Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Người tiêu dùng Mỹ có một năm 2022 đầy khó khăn và phải tiếp tục đối mặt với một năm nguy hiểm nữa.

Những người lạc quan và bi quan đều có thể dự đoán năm tới sẽ diễn ra như thế nào. Ở một khía cạnh nào đó, một cuộc suy thoái dường như có thể xảy ra trong năm nay. Cục Dự trữ Liên bang (Fed) cũng gần như chắc chắn sẽ tiếp tục tăng lãi suất và tiền lương tiếp tục giảm so với lạm phát. Mặt khác, nhiều dấu hiệu rõ ràng cho thấy lạm phát cao của năm ngoái đang hạ nhiệt, trong khi thị trường lao động tiếp tục tạo ra việc làm.

David Kelly, chiến lược gia trưởng toàn cầu tại JPMorgan Funds, cho biết: “Lạm phát hàng năm đang tiếp tục giảm và giá xăng đã trở lại mức hợp lý”. “Quốc gia đang tiếp tục có những dấu hiệu vượt qua đại dịch và hy vọng rằng cả thị trường trái phiếu và thị trường chứng khoán sẽ hoạt động tốt hơn vào năm 2023 so với năm 2022.”

Đây là những vấn đề lớn nhất mà nền kinh tế Mỹ phải đối mặt trong năm tới.

Sau một năm 2022 tàn khốc đối với thị trường chứng khoán, Phố Wall dự đoán cho năm 2023 như sau:

Mỹ sẽ bước vào suy thoái?

Nền kinh tế gần như chắc chắn sẽ chậm lại, theo kết quả khảo sát từ Conference Board thì suy thoái là điều gần như chắc chắn. Tuy nhiên, hầu hết các nhà kinh tế không mong đợi điều này.

Các tín hiệu về nguy cơ rất đa dạng. Số người lao động yêu cầu hỗ trợ thất nghiệp đã tăng lên mức cao nhất trong một năm. Lãi suất trái phiếu kho bạc ngắn hạn đã cao hơn lãi suất dài hạn kể từ cuối năm ngoái —vốn là điều kiện được gọi là “sự đảo ngược đường cong lợi suất” là một yếu tố dự báo suy thoái đáng tin cậy. Bản thân Fed dự đoán tăng trưởng kinh tế yếu và tỷ lệ thất nghiệp tăng đột biến vào năm2023.

Theo nhiều nhà kinh tế, bất kỳ sự suy thoái nào cũng có thể xảy ra ở mức vừa phải. Với mức độ khó khăn mà các nhà tuyển dụng đã gặp phải trong quá trình tuyển dụng trong giai đoạn khắc phục đại dịch, hầu hết sẽ không muốn sa thải công nhân. Và người tiêu dùng vẫn đang ở trong tình trạng tương đối tốt, đã tích lũy được khoản tiết kiệm trong thời kỳ đại dịch.

Lạm phát sẽ giảm?

Theo ước tính của các nhà kinh tế được FactSet khảo sát, lạm phát tồi tệ nhất trong 40 năm đã giảm kể từ khi đạt đỉnh vào mùa hè, với giá cả trong tháng 12 tăng khoảng 6,5% so với một năm trước.

"Bằng chứng cho thấy chúng ta đã vượt qua mức lạm phát cao nhất. Vì vậy, tỷ lệ lạm phát hàng năm sẽ bắt đầu giảm xuống", Michael Gapen, nhà kinh tế trưởng tại Bank of America, nói với "Face the Nation" trong tuần này.

Tuy nhiên, ông nói thêm, “Có thể sẽ mất từ ​​hai đến ba năm để lạm phát trở lại mức trước khi xảy ra đại dịch - nói cách khác là mức thấp, ổn định và đó là điều mà chúng ta không nhất thiết phải quá lo lắng.” 

Tin tích cực là nhiều yếu tố thúc đẩy lạm phát cao hơn đã giảm bớt: chuỗi cung ứng toàn cầu không còn đứt gãy, giá thuê nhà giảm và các cuộc khảo sát cho thấy người tiêu dùng đang chi tiêu ít hơn một năm trước.

Tuy nhiên, với tỷ lệ lạm phát hàng năm là 6%, gấp ba lần mục tiêu của Fed đề ra là 2% mỗi năm. Tỷ lệ tăng đột biến là do tuyên bố tăng giá "tạm thời" vào năm ngoái, do đó ngân hàng trung ương sẽ thận trọng tuyên bố lạm phát quá sớm, đồng thời có thể tiếp tục tăng lãi suất cho đến khi Mỹ rơi vào suy thoái.

Fiona Greig, trưởng bộ phận chính sách và nghiên cứu nhà đầu tư toàn cầu tại Vanguard, nhận thấy nền kinh tế đang ở một bước ngoặt.

Bà nói: “Chúng tôi đã chứng kiến ​​sự bùng nổ của các giới hạn tiềm ẩn về lạm pháp, có thể là bùng nổ của thị trường lao động. “Câu hỏi đặt ra là nền kinh tế của chúng ta có “hạ cánh nhẹ nhàng” không, hay phải giảm mạnh một cách nhanh chóng không? Rõ ràng, các hành động chính sách của Fed đóng vai trò rất quan trọng ở đây.”

Giá gas sẽ tăng trở lại?

Theo Patrick DeHaan, trưởng bộ phận phân tích xăng dầu tại GasBuddy, giá xăng khó có thể quay trở lại mức cao kỷ lục của mùa hè năm ngoái.

DeHaan cho biết: “Tôi không nghĩ người Mỹ sẽ phải dốc hầu bao trong năm nay để đổ đầy bình. Hầu hết, nếu không muốn nói là nước Mỹ có thể tránh được mức giá thiết lập kỷ lục trong năm nay”. Ông dự đoán rằng giá xăng trung bình toàn quốc trong năm nay trên hầu hết nước Mỹ sẽ dao động trong khoảng từ 3 đến 4 đô la cho một gallon theo quy định.

Yếu tố chính kìm hãm giá nhiên liệu là tăng công suất lọc dầu ở Texas, Nigeria, Trung Đông và châu Á. Việc đóng cửa các nhà máy lọc dầu, biến dầu thô thành các sản phẩm như khí đốt, dầu diesel và nhiên liệu máy bay, là nguyên nhân chính khiến giá cả được đảm bảo sau khi COVID-19 bùng nổ vào năm 2020.

DeHaan cho biết: “các nhà máy lọc dầu đã đóng cửa trong nhiều tháng do ảnh hưởng của COVID-19 và một số đã không hoạt động trở lại cho đến mùa hè này.

Vấn đề lớn nhất đối với giá khí đốt là cuộc chiến của Nga ở Ukraine, cũng như kết quả của việc Trung Quốc mở cửa trở lại khi các ca nhiễm COVID-19 của nước này gia tăng. Những thay đổi trong cả hai lĩnh vực có thể làm giảm đáng kể nguồn cung dầu toàn cầu, điều này có thể sẽ đẩy giá nhiên liệu lên cao.

“EU tiếp tục trừng phạt Nga và Nga đã hứa sẽ đáp trả qua hành động về những mức giá trần. Mười tháng sau đó, dù duy trì được mức độ ổn định nhưng không phải là kết quả lý tưởng”, DeHaan nói. “Việc giảm sản lượng của Nga sẽ là một cú hích lớn đối với nền kinh tế toàn cầu vào thời điểm nền kinh tế vẫn đang phục hồi sau COVID.”

Đảm bảo về việc làm như thế nào?

Mặc dù Fed đã xem việc làm suy yếu thị trường việc làm là một trụ cột chính trong chiến lược chống lạm phát, những giải pháp mạnh đối với việc làm lần này có khả năng tránh xa các tình huống xấu nhất.

“Sa thải nhân viên là một động thái khá kịch tính trước tình trạng thiếu lao động mà chúng tôi đang phải đối mặt,” Greig của Vanguard cho biết. “Có thể có các biện pháp chi phí khác mà các công ty nghĩ đến. Có nghĩa là, có thể họ làm chậm việc tuyển dụng hơn là sa thải người, có thể lương thưởng cuối năm của năm nay ít hơn so với các năm thông thường.”

Hầu hết các nhà kinh tế dự đoán tỷ lệ thất nghiệp của quốc gia sẽ cao nhất từ ​​5% đến 6% - tương đương với 3,5 triệu người Mỹ khác có thể mất việc làm. Nhiều khó khăn có thể sẽ tập trung vào một số ngành, bao gồm lĩnh vực công nghệ và thị trường nhà ở vốn nhạy cảm với lãi suất, đã diễn ra ​​​​sự sa thải quy mô lớn.

Deutsche Bank dự đoán các ngành mà việc tuyển dụng đã vượt quá xu hướng trước đại dịch, bao gồm bán lẻ, dịch vụ chuyên nghiệp và kinh doanh, sản xuất, vận tải và kho bãi, cũng có nguy cơ bị cắt giảm. Mặt khác, các lĩnh vực vẫn còn thiếu nhân lực như bộ máy chính quyền địa phương, chăm sóc sức khỏe, giải trí và khách sạn, đều thiếu 4 triệu lao động, nghĩa là họ có thể tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng việc làm khi việc tuyển dụng ở những nơi khác chậm lại.

Mức tăng lương như thế nào?

Tiền lương của công nhân đã giảm so với tỷ lệ lạm phát trong hơn một năm và nhân viên rất mong muốn được tăng kịp thời.

Các tín hiệu ở khía cạnh này khá phức tạp. Một số dữ liệu của chính phủ cho thấy việc tăng lương cho công nhân, tăng nhanh trong nửa đầu năm 2022, đã chậm lại. Nhưng kỳ vọng của mọi người về mức lương cao hơn đã không xảy ra, vì dựa theo mức lương mà người Mỹ cần để chuyển việc gần đây đã đạt mức cao kỷ lục.

Và có một phương pháp để được tăng lương nhằm vượt qua lạm phát là chuyển đổi công việc. Theo Ngân hàng Dự trữ Liên bang Atlanta, tiền lương cho những người chuyển việc đang tăng hơn 8% mỗi năm, vượt quá mức tăng giá tiêu dùng.

"Có rất nhiều việc làm nếu một người muốn được tuyển dụng. Đó là điều tốt cho người lao động Mỹ," Greig nói.

Khi nào thị trường chứng khoán phục hồi?

S&P 500 đã mất gần 20% giá trị vào năm 2022 và lấy đi hàng nghìn tỷ đô la tài sản của người Mỹ. Nhưng các nhà phân tích Phố Wall cho biết, sự sụt giảm tương tự khó có thể xảy ra trong năm 2023.

Trong 70 năm qua, chỉ có ba trường hợp S&P 500 kết thúc một năm trong sắc đỏ và sau đó tiếp tục giảm vào năm sau: vào năm 1973, 2000 và 2001, theo công ty đầu tư LPL Financial.

"Trải qua nhiều cuộc suy thoái kinh tế, suy thoái và khủng hoảng địa chính trị trong nhiều thập kỷ, thị trường chứng khoán luôn phục hồi. Những nhà đầu tư kiên nhẫn và dũng cảm có thể tận dụng những sự sụt giảm đó thường được đền đáp xứng đáng", các nhà phân tích của LPL cho biết trong một báo cáo nghiên cứu.

Hầu hết các nhà đầu tư đều tin rằng khi Fed báo hiệu chấm dứt tăng lãi suất, chứng khoán sẽ phục hồi. Nhưng điều đó có thể không xảy ra cho đến cuối năm nay, hoặc thậm chí đến năm 2024. Trong khi đó, các chuyên gia tài chính chỉ ra rằng giá cổ phiếu thấp thường mang đến cơ hội mua tốt.

Greig nói: “Hãy giữ quan điểm đầu tư dài hạn — đừng quá lo lắng về việc giá tài sản sẽ thấp. “Thị trường luôn biến động và đó là lý do tại sao cách tiếp cận đa dạng, và chỉ cần duy trì hướng đi, có xu hướng hoạt động khá tốt.”

Nguồn: CBS News

Từ khóa: năm 2023, nền kinh tế toàn cầu, Mỹ, khó khăn-thách thức