chiến lược cạnh tranh của Mỹ với Trung Quốc - quốc gia hiện sản xuất 78% pin trên toàn cầu và có 3/4 số nhà máy lớn sản xuất pin lithiumion mà họ sử dụng, theo nghiên cứu của Viện Brookings có trụ sở tại Washington.

Bộ trưởng Tài chính Pháp - Bruno Le Maire và Bộ trưởng Tài chính Đức - Robert Habeck sẽ tới Washington trong tuần này để gặp Bộ trưởng Tài chính Mỹ - Yellen nhằm nỗ lực giải quyết các bế tắc nêu trên.

EU đã kêu gọi Mỹ cung cấp cho các công ty châu Âu các khoản miễn trừ giống như các đối tác thương mại của khối như Canada và Mexico. Bà Yellen đã tranh luận về chiến lược “friend-shoring” (chuyển sản xuất qua “nước bạn”) – một thuật ngữ nghe có vẻ vui vẻ nhưng thực sự gợi lại bầu không khí giống như Chiến tranh Lạnh. Một dẫn xuất của offshoring, là hình thức “tận dụng vị trí địa lý” để hưởng lợi/giảm giá thành dịch vụ hay chi phí sản xuất sản phẩm, “friend-shoring” khuyến khích các công ty chuyển hoạt động sản xuất ra khỏi một số quốc gia để ủng hộ các đồng minh, nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào những quốc gia nhiều rủi ro.

Nhưng những nỗ lực tìm kiếm một giải pháp sâu rộng để giảm bớt những lo ngại cho đến nay vẫn chưa được thông qua hoàn toàn bởi các công ty châu Âu. Trong các cuộc đàm phán tuần này, các đại diện thương mại của châu Âu dự kiến sẽ trao đổi với các quan chức cấp cao của Mỹ về việc đừng cố gắng thu hút đầu tư xanh từ châu Âu khi họ một lần nữa gây lo ngại về trợ cấp.

Sau khi đã đạt được một số nhượng bộliên quan tới xe điện được sản xuất bên ngoài Bắc Mỹ, các nhà lãnh đạo châu Âu dự kiến sẽ trình bày quan điểm của họ tạicuộc gặp mặt trực tiếp, vàcũng sẽ cố gắng duy trì bầu không khí hoà bình với Mỹ.

EU đã công bố phản ứng của mình đối với IRA, Kế hoạch công nghiệp “Thỏa thuận Xanh”, vào tuần trước trong nỗ lực thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực công nghệ sạch thông qua hỗ trợ đầu tư và tín dụng thuế. Nếu luật pháp châu Âu được thông qua và ủng hộ Mỹ, thì các quy tắc hiện hành và Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) có thể không còn phù hợp.

Arancha González Laya, cựu giám đốc điều hành của Trung tâm Thương mại Quốc tế (CCI) và cựu quan chức đối ngoại Tây Ban Nha cho biết: “Vấn đề lớn mà các quốc gia Châu Âu gặp phải vào lúc này là một số công cụ mà các quốc gia đang sử dụng để chống biến đổi khí hậu trái với các quy tắc thương mại quốc tế. “Tôi lo ngại rằng chúng ta đang bước vào thời kỳ phụ thuộc lẫn nhau mới, đó là biến đổi khí hậu sẽ được giải quyết bằng các cách tiếp cận chủ nghĩa dân túy.”

EU đã đe dọa đưa Mỹ ra WTO vì IRA, cho rằng Mỹ phân biệt đối xử với các nhà sản xuất châu Âu. Ngozi Okonjo-Iweala, một nhà kinh tế người Nigeria và là tổng giám đốc hiện tại của WTO, đang thúc giục hai khu vực kinh tế lớn giải quyết bất đồng giữa họ và không kéo tổ chức này vào cuộc.

Khi các nhà lãnh đạo EU thảo luận về phản ứng đối với luật pháp của Mỹ, các chuyên gia kêu gọi khối này đảm bảo các chính sách đáp ứng các quy tắc thương mại quốc tế. Simone Tagliapietra, một nhà nghiên cứu tại tổ chức tư vấn Bruegel ở Brussels, cho biết: “Mục tiêu của EU là không làm tổn hại đến hệ thống thương mại toàn cầu”

Thậm chí bảy quốc gia thành viên EU còn bày tỏ quan điểm với Valdis Dombrovskis, Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu, rằng họ phản đối việc giảm thuế để chống lại sáng kiến của Mỹ.

Bộ Tài chính Séc đã xác nhận trên truyền thông Đức rằng các Bộ trưởng Tài chính của Estonia, Phần Lan, Áo, Ireland, Cộng hòa Séc, Đan Mạch và Slovakia đã viết thư cho Dombrovskis để trao đổi rằng việc hỗ trợ tài chính cho các công ty là “không có lý do rõ ràng”, là “ thất bại của thị trường” và có thể dẫn đến nguy cơ “chạy đua trợ cấp”.

Bộ trưởng Tài chính Séc - Zbynek Stanjura cho biết sẽ là sai lầm khi “gia tăng khả năng leo thang chiến tranh thương mại với Mỹ”.

Ông Stanjura chia sẻ trên Twitter cá nhân rằng: “Việc đưa ra các biện pháp trả đũa thương mại sẽ đe dọa sự ổn định tài chính của các nước EU và sẽ dẫn đến sự gián đoạn của thị trường nội địa”. EU nên cùng với Mỹ tìm ra một giải pháp thỏa hiệp để duy trì một môi trường cạnh tranh công bằng.”

Một số tổ chức tư vấn và nhóm ngành của châu Âu nhận thấy nguy cơ xảy ra chiến tranh thương mại đang giảm dần sau các cuộc thảo luận và tác động của cuộc chiến sẽ gây hại cho cả Mỹ và EU.

Tất cả đều hy vọng rằng các cuộc đàm phán ở Washington trong tuần này sẽ giúp xóa tan mối đe dọa hiện hữu khác ở châu Âu. Đây có phải một sự trừng phạt khi châu Âu đang phải hứng chịu thời tiết cực đoan, đại dịch Covid-19, lạm phát và giá năng lượng tăng vọt, cũng như xung đột vũ trang.

Hãy hy vọng các đồng minh trước đây tìm cách nối lại tình hữu nghị để giúp châu Âu vượt qua được khủng hoảng.

Nguồn: Zawya

Từ khóa: châu Âu; EU; Mỹ; khủng hoảng; năng lượng; thương chiến.