5 đòn bẩy để khuyến khích giảm phát thải cacbon cho nền kinh tế toàn cầu và ứng phó với biến đổi khí hậu

Cuộc khủng hoảng kinh tế đang diễn ra đã gây ra nhiều bế tắt tiềm ẩn đối với những nỗ lực giảm phát thải cacbon toàn cầu. Tại sao các nhà lãnh đạo doanh nghiệp nên dành không gian cho các mục tiêu bền vững trong quá trình đấu tranh để duy trì hoạt động của doanh nghiệp?

Chúng ta hiện đang phải đối mặt với “đa khủng hoảng” – một tình huống trong đó nhiều sự kiện có hại xảy ra đồng thời. Tình hình địa chính trị đầy biến động, châu Âu đang sống dưới bóng tối của cuộc khủng hoảng năng lượng và các vấn đề về chuỗi cung ứng toàn cầu do đại dịch tiếp tục gây khó khăn cho các nhà sản xuất. Tỷ lệ lạm phát sau đó đã đạt đến mức cao chưa từng thấy và cuộc chiến của Tổng thống Putin ở Ukraine đang gây ra sự bất ổn hơn nữa. Do đó, đây có thể không phải là thời điểm tốt nhất để nghĩ về hành động vì biến đổi khí hậu.

Chưa hết, cuộc khủng hoảng hiện nay chứng tỏ tính bền vững và hành động vì khí hậu là những chiến lược bắt buộc đối với các công ty. Không phải do xung lực nội tại của sự lãnh đạo hay mục đích đạo đức đặc biệt mà vì tính bền vững và hành động vì khí hậu đã trở thành một nhu cầu kinh tế.

Từ góc độ kinh doanh, chuyển sang các mô hình kinh doanh bền vững và các nguồn năng lượng tái tạo sẽ hợp lý hơn. Mọi công ty đầu tư vào các nguồn năng lượng tái tạo đều sẽ nói với bạn như vậy, đặc biệt là trong bối cảnh giá điện tăng cao hiện nay. Một số công ty có thể trở nên phụ thuộc vào các công cụ ngắn hạn của chính phủ để hỗ trợ họ vượt qua khủng hoảng, nhưng trong trung và dài hạn, chỉ có sự chuyển đổi triệt để và đổi mới toàn diện mới giúp các công ty có khả năng cạnh tranh.

Làm thế nào chúng ta có thể giảm thải cacbon cho nền kinh tế toàn cầu và giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu

Có 5 đòn bẩy chính có thể tạo điều kiện thuận lợi cho những nỗ lực trong giải pháp giảm thải cacbon cho nền kinh tế toàn cầu trong bối cảnh tình trạng bất ổn ngày càng gia tăng:

1) Giảm thiểu rủi ro một cách linh hoạt

Nhiều công nghệ tiên tiến cần thiết để đạt được kỹ thuật giảm phát thải cacbon đáp ứng được mục tiêu đầy tham vọng; tuy nhiên, việc nhân rộng những công nghệ này đòi hỏi nguồn đầu tư lớn vào nghiên cứu và phát triển. Theo ước tính hiện tại, đầu tư vào cơ sở hạ tầng và công nghệ sạch sẽ tăng lên khoảng 3 nghìn tỷ USD mỗi năm trong những năm 2030.

Việc tăng đầu tư với quy mô như vậy sẽ khó có thể thực hiện được nếu không có sự trợ giúp của các cơ chế hỗ trợ khác nhau. Cụ thể như “Linh hoạt trong việc giảm rủi ro” có thể cải thiện tính khả thi của các dự án ngọn hải đăng trong công nghệ sạch bằng cách hỗ trợ đầu tư tư nhân với sự đóng góp của khu vực công – ít nhất là cho đến khi công nghệ đạt được tính khả thi thương mại. Điều này có thể bao gồm công cụ từ trợ cấp đến mua hàng được đảm bảo hoặc liên minh đầu tư – nghĩa là bất kỳ điều gì giúp giảm thiểu rủi ro đầu tư cho các công ty và cung cấp cho họ cơ sở vững chắc để đầu tư.

2) Chuỗi giá trị không phát thải cacbon

Khi các công ty mua các sản phẩm trung gian, về cơ bản họ đã "nhập khẩu" một phần lớn lượng khí thải. Tương tự, các công ty cũng "xuất khẩu" khí thải khi người tiêu dùng sử dụng sản phẩm của công ty. Lượng khí thải trong nhóm lĩnh vực 3 này chiếm khoảng 85% tổng lượng khí thải CO2. Trong các ngành như bất động sản, tỷ lệ này có thể lên tới 97%, trong khi ở các ngành khác như về tiện ích, tỷ lệ là khoảng 57%. Tuy nhiên, hầu hết các công ty không tiết lộ mức phát thải chính xác trong nhóm lĩnh vực 3 hoặc đặt các mục tiêu về giảm thải.

Một phần lý do là lượng phát thải của lĩnh vực 3 rõ ràng là khó đo lường và giải quyết nhất. Ví dụ, các nhà sản xuất ô tô đa quốc gia có thể có tới 60.000 nhà cung cấp, mỗi nhà cung cấp có chế độ báo cáo riêng. Do đó, việc xác định và thu hút các nhà cung cấp quan trọng là rất quan trọng trong nỗ lực giảm lượng khí thải nói chung. Một chiến lược dành cho công ty là áp dụng phương pháp hợp tác, cung cấp cho các nhà cung cấp hàng đầu khung công cụ giảm phát thải cacbon để đổi lấy cam kết giảm lượng khí thải.

5 đón bẩy

3) Thiết kế sản phẩm sáng tạo và tính tuần hoàn

Nền kinh tế tuyến tính truyền thống dựa trên mô hình "lấy, làm và vứt bỏ". Mô hình này vừa sử dụng nhiều tài nguyên vừa sử dụng nhiều khí thải, đồng thời tạo ra lượng chất thải khổng lồ. Theo phân tích từ các chuyên gia về tính bền vững, chỉ riêng tính tuần hoàn ở Châu Âu sẽ giảm ô nhiễm 72% vào năm 2040 và loại bỏ 70% lượng khí thải CO2 vào năm 2050. Ngoài ra, nó sẽ tiết kiệm được 1 nghìn tỷ USD vào năm 2050 và bảo tồn vật liệu vốn có thể bị thất thoát nếu không làm như vậy.

Các công ty cần suy nghĩ lại về việc kết hợp vật liệu cho sản phẩm của họ, nên thay thế các vật liệu gây ô nhiễm bằng các vật liệu có tính năng tương tự nhưng ít thải ra cacbon hơn. Các công ty cũng có thể điều chỉnh kích thước của sản phẩm hoặc kéo dài vòng đời sản phẩm thông qua tái sử dụng và tái chế. Đồng thời, kết hợp các hoạt động khác bao gồm chia sẻ sản phẩm giữa các cộng đồng và những đề xướng về "sản phẩm dưới dạng dịch vụ". Cần có những bước đi táo bạo – không chỉ vì lợi ích của môi trường mà còn vì cơ hội trị giá hàng tỷ đô la mà nền kinh tế tuần hoàn mang lại.

4) Xây dựng nét văn hóa doanh nghiệp mới

Hành động khí hậu đòi hỏi một nền văn hóa doanh nghiệp mới cân bằng giữa tính bền vững với hiệu suất. Mục đích, tầm nhìn và sứ mệnh của công ty nên được chuyển thành một lộ trình rõ ràng cho các hoạt động hàng ngày của công ty. Việc lồng ghép các chỉ số phát triển bền vững vào quá trình đánh giá hiệu suất và ra quyết định có thể rất hữu ích. Nhân viên ở tất cả các cấp nên sẵn sàng giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, động lực nên đến từ cấp trên đến cấp dưới: một nền văn hóa thúc đẩy sự sáng tạo của nhân viên liên quan đến tính bền vững và khuyến khích cởi mở những ý tưởng mới mang lại cho các công ty lợi thế cạnh tranh và tăng cường tiềm năng của công ty trong lĩnh vực hành động vì biến đổi khí hậu.

5) Đối thoại công-tư

Cuối cùng, các công ty không thể tự mình thực hiện tất cả các điều này; do đó, các công ty nên tham gia đối thoại với chính phủ và các nhà hoạch định chính sách để khuyến khích hành động tập thể cùng hướng tới quá trình giảm phát thải cacbon. Chính phủ nên thiết lập các khung pháp lý để khai thác hiệu quả các sức mạnh thị trường để thúc đẩy tính bền vững và giảm phát thải cacbon.

Điều này có thể bao gồm các hợp đồng yêu cầu về giảm phát thải cacbon cho sự thay đổi (CCfDs), theo đó các chính phủ trợ cấp các chi phí bổ sung liên quan đến công nghệ xanh để thúc đẩy đầu tư vào các công nghệ này. Các công cụ chính sách như vậy nên đi kèm với các nỗ lực đa phương để bảo vệ các công ty thân thiện với khí hậu trước sự cạnh tranh không lành mạnh từ các nền kinh tế ít đặt các mục tiêu vì khí hậu.

Cuộc khủng hoảng đa chiều chứng minh rằng tính bền vững là một vấn đề cần thận trọng trong phát triển kinh tế: các công ty sẽ không thể duy trì khả năng cạnh tranh nếu không có sự đổi mới và hành động vì khí hậu. Cho dù chúng ta đang phải chịu bao nhiêu áp lực ngày nay, chúng ta không được đi chệch khỏi các chiến lược và mục tiêu bền vững mà chúng ta đã đặt ra cho mình. Hành động nhanh chóng để giảm phát thải cacbon không còn là một lựa chọn đạo đức nữa – nó quyết định liệu công ty của bạn có tồn tại và nền kinh tế có phát triển hay không.

Nguồn: WEF

Từ khóa: đòn bẩy, giảm thải cacbon, biến đổi khí hậu, kinh tế toàn cầu