Xác nhận DNA để bảo vệ thương hiệu nông sản Việt

dna bao ve thuong hieu

Việc xác nhận DNA là cơ sở để khi nước khác vi phạm tác quyền về giống cây trồng của Việt Nam, Việt Nam có thể kiện.

Tập đoàn Lộc Trời thời gian qua đã phối hợp với Công ty TNHH Eurofins Sắc Ký Hải Đăng thực hiện dự án xác định giống lúa Gạo Việt Nam xuất khẩu sang châu Âu theo Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – châu Âu (EVFTA).

Đây là hoạt động nhằm đảm bảo tính pháp lý của các giống lúa gạo Việt Nam, tránh tranh chấp và giả mạo chất lượng, xuất xứ của gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Theo dự án này, Tập đoàn Lộc Trời sẽ phối hợp với Eurofins thu thập các giống lúa của Việt Nam đang được xuất khẩu theo EVFTA để gửi sang các đơn vị chuyên phân tích dư lượng gạo chất lượng cao ở Đức, tiến hành xác định DNA của các giống này.

Đó sẽ là cơ sở để hải quan các nước nhập khẩu kiểm soát hàng hóa đúng chủng loại, xem xét giải quyết tranh chấp, góp phần bảo vệ bản quyền của các đơn vị sở hữu giống.

Kết quả DNA này cũng là cơ sở để công nhận giống cây trồng trong nước phù hợp với Hiệp định EVFTA, là căn cứ để xử lý tranh chấp nếu có.

Trao đổi với Đất Việt, PGS.TS Dương Văn Chín, nguyên Phó Viện trưởng Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đánh giá cao động thái này của Tập đoàn Lộc Trời nhằm đảm bảo tính pháp lý cho thương hiệu gạo Việt Nam đối với thị trường thế giới.

Ông Chín cho biết, đối với thị trường châu Âu, Việt Nam có đăng ký một danh sách gồm hàng loạt giống lúa và phía châu Âu căn cứ vào danh sách này để ưu đãi thuế theo Hiệp định EVFTA.

Đối với những giống lúa không có trong danh sách nêu trên, Việt Nam vẫn có thể xuất khẩu được vào châu Âu nhưng phải chịu thuế.

"Việc cần làm của Việt Nam là đề nghị châu Âu bổ sung những giống lúa đặc sắc khác để từ đó chúng ta có thể xuất khẩu những giống đó vào châu Âu và được ưu đãi thuế", PGS.TS Dương Văn Chín nói.

Cũng theo nguyên Phó Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL, khi một giống lúa của Việt Nam được châu Âu chấp nhận, chẳng hạn như Lộc Trời 28, thì nhà xuất khẩu gạo của Việt Nam phải đảm bảo về mặt di truyền đó đúng là giống Lộc Trời 28 mà không phải giống nào khác. Doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam không thể lấy một giống khác có hình dạng hạt gạo giống như Lộc Trời 28 rồi xuất sang châu Âu.

Tương tự, khi Tập đoàn Lộc Trời xuất khẩu hàng vạn tấn Jasmine 85 sang châu Âu thì phải đảm bảo đó đúng là Jasmine 85. Khách hàng phía châu Âu sẽ kiểm tra rất kỹ, trên 90% hạt gạo là Jasmine 85 thì mới chấp nhận.

PGS.TS Dương Văn Chín cho biết, có nhiều cách để xác định loại gạo doanh nghiệp Việt xuất khẩu sang châu Âu có đúng là loại nằm trong danh sách hưởng ưu đãi thuế EVFTA không.

Cách phổ biến nhất là nấu cơm rồi ép. Chẳng hạn, hạt gạo Jasmine 85 so với hạt gạo giống khác thì có sự thể hiện khác nhau, đơn vị nhập khẩu sẽ tính tỷ lệ hạt cơm đó.

Tuy nhiên, phương pháp được đánh giá là tốt nhất và chắc chắn nhất chính là xác định DNA, tức mã di truyền của gạo.

"Nếu doanh nghiệp trồng hoàn toàn giống đó, đảm bảo không bị lẫn tạp với giống khác thì hoàn toàn có thể tự tin để khách hàng test bằng bất cứ cách nào", ông Chín nói.

Vị chuyên gia nông nghiệp đánh giá, hiếm có doanh nghiệp nào làm được như Lộc Trời. Nhiều công ty xuất khẩu gạo khác không có vùng nguyên liệu của riêng họ mà mua lúa ở ngoài dân nên rất khó kiểm soát được hạt gạo xuất khẩu có lẫn tạp hay không.

Theo đó, doanh nghiệp không biết người dân có trồng từ giống xác nhận hay không, có trồng trên mảnh đất có lẫn tạp hạt lúa của giống khác hay không...

Trong khi đó, những tập đoàn như Lộc Trời có vùng nguyên liệu riêng nên kiểm soát được quy trình, biết được đất đai như thế nào, từ đó mới đảm bảo không lẫn tạp hạt lúa của giống lúa khác.

Đánh giá cao việc xác nhận DNA cho gạo, PGS.TS Dương Văn Chín cho biết, việc xác nhận này không chỉ dành cho gạo mà có thể áp dụng với tất cả các loại cây trồng, vật nuôi, tránh việc một giống vật nuôi, cây trồng nào đó của Việt Nam bị giả mạo chất lượng, xuất xứ. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý là thông thường, chúng ta ít ngại chuyện nhầm lẫn trừ khi nước khác lấy giống ở Việt Nam về trồng, nhân giống lên, xuất khẩu với số lượng lớn.

"Điều quan trọng nhất là sản phẩm đến tay người tiêu dùng sử dụng có đảm bảo chất lượng không, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và kim loại nặng trong đó có ở mức cho phép không.

Còn việc xác định DNA chỉ quan trọng khi nước nào đó ăn cắp giống của Việt Nam, trồng rồi xuất khẩu. Khi xảy ra tranh cãi, nhờ việc xác định DNA, Việt Nam có thể kiện phía kia ra tòa vì vi phạm tác quyền về giống cây trồng của Việt Nam.

Chẳng hạn, giống thanh long ruột đỏ của Việt Nam bị đánh cắp giống và phía đánh cắp nhân lên, trồng hàng chục ngàn hecta. Qua xác định DNA, Việt Nam có thể truy ra được hành động đánh cắp ấy và khởi kiện", PGS.TS Dương Văn Chín kết luận.

Nguồn: Báo Đất Việt

Từ khóa: DNA, thương hiệu nông sản Việt