Phi châu trở thành trung tâm vận tải hàng hải đối với hoạt động giao thương toàn cầu

chau phi 0609

Cơ quan vận chuyển đường biển quốc tế (ICS) là tổ chức hàng hải lớn nhất thế giới, chiếm 80% lượng hàng hóa giao thương toàn cầu. Một báo cáo do ICS công bố vào hồi tháng 3 năm nay với tựa đề Chủ nghĩa bảo hộ trong các nền kinh tế biển đã nhận định rằng giảm các chính sách kìm hãm giao thương có thể giúp châu Phi phục hồi kinh tế sau đại dịch COVID-19. Đại diện cho Tạp chí Africa Renewal, phóng viên Finbarr Toesland đã có cuộc phỏng vấn Tổng thư ký của tổ chức ICS về vấn đề vận chuyển hàng hải và giao thương quốc tế bao gồm các biện pháp ICS có thể sử dụng để hỗ trợ lục địa đen thực thi Hiệp định Thương mại tự do khu vực Phi (AfCFTA). Bản tóm tắt của cuộc phỏng vấn như sau:

Africa Renewal: Hãy nói về báo cáo gần đây của ICS. Những kết quả quan trọng nhất của báo cáo này là gì và chúng liên quan gì đến hoạt động thương mại

Có thể nói báo cáo cho thấy những hàng rào phi thuế có tác động xấu lên GDP và loại bỏ các rào cản này sẽ giúp các quốc gia gia tăng quy mô kinh tế. Chúng tôi tin rằng các nước thuộc Phi châu có thể thúc đẩy quá trình phục hồi sau đại dịch bằng việc giảm các chính sách kìm hãm hoạt động giao thương hàng hải.

Hiện tại, hoạt động giao thương đường biển toàn cầu đã đạt giá trị 14,000 tỷ USD. Nhiều bằng chứng cho thấy lục địa đen có tiềm năng trở thành trung tâm giao thương hàng hải mới của thế giới. Chúng tôi ước tính rằng nếu Liên minh châu Phi cắt giảm một nửa các hàng rào thương mại, GDP của toàn châu lục có thể tăng thêm 1%.

Các biện pháp nào các quốc gia thuộc châu Phi có thể áp dụng để cải thiện hoạt động thương mại?

Nhiều biện pháp bảo hộ đang gây trở ngại cho hoạt đông giao thương tự do. Tại nhiều quốc gia thuộc lục địa đen, các cá nhân tổ chức muốn khởi sự kinh doanh hoặc tham gia hoạt động thương mại phải đối mặt với những rào cản hành chính. Sự thay đổi về chất của các chính sách giao thương sẽ rở nên rõ ràng hơn khi một số cản trở đã nêu được dỡ bỏ.

Tương tự như sự kiện Brexit, thuế quan sẽ không phải là quan ngại chính; các rảo cản phi thuế mới thực sự là yếu tố cản trở hoạt động giao thương. Ví dụ, việc áp dụng các tiêu chuẩn phức tạp qua đó yếu cầu kiểm hóa tất cả sản phẩm nhập khẩu, về lý thuyết là hoàn toàn bình thường, nhưng thực tế đang cản trở thương mại.

Còn nhiều những cản trở khác đang áp lên hoạt động kinh doanh từ việc xuất, nhập khẩu hàng hóa đến yêu cầu về chất lượng của tàu hàng vận chuyển.

Vậy ICS có thể đóng vai trò trong việc thực thi AfCFTA?

ICS có thể giúp thiết lập kênh đối thoại giữa tổ chức chúng tôi, các đối tác của ICS với các quốc gia Liên minh châu Phi (AU); ICS cũng sẽ giúp vạch ra những bước đi chi tiết nhằm giúp tăng cường hoạt động thương mại. Cái chúng tôi muốn chính là hỗ trợ quá trình thực thi AfCFTA cũng như tạo ra cơ chế đối thoại giữa AU với ngành vận chuyển đường biển quốc tế. Chúng tôi cũng có thể giúp các quốc gia Phi châu nhận diện những mục tiêu cụ thể trong chiến lược biển của họ

ICS tin rằng thương mại không rào cản sẽ mang lại thịnh vượng, đồng thời giúp hàng triệu người dân châu lục đen thoát khỏi đói nghèo. Trong đó, vận tải hàng hải chính là huyết mạch của hoạt động giao thương

ICS đã xây dựng Bộ chỉ số Bảo hộ trong hoạt động kinh tế biển nhằm đánh giá các quốc gia dựa trên các hệ thống rào cản thương mại hiện hữu họ đang áp dụng (tiêu chí đánh giá bao gồm quy định về giấy phép cần thiết, tính minh bạch của chính phủ và hệ thống thuế quan). Chúng tôi sẽ xếp hạng các quốc gia dựa trên những tiêu chí đã nêu sau một khoảng thời gian nhất định, qua đó xem xét sự chuyển biến trong mở cửa kinh tế tại từng nước.

Liên hợp quốc đã công bố các chính sách nhằm bảo vệ quyền lợi cơ bản của thuyền viên trong thời gian đai dịch COVID-19 bùng phát

Ông có cho rằng AfCFTA sẽ giúp Phi châu tăng cường thương mại nội khối?

Chắc chắn là vậy. Thật khó để phân tích chi tiết kết quả tích cực do AfCFTA mang lại trong thời điểm này nhưng tôi nghĩ các cuộc thảo luận về thương mại tự do là rất quan trọng. Cần thiết phải giúp các quốc gia Phi châu nhận diện các rào cản phi thuế quan hiện hữu đồng thời thuyết phục họ loại bỏ những hàng rào này thúc đẩy hoạt động kinh tế.

Thảo luận và đàm thoại có thể mang đến những thay đổi về nhận thức. Ví dụ, liên quan đến dòng chảy thương mại đường biển, hàng hóa xuất nhập khẩu từ Phi châu chỉ chiếm 5% đến 7% tổng giao thương toàn thế giới. Đây là con số khiêm tốn so với mức 41%-61% của Á châu. Như vậy tiềm năng từ giao thương vận tải hàng hải đối với các quốc gia châu lục đen vẫn còn rất lớn.

Theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới, việc thực thi AfCFTA cùng các biện pháp thuận lợi hóa giao thương vó thể giúp cắt giảm thủ tục hành chính và hải quan, qua đó, làm lợi hàng tỷ USD cho các nước liên quan.

Tác động từ đại dịch COVID-19 có thể được cảm nhận tại khắp các châu lục. Liên quan đến vận tải hàng hải, những thách thức nào từ đại dịch đang ảnh hửơng đến hoạt động giao thương tại Phi châu?

Đại dịch không chỉ diễn ra tại Phi châu. Với việc nhiều quốc gia trên khắp thế giới vẫn tiến hành đóng cửa biên giới nhằm kiểm soát dịch, chúng ta đang có một cuộc khủng hoảng toàn cầu về nguồn nhân lực và sẽ không thể được giải quyết trong thời gian ngắn.

Việc đóng cửa tại một số nước vẫn đang tiếp diễn và cần nhớ rằng việc này có tác động đến tiến trình phục hồi kinh tế trên toàn thế giới. Cần chú ý đến bức tranh dài hạn của tiến trình hồi phục sau đại dịch.

Đối với lục địa đen, hoạt động vận tải hàng hải như thế nào là hiệu quả?

Đó là viễn cảnh hàng hóa có thể dễ dàng trao đổi tại các cảng khắp châu lục; bên cạnh đó, các quốc gia trong khu vực cũng được mong đợi sở hữu hệ thống dịch vụ xuất nhập khẩu hiệu quả với hàng rào thủ tục hành chính đơn giản. Hệ thống chuỗi cung ứng sẽ trở nên bền vững hơn nếu các sản phẩm xuất nhập khẩu không bị gián đoạn trong việc giao nhận. Đây là vấn đề liên quan đến tính phù hợp của hệ thống quy định có liên quan.

Ông có nhận định thế nào về tương lai hoạt động thương mại tại Phi châu?

Lục địa đen có tiềm năng lớn để phát triển. Các quốc gia thuộc châu lục này có nguồn nhân lực được đào tạo bài bản. Do vậy, Phi châu cần tận dụng cơ hội đã nêu để trở thành trung tâm hàng hải toàn cầu. Tôi có niềm tin chắc chắc ràng châu Phi có vị trí chiến lược để đạt được vị thế như vừa nêu.

Với dân số 1.3 tỷ người cùng sức mua đầu người lớn. Hệ thống dịch vụ vận tải biển hiệu quả có thể giúp giao thương thế giới tiếp tục tăng trưởng.

Nguồn: Allafrica

Từ khóa: Phi châu, thương mại, hàng hải, vận tải biển, AfCFTA