Thương mại tự do với Trung Quốc vẫn mang lại lợi ích tổng thể

trung my

Bất chấp sự phản đối hay ủng hộ từ cánh tả lẫn cánh hữu, thị trường tự do vẫn luôn được duy trì. Bởi lẽ, nó cho phép tất cả các bên tận dụng và phát huy hết tiềm năng. Điều này vẫn đúng cả với những quốc gia có chế độ chuyên chế như Trung Quốc.

Trong cuốn sách nổi tiếng Free Trade Under Fire, Doug Irwin chỉ ra rằng trong lịch sử, đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa ít chú trọng thương mại tự do. Từ cuối thế kỷ 19 cho đến Thế chiến II, Đảng Dân chủ là đảng của tự do hóa thương mại, trong khi đảng Cộng hòa liên tục ủng hộ duy trì mức thuế cao. Từ những năm 1950 đến đầu những năm 90, lưỡng đảng đều dần ủng hộ việc giảm thuế quan.

Tuy vậy, từ sau khi Tổng thống Bill Clinton ký kết NAFTA, đã có một sự đảo ngược chính sách đột ngột giữa các thành viên Dân chủ và Cộng hòa liên quan tới vấn đề ủng hộ thương mại tự do. Tổng thống Đảng Cộng hòa Donald Trump đã phát động một cuộc chiến thương mại toàn diện với Trung Quốc, chủ trương chống lại tự do thương mại.

Nhóm bảo thủ hiện đại liên tục chỉ trích thương mại tự do, tuy nhiên, điều này không liên quan gì tới sự phản đối của công đoàn. Trường hợp nhóm bảo thủ chống lại thương mại tự do bắt nguồn từ một sai lầm cho rằng thương mại giữa các quốc gia là một trò chơi có tổng bằng không. Trong một hội nghị gần đây của phe bảo thủ, đã có hai quan điểm được đưa ra: “Bạn có thể có thương mại tự do hoặc thị trường tự do nhưng không thể có cả hai” và “Lợi thế so sánh không hoạt động”.

Đối với các nhà kinh tế học, đây là những tuyên bố gây sốc, thể hiện sai lầm một cách rõ ràng. Thương mại tự do là mở cửa thị trường, và thị trường thì phải có khách hàng, tức là con người. Thị trường đó sẽ có nhiều loại hàng hóa từ ý tưởng, sức lao động cho tới kỹ năng và tài năng – tất cả đều có thể bán được và chúng ta cần được đảm bảo quyền tự do cho điều này.

Có thể nói, thương mại tự do là một chương trình chống đói nghèo thành công nhất trên thế giới, mở ra thị trường hàng hóa và dịch vụ cho phép các bên cung-cầu gặp nhau dễ dàng hơn. Thương mại tự do mở rộng các vòng hợp tác, để các bên cùng hưởng lợi và đóng góp vào sự phát triển của nhân loại. Thương mại tự do góp phần xóa bỏ văn hóa tự cung tự cấp, cho phép chia sẻ khả năng đổi mới và sáng tạo của con người trên toàn cầu. Thương mại tự do đưa chúng ta ra khỏi trò chơi có tổng bằng 0 do kẻ mạnh nhất đặt ra luật chơi để bước vào trò chơi có tổng là số dương - nơi tất cả các bên đều giành chiến thắng. Sự thật chính là như thế. Năm 1776, Adam Smith đã viết:

“Chúng ta là một thế giới hợp nhất về mặt thương mại và điều đó làm cho tất cả chúng ta trở nên tốt hơn. Thương mại tự do là quá trình hành động thận trọng, điều đó có nghĩa là mỗi chúng ta sản xuất những thứ mà mình tương đối giỏi hơn. Bằng cách này, chúng ta hiện thực hóa các lợi thế so sánh tạm thời của mình, và do đó được giải phóng khỏi việc sản xuất những thứ mà chúng ta không có thế mạnh, tức là nếu muốn sản xuất thì phải bỏ chi phí cao hơn. Đây là bản chất của quản lý, và thương mại tự do cho phép chúng ta mở rộng các vòng hợp tác. Nếu bạn đang mặc một bộ đồ không do mình tự may, thì bạn là một ví dụ sống động về lợi thế so sánh đang phát huy tác dụng”.

Tuy nhiên, thương mại tự do và việc chuyển từ các mối quan hệ thương mại khép kín hơn sang các mối quan hệ thương mại mở hơn cũng vấp phải nhiều phản đối. Nhà sử học người Anh Thomas Babington Macaulay đã viết: “Thương mại tự do, một trong những ân phước lớn nhất mà chính phủ có thể ban cho người dân, ở hầu hết mọi quốc gia đều không được ưa chuộng”. Hầu hết những phản đối bảo thủ đối với thương mại tự do đều tập trung vào mối quan hệ địa chính trị hiện tại với Trung Quốc. Trung Quốc không phải là pháo đài của thị trường tự do. Đúng hơn, đối với Mỹ, đó là một đất nước được cai trị bởi những kẻ độc đoán ghét tự do. Những người ủng hộ tự do Mỹ cho rằng thật tồi tệ khi công dân Trung Quốc có tiềm năng sáng tạo nhưng lại phải sống dưới ách thống trị của chủ nghĩa độc tài về kinh tế và chính trị.

Dầu vậy, đâu không phải là lý do để từ bỏ thương mại tự do với Trung Quốc, Ngược lại, chúng ta cần thương mại tự do với Trung Quốc hơn bao giờ hết. Kể từ năm 1980, Trung Quốc đã đưa 800 triệu người thoát khỏi cảnh nghèo đói bằng những cải cách nội bộ hạn chế. Trung Quốc đã chuyển từ “không tự do” sang “hầu như không tự do”. Dù sao đây cũng là một sự tiến bộ, còn hơn là không có gì.

Có rất nhiều việc phải làm ở Trung Quốc. Cả thế giới dõi theo nhịp thở dồn dập khi nước này có dấu hiệu diệt chủng và chuyên chế. Vì thế, Trung Quốc cần thương mại tự do hơn bao giờ hết. Chính sách thương mại của Mỹ nên hướng tới các doanh nghiệp tư nhân ở Trung Quốc thay vì tập trung vào hỗ trợ chính phủ và các doanh nghiệp nhà nước của quốc gia này. Chúng ta hoàn toàn có thể buộc chính phủ Trung Quốc phải chịu trách nhiệm về hành vi gian lận và gián điệp mà không nhất thiết phải đánh đổi gì cả. Một trong số các giải pháp có thể là thúc đẩy các chính sách thương mại khu vực sáng tạo. Và hơn hết, không nhất thiết phải ngăn cản công dân Trung Quốc bình thường tiếp cận với các cơ hội kinh tế với khát vọng làm giàu.

Cách đây không lâu, những người hoài nghi về thương mại tự do đã lo lắng rằng Nhật Bản đang mua lại thế giới để tạo ra một nền kinh tế còn lớn hơn cả Mỹ. Điều mà kinh tế học dạy chúng ta là bất cứ khi nào một quốc gia thực hiện những thay đổi nội bộ theo hướng thị trường tự do thì nền kinh tế của họ sẽ phát triển. Nói cho chính xác thì khi các cá nhân ở những quốc gia khác trở nên giàu có hơn, họ sẽ có nhiều tiền hơn để chi tiêu và mua hàng hóa nhập khẩu, từ đó, nhiều nhà xuất khẩu có thể hưởng lợi. Do đó, Trung Quốc không nên ngăn cản khát vọng làm giàu của công dân.

Một số chuyên gia Mỹ lo lắng rằng nền kinh tế Trung Quốc có thể sẽ còn vượt qua quy mô của Mỹ. Trung Quốc có dân số gấp 4,3 lần Mỹ. Tuy nhiên, trong chế độ thị trường tự do và chủ nghĩa tự do chính trị, dân số đông báo hiệu một thị trường béo bở. Và trong bối cảnh của thương mại tự do thì đó là một thị trường đầy tiềm năng với nhiều cơ hội. Thương mại tự do sẽ giải phóng sức sáng tạo của con người. Điều Mỹ cần làm là hãy mạnh dạn thúc đẩy thương mại tự do với Trung Quốc.

Nguồn: Eurasia Review

Từ khóa: quan hệ Mỹ- Trung