Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Đối với các quốc gia Châu Á - Thái Bình Dương, việc ký kết Hiệp định thương mại tự do (FTA) lớn nhất thế giới - Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) vào năm ngoái có thể mở ra cơ hội phục hồi sau suy thoái kinh tế và sau tác động của đại dịch Covid-19.

Đối với Trung Quốc nói riêng, việc hài hòa hóa các quy tắc của các khu vực thương mại tự do (FTZ) với các quy tắc trong RCEP, hiệp định bao trùm khoảng một phần ba dân số thế giới và GDP toàn cầu, có thể giúp thúc đẩy phát triển kinh tế của nước này nói riêng và phát triển kinh tế của toàn khu vực Châu Á - Thái Bình Dương nói chung.

Giữa làn sóng chống lại toàn cầu hóa ở nhiều nền kinh tế, các nước thuộc khu vực Châu Á - Thái Bình Dương đã cam kết duy trì chủ nghĩa đa phương và thương mại tự do bằng cách ký kết hiệp định RCEP. Các bên ký kết hiệp định là 10 quốc gia thành viên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á - Asean, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc và Nhật Bản. Thái Lan, Singapore, Trung Quốc và Nhật Bản đã phê chuẩn hiệp định, và chỉ cần thêm bốn thành viên của Asean và một thành viên ngoài Asean phê chuẩn, hiệp định sẽ chính thức có hiệu lực.

Đầu tiên, hiệp định RCEP có thể chấm dứt tình trạng mất cân bằng trong thương mại khu vực, vốn được tạo ra do mạng lưới sản xuất lâu đời, thương mại nội khối chặt chẽ, và việc thiếu các hiệp định thể chế về hợp tác kinh tế tổng thể, đồng thời giúp các nước ký kết đối phó tốt hơn với những bất ổn tạo ra bởi tình hình toàn cầu đang thay đổi.

Bên cạnh đó, hiệp định RCEP sẽ giúp Trung Quốc thiết lập quan hệ thương mại và đầu tư chặt chẽ hơn với các nước thành viên RCEP còn lại và đạt được mức độ mở cửa cao hơn. Định hướng và chức năng công nghiệp là phổ biến cho các nguyên tắc của các khu vực thương mại tự do thí điểm của Trung Quốc và hiệp định RCEP. Cả hai đều nhằm mục đích tích hợp chuỗi công nghiệp và chuỗi giá trị. Trong khi Trung Quốc sẽ thúc đẩy hội nhập kinh tế trong nước và khu vực, RCEP sẽ thúc đẩy hội nhập kinh tế khu vực Châu Á - Thái Bình Dương và các quy tắc xuất xứ của RCEP sẽ giúp giảm thuế quan và tăng cường chuỗi cung ứng công nghiệp trong khu vực.

Do đó, Trung Quốc nên nâng cấp các quy tắc đầu tư và thương mại quốc tế cho các khu vực thương mại tự do thí điểm của mình và mở cửa hơn nữa nền kinh tế của Trung Quốc để nắm bắt các cơ hội mà hiệp định RCEP mang lại.

Hơn nữa, hiệp định RCEP sẽ mang lại lợi ích cho nền kinh tế kỹ thuật số trong khu vực, do đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển mô hình phát triển “lưu thông kép” của Trung Quốc, tập trung vào nền kinh tế trong nước và nhằm hội nhập nền kinh tế trong nước và quốc tế, đồng thời thúc đẩy việc xây dựng một cộng đồng với một tương lai chung cho nhân loại.

Có ba cách mà các khu vực thương mại tự do thí điểm của Trung Quốc có thể phù hợp với RCEP. Đầu tiên, các khu vực thương mại tự do thí điểm nên thiết lập cơ chế quản lý khoa học. Và dựa trên mối quan hệ với các thành viên RCEP gần Trung Quốc hơn về mặt địa lý, các khu vực thương mại tự do thí điểm nên xây dựng các mô hình phát triển khác nhau.

Ví dụ, chính quyền địa phương sẽ đảm nhiệm vai trò quản lý FTZ bằng cách thành lập một Ủy ban chuyên trách, còn doanh nghiệp sẽ dẫn dắt các FTZ hoạt động theo định hướng thị trường một cách chuyên nghiệp. Ngoài ra, vì việc kinh doanh với Nhật Bản và Hàn Quốc thuận tiện hơn cho FTZ Sơn Đông do gần gũi về mặt địa lý, nên FTZ Sơn Đông nên có các quy định riêng phù hợp với tình hình giao thương với hai quốc gia đó, như vậy sẽ giúp củng cố lòng tin lẫn nhau và giảm chi phí thương mại cho tất cả các bên.

Thứ hai, các FTZ sẽ khác biệt về trình độ phát triển, điều kiện địa phương và các ngành công nghiệp cốt lõi. Do đó, mỗi FTZ nên phát triển các đặc điểm công nghiệp khác nhau dựa trên lợi thế của từng khu vực, chẳng hạn như chi phí thấp hơn, và tránh cạnh tranh với các FTZ khác.

Do đó, FTZ Vân Nam nên thiết lập quan hệ hợp tác với các doanh nghiệp ở các quốc gia thành viên ASEAN, sử dụng các ưu đãi thuế quan trong hiệp định RCEP. Bằng cách tận dụng tốt Hiệp định Thương mại Tự do Trung Quốc - ASEAN, và các hành lang kinh tế Trung Quốc - Việt Nam, Trung Quốc – Lào - Thái Lan và Trung Quốc - Ấn Độ - Bangladesh - Myanmar, Trung Quốc có thể làm sâu sắc hơn mối quan hệ hợp tác xuyên biên giới và thúc đẩy năng lực sản xuất xuyên biên giới, cũng như tăng cường kinh doanh tài chính, năng lượng, du lịch, thương mại điện tử, logistics và đồng nhân dân tệ xuyên biên giới. Điều này sẽ giúp các khu thương mại tự do thiết lập một chế độ thuế phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế.

Đối với FTZ Thượng Hải, với lợi thế về kết nối đường biển, đường bộ và đường hàng không, khu này có thể đóng một vai trò quan trọng trong thương mại xuất nhập khẩu của RCEP và giúp củng cố chuỗi công nghiệp của các quốc gia ký kết hiệp định RCEP. Cơ sở hạ tầng giáo dục phong phú và môi trường kinh doanh mở cửa hơn của Thượng Hải có thể giúp thành phố này thu hút nhiều doanh nghiệp hàng đầu thế giới và khu vực, đồng thời ký kết các Hiệp định thương mại tự do cấp cao hơn.

Và thứ ba, Trung Quốc nên cải thiện hệ thống luật pháp trong các FTZ thí điểm, để nó có thể có lợi cho các quy tắc kinh tế và thương mại quốc tế. Trên thực tế, Trung Quốc đã cam kết xây dựng một môi trường kinh doanh “dựa trên luật lệ, quốc tế hóa và thân thiện với doanh nghiệp”. Và mặc dù Trung Quốc đã đạt được một số tiến bộ trên mặt trận này, quốc gia này vẫn cần nỗ lực hơn nữa để cải thiện hệ thống pháp luật sao cho phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế.

Đúng là các điều kiện trong nước của các quốc gia khác nhau sẽ khác nhau, nhưng các luật lệ và quy định thị trường cũng như các quy tắc tạo thuận lợi thương mại, đầu tư và thương mại là tương tự trong các khu vực thương mại tự do trên thế giới. Vì vậy, các khu vực thương mại tự do thí điểm của Trung Quốc nên học hỏi từ các đối tác của họ ở các quốc gia khác, mở rộng thị trường hơn nữa để thúc đẩy phát triển.

Nguồn: China Daily

Từ khóa: Trung Quốc, khu vực thương mại tự do, RCEP