Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Đại hội đồng Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) sẽ tổ chức Hội nghị Bộ trưởng lần thứ 12 (MC12) vào ngày 30 tháng 11 tại Geneva, hội nghị sẽ diễn ra trong vòng 4 ngày để đưa ra tuyên bố và quyết định thuyết phục thế giới rằng hệ thống thương mại đa phương vẫn thiết thực và hữu ích. Đây chắc chắn sẽ là một nhiệm vụ khó khăn vì nó đòi hỏi sự đồng thuận của 164 thành viên của WTO, 42 trong số đó cũng là các quốc gia thành viên hoặc thành viên liên kết của Ủy ban Kinh tế và Xã hội của Liên hợp quốc về Châu Á và Thái Bình Dương (ESCAP).

Để chuẩn bị cho MC12, các quan chức từ các quốc gia thành viên ESCAP cùng với các bên liên quan khác hầu như được triệu tập tại chương trình Tham vấn khu vực về Khai thác Thương mại để đưa ra các phục hồi thương mại nhanh hơn và phát triển bền vững. ESCAP đã tổ chức các diễn đàn không chính thức để các nước tự do trao đổi quan điểm và nếu có thể, xác định các phương hướng để đạt được sự đồng thuận trước của hầu hết các thành viên Hội nghị Bộ trưởng hiện tại của WTO. Chương trình Tham vấn bao gồm các chủ đề sẽ đưa vào các hoạt động đàm phán (như trợ cấp thủy sản, nông nghiệp và quyết định về “các sáng kiến ​​tuyên bố chung của WTO”– như là thương mại điện tử, tạo thuận lợi đầu tư để phát triển, doanh nghiệp nhỏ) và những chủ đề có tầm quan trọng đối với phát triển bền vững và phục hồi sau Covid-19 – như thương mại và y tế, thương mại và biến đổi khí hậu/môi trường và chế độ đối xử đặc biệt và khác biệt (SD&T).

Kết thúc Tham vấn, Hội nghị bàn tròn cấp cao tập trung vào các vấn đề cải cách WTO và hợp tác đa phương.

Phần trình bày của các chuyên gia về các chủ đề và quan điểm của các Quốc gia thành viên thể hiện các ưu tiên khác nhau liên quan đến mức độ phát triển kinh tế và/hoặc tham gia thương mại. Một trong những mục tiêu chính của diễn đàn ESCAP là tạo cơ hội để các quốc gia thể hiện các quan điểm của mình, cho phép các bên liên quan tìm kiếm không gian chính sách, thông qua sự hợp tác để thu hẹp sự khác biệt của họ.

Tuy nhiên, các cuộc thảo luận cũng đưa ra được nhiều quan điểm chung và khả năng thực sự đạt được các kết quả cụ thể tại MC12 và hơn thế nữa. Dưới đây là tóm tắt một số kiến thức và quan điểm được chia sẻ từ khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.

1. Hiện nay chưa thật sự có hệ thống thương mại mới để thay thế để thúc đẩy sự phát triển môi trường thương mại đa phương mà có thể dự đoán được, dựa trên quy tắc, cởi mở, không phân biệt đối xử và bình đẳng cho tất cả mọi người. Tuy nhiên hệ thống thương mại của chúng ta hiện có không cung cấp một môi trường như vậy.

Cần phải phục hồi và cải cách hệ thống thương mại đa phương. Các cải cách có thể tập trung vào ba chức năng cốt lõi của nó: đàm phán các quy tắc thương mại mới, giám sát bằng cách cung cấp sự minh bạch hơn trong các chính sách của các thành viên và thực thi bằng cách làm cho hệ thống phúc thẩm hoạt động trở lại. Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Covid-19 và biện pháp ứng phó đại dịch, các khoản trợ cấp mới và các quy tắc thương mại kỹ thuật số dường như đặc biệt cần thiết.

2. Có rất nhiều bằng chứng cho thấy thương mại quốc tế và chuỗi cung ứng đã hoạt động tốt hơn nhiều so với lo ngại khi bắt đầu đại dịch. Nhìn chung, các nền kinh tế ở Châu Á và Thái Bình Dương đã thể hiện sự phục hồi thương mại tốt. Tuy nhiên, điều này có thể không được duy trì nếu như không tăng cường khả năng phục hồi của thương mại và chuỗi cung ứng ở khu vực và toàn cầu, dựa vào sự hợp tác giữa các khu vực tư nhân và nhà nước, đồng thời làm gia tăng căng thẳng địa chính trị đáng lo ngại.

3. Sự hợp tác chặt chẽ giữa WTO, WHO, IMF và Ngân hàng Thế giới luôn được hoan nghênh và đã thể hiện rõ kết quả trong việc phân phối vắc xin. Tuy nhiên, cần có sự hợp tác nhiều hơn giữa các tổ chức và sự hợp tác đó cũng phải đi đôi với sự hợp tác của các thành viên. Các Bộ trưởng tại MC12 cần nhất trí về một khuôn khổ cụ thể để giải quyết các cuộc khủng hoảng thương mại và y tế - không phải chỉ có đại dịch Covid-19. Một khuôn khổ như vậy sẽ đảm bảo thời gian, sinh mạng và hỗ trợ doanh nghiệp trong các cuộc khủng hoảng trong tương lai.

4. Các nước Châu Á - Thái Bình Dương cần tiếp cận thị trường mở nhất là các nước có thu nhập thấp và kém phát triển nhất (LDCs). Đối xử đặc biệt và khác biệt (SD&T) cần được duy trì và tăng cường để thu hẹp khoảng cách giữa các nền kinh tế đang phát triển và phát triển. Ngoài SD&T, các nước kém phát triển nhất (LDCs) bước vào quá trình trưởng thành cần được hỗ trợ. Viện trợ cho thương mại và xây dựng năng lực vẫn quan trọng và cần được ghi nhận trong các cuộc đàm phán thương mại đa phương sắp tới. Trên tất cả, khía cạnh phát triển của thương mại cần được duy trì, đảm bảo rằng các quy tắc góp phần tạo ra một thế giới thân thiện với môi trường và hòa nhập hơn.

5. Các quy tắc thương mại đa phương cần hỗ trợ hành động chống biến đổi khí hậu, với sự phối hợp của các tổ chức Liên hợp quốc. Mối liên kết thương mại và biến đổi khí hậu rất phức tạp và đòi hỏi phải chuyển từ cách tiếp cận đơn phương sang cách tiếp cận đa phương và có mạng lưới kết nối với nhau. Điều này một lần nữa đòi hỏi sự hợp tác của đa tổ chức nhiều hơn (đặc biệt là giữa WTO và LHQ), đồng thời các sáng kiến ​​song phương và khu vực sẽ đưa vào các giải pháp toàn cầu.

MC12 (đặc biệt là từ quan điểm khu vực châu Á - Thái Bình Dương) mong muốn rằng các Bộ trưởng nhất trí về văn bản trợ cấp thủy sản đã được đàm phán trong hơn hai thập kỷ. Điều này cho thấy sự sẵn sàng của các thành viên WTO trong việc bảo tồn không chỉ nguồn lợi thủy sản mà còn hy vọng về một hệ thống thương mại đa phương theo định hướng phát triển bền vững và hiệu quả hơn.

Nguồn: The Financial Express

Từ khóa: châu Á- Thái Bình Dương, hệ thống thương mại đa phương