Tại sao đàm phán thương mại Mỹ - Trung không thành công bất chấp sức ép từ giới kinh doanh Mỹ

trung my

Các nhà quan sát nhận định, cộng đồng doanh nghiệp Mỹ đã gây sức ép lên Nhà Trắng để khởi động lại các cuộc đàm phán thương mại và điều chỉnh thuế quan với Trung Quốc, nhưng việc thiếu động lực chính trị đã làm giảm triển vọng cho cam kết ý nghĩa giữa Bắc Kinh và Washington.

Là một phần của chiến dịch, các nhóm doanh nghiệp đã kêu gọi các nhà lãnh đạo kinh tế Mỹ duy trì các miễn trừ thuế quan đã hết hạn vào cuối năm ngoái, cho rằng các mức thuế trừng phạt áp lên Trung Quốc trong cuộc chiến thương mại do cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump khởi xướng đang gây tổn hại đến việc làm của Mỹ.

Những lời kêu gọi tương tự cũng được tán thành bởi 40 thượng nghị sĩ Mỹ bao gồm Lindsey Graham và Macro Rubio, một nhà chính trị chống Trung Quốc trong phe Cộng hòa, trong một lá thư gửi cho Đại diện Thương mại Mỹ - Katherine Tai vào tháng Tư.

Ngoài ra, theo truyền thông Mỹ đưa tin, đã có hơn 3.700 công ty Mỹ nộp đơn kiện tại Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ từ năm ngoái đến tháng Năm năm nay, yêu cầu chấm dứt và hoàn lại thuế nhập khẩu đối với hàng hóa Trung Quốc.

Những ưu tiên về thương mại đã bị giảm ở cả Bắc Kinh và Washington, với sự tương quan tập trung vào các cuộc đối đầu về an ninh, công nghệ cao và hệ tư tưởng.

Các quan chức kinh tế chỉ tổ chức các cuộc hội đàm mang tính chất giới thiệu trong năm nay và Washington vẫn đang xem xét lại chính sách tổng thể về Trung Quốc của mình, làm mờ triển vọng trao đổi có giá trị cho một thỏa thuận thương mại sắp đạt mốc hai năm.

“Mỹ thừa nhận sự cần thiết phải điều chỉnh thuế quan theo Mục 301, nhưng điều phức tạp thực sự đối với Bắc Kinh và Washington là thiếu động lực chính trị để thúc đẩy đối thoại thực chất. Bo Zhengyuan, đối tác của Plenum, một nhóm các nhà phân tích về Trung Quốc có trụ sở tại Bắc Kinh, cho biết thậm chí còn chưa có một bước đột phá nào trong việc can dự ngoại giao.”

“Tuy nhiên, với những lời kêu gọi ngày càng tăng từ phía doanh nghiệp, có khả năng các vấn đề thương mại sẽ được chú ý trở lại trong thời gian ngắn.”

Cuộc chiến thương mại bắt đầu gay gắt vào tháng 3 năm 2018. Sau đó, Tổng thống Trump tuyên bố áp thuế trừng phạt đối với các sản phẩm của Trung Quốc, sau báo cáo của Đại diện Thương mại Mỹ cáo buộc Trung Quốc có các hành vi thương mại không công bằng và hành vi trộm cắp tài sản trí tuệ được nhà nước hậu thuẫn, gây ra đòn trả đũa “ăn miếng trả miếng” từ Bắc Kinh.

Một thỏa thuận thương mại giai đoạn một đã được ký kết vào tháng Giêng năm ngoái báo hiệu một cuộc chiến thương mại sẽ được điều đình, với việc Trung Quốc cam kết mua thêm 200 tỷ USD sản phẩm của Mỹ vào năm 2020 và 2021, để đổi lấy việc Mỹ dỡ bỏ một phần thuế quan.

Tuy nhiên, do đại dịch nên việc mua hàng của Trung Quốc đã giảm so với mục tiêu ban đầu. Cơ chế tham vấn tranh chấp, một phần quan trọng của thỏa thuận thương mại liên quan đến tổng hợp thông tin liên lạc thường xuyên trên cơ sở từ hằng ngày sang nửa năm 1 lần, phần lớn đã thất bại vì sự gián đoạn của đại dịch, do cuộc bầu cử tổng thống Mỹ và quá trình chuyển giao quyền lực sau đó.

Bắc Kinh đã nói rằng họ sẽ tiếp tục thực hiện thỏa thuận. Tuy nhiên, các nhà quan sát cho rằng các mục tiêu đặt ra quá cao và rõ ràng đối với cả hai bên rằng Bắc Kinh khó có thể thực hiện đầy đủ các cam kết mua hàng của mình.

Khoảng 30 tập đoàn kinh doanh lớn của Mỹ đã đệ trình một lá thư cho Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen và bà Tai vào tuần trước, nói rằng Trung Quốc đã đạt được “các tiêu chuẩn quan trọng” trong thỏa thuận thương mại và thúc giục Washington chuyển sang các vấn đề chưa được đề cập đến trong giai đoạn một.

Các nhà quan sát và những người trong ngành lưu ý rằng chính quyền của Tổng thống Mỹ - Joe Biden muốn tách mình khỏi những việc mà Cựu Tổng thống Trump để lại, bao gồm cả thỏa thuận thương mại.

Một nguồn tin kinh doanh của Mỹ quen thuộc với các cuộc đàm phán thương mại cho biết thỏa thuận thương mại giai đoạn một có thể biến mất và kết thúc “không mấy tốt đẹp”.

“Miễn là chúng tôi [Trung Quốc và Mỹ] không làm mọi thứ leo thang, chúng tôi sẽ tiếp tục làm những gì chúng tôi đang làm,” nguồn tin cho biết.

Nhưng thuế quan sẽ vẫn còn - ít nhất là cho đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào năm tới - và sẽ chỉ cho thấy một số linh động sau đó, ông dự đoán.

Bo tại Plenum cho biết cả hai bên sẽ chờ đợi môi trường chính trị được cải thiện để cho phép đối thoại cấp cao về thương mại và kinh tế.

Bo nói: “Có khả năng họ có thể đưa ra giải pháp vào cuối năm, có thể đưa ra kết luận về thỏa thuận giai đoạn một và đưa ra chương trình nghị sự cho bước tiếp theo.”

“Không bên nào quan tâm nhiều đến quy mô mua hàng. Chính quyền Biden có thể áp dụng một tiêu chuẩn khác với Trump để đánh giá việc thực hiện thỏa thuận. Cũng có thể cả hai bên sẽ đồng ý về việc giảm một phần thuế quan”.

Theo Lu Xiang, nhà nghiên cứu về quan hệ Trung - Mỹ tại Học viện Khoa học Xã hội Trung Quốc, Trung Quốc sẽ tiếp tục thực hiện thỏa thuận nhưng đã rõ ràng về điểm mấu chốt - việc dỡ bỏ thuế quan trừng phạt.

Ông Lu nói: “Cả hai bên nên bắt đầu các cuộc đàm phán chính thức và lâu dài để thiết lập lộ trình cho phần còn lại của năm, ở giai đoạn một - liệu và làm thế nào để thực hiện các hành động bổ sung - hoặc về một loạt các vấn đề kinh tế và thương mại”.

“Biden cũng đang chịu áp lực từ cuộc thảo luận, trước triển vọng ngày càng ảm đạm cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào năm tới.”

Cố vấn cho biết: “Chúng ta cần hội đàm trước khi thỏa thuận kết thúc và thảo luận xem phải làm gì tiếp theo, nhưng điều quan trọng là làm thế nào để khởi động lại, liên quan đến cách thiết lập chương trình nghị sự cho các cuộc đàm phán khi Trung Quốc không còn hy vọng vào Mỹ”.

Nguồn: SCMP

Từ khóa: đàm phán thương mại Mỹ- Trung