Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Việc Mỹ xa lánh hợp tác với châu Á khiến nhiều nước châu Á hoang mang, lo lắng. Điều này cũng có thể làm suy yếu bầu không khí toàn cầu hóa ở khu vực. Trong bối cảnh như vậy, Diễn đàn châu Á Báo Ngao năm nay được nhiều người chú ý.

Có ba yếu tố cơ bản cho cái tên, “Diễn đàn châu Á Báo Ngao”.

Đầu tiên, tên gọi này thể hiện những gì châu Âu và Mỹ đã tích lũy được trong quá khứ và những gì châu Á sẽ đạt được trong tương lai. Diễn đàn nêu bật sự chuyển dịch của toàn cầu hóa kinh tế từ động cơ “hai thì” gồm châu Âu và Hoa Kỳ sang động cơ “ba thì” bao gồm cả Châu Á. Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) sẽ tạo thành một bộ ba RCEP – EU – NAFTA (Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ).

Thứ hai, nền quản trị toàn cầu sẽ có sự đóng góp của trí tuệ châu Á, nơi cam kết “cởi mở và hòa nhập”. Trong khi đó, châu Âu và Mỹ lại đi lùi khi chuyển từ chủ nghĩa tự do sang chủ nghĩa bảo hộ. Chủ đề của cuộc họp thường niên năm nay là tăng cường quản trị toàn cầu và chung tay thúc đẩy hợp tác Vành đai và Con đường. Điều này đòi hỏi sự phối hợp tổng thể và các biện pháp toàn diện từ tất cả các bên.

Thứ ba, hội nhập châu Á sẽ có lợi cho toàn cầu hóa kinh tế. Châu Á đã và đang ứng phó với những thách thức toàn cầu chưa từng thấy trong một thế kỷ qua với những thay đổi và cuộc cách mạng kinh tế và xã hội. Các nước châu Á đã hội nhập kinh tế khu vực sâu rộng và thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội trong hai thập kỷ qua, đưa khu vực này trở thành nền kinh tế năng động nhất, có tiềm năng tăng trưởng lớn nhất thế giới. Các quốc gia ở châu Á và phần còn lại của thế giới đã chung tay giải quyết các mối đe dọa an ninh truyền thống và phi truyền thống để duy trì ổn định khu vực và an ninh khu vực.

Bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau như đại dịch COVID-19, toàn cầu hóa kinh tế đã làm biến đổi chuỗi cung ứng, chuỗi công nghiệp và chuỗi giá trị. Biến đổi khí hậu (liên quan đến năng lượng mới) và số hóa (mạng và các giải pháp thông minh) là hai biến số chính đang định hình mô hình quốc tế trong thế kỷ 21. Diễn đàn Bác Ngao thảo luận về nhiều chủ đề mới nổi và nóng như vậy. Điều này chứng tỏ châu Á đang dẫn đầu trong các giai đoạn tiếp theo của quá trình toàn cầu hóa.

EU gần đây cũng đã đưa ra “Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương” phiên bản EU để phù hợp với phiên bản của Mỹ. Nhưng có ba điểm khác biệt lớn so với mô hình của Mỹ.

Trước hết, chiến lược của EU tập trung nhiều vào hợp tác hơn là đối đầu, nhấn mạnh tính bao trùm.

Thứ hai, chiến lược nêu rõ về sự cạnh tranh địa chính trị gay gắt ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và ủng hộ vai trò tích cực của EU trong các lĩnh vực an ninh và quân sự của khu vực. Chiến lược muốn tăng cường phối hợp với các đối tác cùng chí hướng, và bảo vệ an ninh hàng hải và tự do hàng hải phù hợp với luật pháp quốc tế. Chiến lược cũng nhấn mạnh sự hợp tác trong lĩnh vực kỹ thuật số và năng lượng xanh.

Cuối cùng, EU cho rằng Trung Quốc cũng thuộc khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Điều đó thể hiện qua việc EU đã đưa Hiệp định Toàn diện về Đầu tư EU-Trung Quốc vào tài liệu chiến lược này.

EU cho rằng Washington không nên tin rằng thế giới thuộc về Mỹ. Brussels tin rằng châu Âu nên tránh các chính sách chống Bắc Kinh của Washington, nếu không sẽ mất cơ hội sửa chữa sai lầm, làm suy giảm khả năng cạnh tranh và uy tín quốc tế của châu Âu, đồng thời khiến những nước khác và phần còn lại của thế giới gặp rủi ro.

Nhóm Quad (Đối thoại An ninh 4 bên, gồm Mỹ, Nhật Bản, Australia và Ấn Độ) sẽ không thể tiến xa hơn - vì lợi ích của các nước không thể giống nhau hoàn toàn. Diễn đàn Bác Ngao năm nay là diễn đàn trực tuyến lớn nhất trên thế giới kể từ khi đại dịch bùng phát. Ngoại trừ Nhật Bản và Ấn Độ, hai nước thuộc Quad, lãnh đạo nhiều nền kinh tế lớn khác ở châu Á đã tham dự lễ khai mạc qua video. Điều này cho thấy rằng Diễn đàn châu Á Bác Ngao đang tuân thủ nguyện vọng ban đầu về hội nhập châu Á. Diễn đàn tìm cách loại bỏ sự can thiệp và hồi sinh châu Á, điều này cũng sẽ mang lại lợi ích cho thế giới.

Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường do Trung Quốc đề xuất là con đường rộng rãi cho tất cả các quốc gia, không phải con đường riêng cho một số quốc gia cụ thể. Trường hợp của châu Á cũng vậy. Khu vực không chỉ đơn thuần là sân chơi của Mỹ, mà là “cho cả thế giới.” Chỉ theo cách nghĩ này thì hợp tác châu Á mới tránh được sự thụt lùi và xa lánh.

Tác giả bài viết là Jean Monnet, giáo sư chủ nhiệm và giám đốc Trung tâm Nghiên cứu EU tại Đại học Renmin của Trung Quốc.

Nguồn: Global Times

Từ khóa: tương lai châu Á