Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Đại dịch Covid-19 đã gây thêm một cú sốc nặng nề cho các thị trường toàn cầu vốn đã có nhiều căng thẳng trong hoạt động thương mại. Trong viễn cảnh thương mại sắp tới, những hoạt động kinh doanh ngày càng đối mặt với nhiều thách thức và sự bất ổn cao, và các chính phủ đang tìm mọi giải pháp để giảm thiểu những tác động kinh tế đối với người dân.

Một chính sách thương mại hiệu quả và thành công của EU nên tập trung hỗ trợ cho hoạt động thương mại, đầu tư và tạo việc làm. Nó sẽ thúc đẩy sự tăng trưởng bền vững, khả năng cạnh tranh và tạo cơ hội việc làm tốt, đồng thời hỗ trợ ngành nông nghiệp phát triển hiệu quả và người tiêu dùng ở cả nước ngoài và ở châu Âu có nhiều sự lựa chọn tốt hơn.

Sự phát triển tích cực của nền kinh tế phải có sự kết hợp khả thi của nhiều chính sách khác nhau. Chính sách thương mại chỉ là một phần của giải pháp. Nó không thể giải quyết bất bình đẳng xã hội, nhưng nó có thể hỗ trợ phát triển các loại hình kinh doanh phù hợp.

Đây là lý do tại sao phải xem xét lại vấn đề thương mại. Đây là lý do tại sao EU phải nhận ra sự khác biệt giữa hành động nhất thời và liên quan đến Covid-19 với những thay đổi vĩnh viễn trước khi đưa ra bất kỳ quyết định cuối cùng nào dựa trên chiến lược chính sách thương mại mới của EU.

Trong những tháng gần đây, sau nhiều thập kỷ phát triển tích cực, toàn cầu hóa đã lùi lại một bước trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa các siêu cường như Mỹ và Trung Quốc, và sức ép gia tăng từ chủ nghĩa bảo hộ, chủ nghĩa khu vực và chủ nghĩa dân tộc quyết đoán hơn.

Trong bối cảnh đó, các thị trường toàn cầu có nguy cơ tiến tới các khối thương mại, tạo ra những thách thức mới cho nền kinh tế toàn cầu, cho các chuỗi giá trị toàn cầu - và cho cả châu Âu.

May mắn thay, nền kinh tế kỹ thuật số và nền kinh tế xanh đang thiết lập một giải pháp mới. Các gói kích cầu lớn đang hỗ trợ sự phát triển nhanh chóng nền kinh tế kỹ thuật số và nền kinh tế xanh ở nhiều quốc gia.

Tuy nhiên, vì nền kinh tế kỹ thuật số và nền kinh tế trung hòa khí hậu không có giới hạn về biên giới quốc gia, nên cần phải hình thành các quy tắc toàn cầu hiện đại mới ngay lập tức.

Theo quan điểm của châu Âu, một nền kinh tế mở, thương mại tự do và cạnh tranh bình đẳng có thể hoạt động hiệu chỉ khi chúng dựa trên các quy tắc toàn cầu hiện đại, có thể dự đoán được và các thỏa thuận thương mại song phương. Trong một nền kinh tế toàn cầu bền vững, chúng ta không nên ủng hộ bất kỳ quốc gia tự do nào hưởng lợi từ việc viện trợ bất hợp pháp của nhà nước, thải khí carbon, tham nhũng, nhân quyền hoặc lạm dụng lao động, hoặc các hành động khác trái với tiêu chuẩn quốc tế.

Để thực hiện một nền kinh tế mở, dựa trên nguyên tắc, thương mại tự do và cạnh tranh bình đẳng, theo quan điểm của châu Âu, EU phải cải thiện khả năng tiếp cận thị trường và đảm bảo một sân chơi bình đẳng. Điều này có nghĩa là EU phải mở ra thị trường mới cho hàng hóa và dịch vụ của châu Âu ở các nước thứ ba; đồng thời, cũng phải tạo ra một sân chơi bình đẳng hơn cho người châu Âu ở cả thị trường thứ ba và thị trường nội địa của EU.

Người châu Âu có cơ hội tốt hơn để giao dịch, đầu tư và tham gia các thủ tục mua sắm công ở các nước thứ ba, khi hàng hóa và dịch vụ nhập khẩu qua lại từ các nước thứ ba cũng phải tuân thủ các tiêu chuẩn thị trường nội địa của EU.

Hai thách thức, khó khăn đối với EU

EU hiện phải tập trung vào hai vấn đề. Thứ nhất, việc hiện đại hóa Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và chương trình thương mại đa phương vẫn là hai mục tiêu cốt lõi trong chiến lược hành động của EU vì hơn 60% hoạt động ngoại thương của EU dựa trên các quy định chung của WTO.

Chương trình nghị sự mới của WTO sẽ bao hàm các vấn đề liên quan đến thương mại truyền thống và kỹ thuật số cũng như sự phát triển bền vững, hay các vấn đề về khí hậu và lao động để đảm bảo một sân chơi bình đẳng. Vì vậy, nếu 164 thành viên WTO đồng ý về việc cải tổ tổ chức và chương trình nghị sự, thì toàn bộ nền kinh tế toàn cầu sẽ được hưởng lợi.

Thứ hai, việc sử dụng thông minh các hiệp định thương mại tự do song phương của EU (FTA) có thể cải thiện khả năng tiếp cận thị trường và đảm bảo một sân chơi bình đẳng cho các bên tham gia của EU. Các FTA mới của EU phải luôn phản ánh các giá trị của người châu Âu và các tiêu chuẩn quốc tế. Các FTA này phải hỗ trợ lợi ích của EU, từ thương mại đến số hóa và đảm bảo phát triển bền vững, có như vậy mới thay đổi môi trường kinh doanh toàn cầu, bao gồm cả chuỗi giá trị.

Ví dụ, EU phải đánh giá sự phụ thuộc kinh tế của mình vào các quốc gia khác trên thế giới và cách thức mà các chính sách thương mại và công nghiệp của EU cùng với các FTA do EU ký kết có tạo được các điều kiện kinh doanh vững chắc và công bằng cho hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu và đầu tư. Việc đa dạng hóa chuỗi cung ứng là một bước quan trọng nhằm tăng cường khả năng phục hồi của EU.

EU đã ký kế 46 FTA với 78 quốc gia, đã thiết lập mạng lưới hiệp định thương mại lớn nhất thế giới. Điều quan trọng về mặt chiến lược là EU tiếp tục củng cố mạng lưới FTA duy nhất này bằng cách cập nhật các thỏa thuận cũ và ký kết các thỏa thuận mới.

Tuy nhiên, chúng ta không nên quá lạc quan.

Mặc dù EU hiện là đối tác thương mại quan trọng nhất của hơn 70 quốc gia trên thế giới, nhưng đến năm 2024, khoảng 85% GDP của thế giới dự kiến ​​sẽ được tạo ra bên ngoài khu vực EU.

Hiện tại, EU có thể có quyền lực đàm phán mạnh nhất, nhưng tình hình có thể thay đổi. Đây là lý do tại sao EU phải sử dụng chính sách thương mại tấn công và phòng thủ một cách thông minh để phục vụ các lợi ích của châu Âu trong ngắn hạn và dài hạn.

Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, EU và 27 quốc gia thành viên phải cải thiện sự tham gia và hợp tác của các bên liên quan trong chính sách thương mại từ gian đoạn chuẩn bị đến thực thi, vì điều đó chắc chắn sẽ giúp việc dự đoán và giải quyết những thay đổi sắp tới so với thực tế một cách hiệu quả hơn, từ vấn đề về địa chính trị đến nhân quyền, và từ vấn đề khí hậu đến các công cụ công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo.

Nguồn: EU Observer

Từ khóa: EU, WTO, vấn đề thương mại