Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đã thất bại trong việc thúc đẩy các doanh nghiệp Mỹ về nước

trung my

Một nghiên cứu mới chỉ ra rằng cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc đã thất bại trong việc thúc đẩy các doanh nghiệp Mỹ rời khỏi thị trường Trung Quốc, trong khi đó người tiêu dùng phải chịu chi phí thuế quan từ cuộc chiến.

Trong một bài báo được xuất bản trên nền tảng SSRN vào tháng 9, các nhà nghiên cứu Samantha Vortherms và Jiakun Jack Zhang lập luận rằng Mỹ áp đặt thuế quan trị giá hàng tỷ đô la lên hàng hoá của Trung Quốc - được đưa ra vào giữa năm 2018 để khiến các công ty Mỹ trở về nước - đã gây tổn hại cho nền kinh tế Mỹ và đã không thành công trong việc gây áp lực để Trung Quốc thay đổi các chính sách kinh tế của mình.

Bất chấp thuế quan “ăn miếng trả miếng” và gia tăng căng thẳng chính trị giữa các cường quốc, các doanh nghiệp ở mỗi nước vẫn “hội nhập sâu rộng” với nước kia và đầu tư nước ngoài vào Trung Quốc vẫn đạt mức kỷ lục 144,4 tỷ USD vào năm ngoái.

Theo Vortherms, thuộc Đại học California ở Irvine và Zhang,thuộc Đại học Kansas, cho biết có thêm 46% các công ty con có vốn đầu tư Mỹ tại Trung Quốc đã đóng cửa vào năm 2018 so với năm trước, nhưng chưa đến 1% trong số này bị ảnh hưởng bởi thuế quan của Mỹ.

“Các nhà nghiên cứu cho thấy các công ty Mỹ và đồng minh không có nhiều khả năng rời khỏi Trung Quốc, điều này cho thấy dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài không “tuân theo chiến lược của quốc gia”.

“Thay vào đó, các doanh nghiệp rời đi do tính toán dựa trên các yếu tố giữa rủi ro chính trị gia tăng so với các nguồn lực sẵn có của doanh nghiệp và thể chế để giảm thiểu những rủi ro này”.

Báo cáo của họ được đưa ra vào thời điểm Tổng thống Mỹ- Joe Biden đang tham gia vào việc rà soát sâu rộng chính sách của Mỹ đối với Trung Quốc, bao gồm cả chiến lược sử dụng thuế quan đối với Trung Quốc của người tiền nhiệm Donald Trump để cố gắng chuyển chuỗi cung ứng trở lại Mỹ và tăng cường sự can thiệp của Washington trong đàm phán thương mại với Trung Quốc.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ - Janet Yellen cũng cho rằng thuế quan của Mỹ về cơ bản là thuế áp cho người tiêu dùng và thỏa thuận thương mại Giai đoạn một được ký với Trung Quốc vào tháng 01 năm 2020 đã không giải quyết được các vấn đề cơ bản mà Mỹ mong muốn.

Mặc dù vậy, các doanh nghiệp Mỹ đã không vận động hành lang chống lại thuế quan của chính phủ như Bắc Kinh đã hy vọng, nghiên cứu cho thấy. Trong số 500 công ty đa quốc gia lớn của Mỹ có công ty con ở Trung Quốc, 63% bị ảnh hưởng tiêu cực bởi cuộc chiến thương mại, tuy nhiên chỉ có 22% lên tiếng phản đối và 7% quyết định rời khỏi Trung Quốc.

Theo báo cáo nghiên cứu: “Kết quả của chúng tôi cũng cho thấy mức độ phân tách hai nền kinh tế, được đo lường bằng đầu tư trực tiếp nước ngoài, trong thực tế lại không lớn như kỳ vọng của các chính trị gia và chuyên gia. “Chúng tôi tìm thấy rất ít bằng chứng cho thấy các công ty đa quốc gia của Mỹ đang tham gia vào cuộc đối đầu Mỹ- Trung Quốc bằng cách từ bỏ Trung Quốc bời vì lòng yêu nước.”

Hậu quả phần lớn do các doanh nghiệp nhỏ và những doanh nghiệp mới đến Trung Quốc gánh chịu. Ví dụ như các doanh nghiệp nhỏ ở Mỹ bị thiệt hại do mức thuế nguyên liệu thô nhập khẩu từ Trung Quốc cao hơn trước.

Vortherms và Zhang cho biết kết quả nghiên cứu của họ đi ngược lại khẳng định của Đại diện Thương mại Mỹ - Katherine Tai, rằng thuế quan sẽ cung cấp đòn bẩy chống lại Trung Quốc, trong khi các công ty đa quốc gia vẫn sẵn sàng đối phó với những bất ổn và rủi ro.

Trong một cuộc khảo sát của Phòng Thương mại Mỹ tại Trung Quốc được công bố vào tháng này, có 47% trong số hơn 120 doanh nghiệp được khảo sát cho biết một trong những ưu tiên hàng đầu của họ là dỡ bỏ thuế quan song phương vào cuối năm nay. Những người khác cho rằng nên nối lại cấp thị thực cho các giám đốc điều hành doanh nghiệp, xây dựng lại lòng tin giữa các chính phủ và tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ ở Trung Quốc.

Trong 78% người được khảo sát cho rằng thuế quan đã ảnh hưởng đến hoạt động thương mại ở Trung Quốc, trong khi số lượng cho rằng không có tác động đã giảm một nửa kể từ cuối năm 2020.

Source: SCMP

Từ khóa: chiến tranh Mỹ- Trung, doanh nghiệp Mỹ