Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Việc ký kết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) rất được mong đợi vào tháng 11 năm 2020 đã tạo động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng kinh tế châu Á nói riêng và toàn cầu nói chung, đồng thời kêu gọi các thành viên RCEP cùng nhau nỗ lực đối phó với tâm lý phản đối toàn cầu hóa trong kỷ nguyên hậu COVID-19.

COVID-19 có khả năng sẽ làm trầm trọng thêm làn sóng phản đối toàn cầu hóa vốn đã tăng cao trong những năm gần đây, do đã tác động nghiêm trọng đến sản xuất và kinh doanh, làm đứt gãy chuỗi cung ứng, cũng như việc phân phối vắc xin không đồng đều.

Trong một phiên thảo luận về RCEP tại Diễn đàn châu Á Bác Ngao năm 2021, cựu Thứ trưởng Thương mại Trung Quốc Long Yongtu cho biết nhiều quốc gia đã đặt ra nghi ngờ về tương lai của toàn cầu hóa khi COVID-19 làm gián đoạn nghiêm trọng chuỗi cung ứng và sản xuất công nghiệp toàn cầu, vốn là nền tảng của toàn cầu hóa.

Ông Long phát biểu: “Việc 15 quốc gia ký Hiệp định RCEP trong thời điểm khó khăn hiện nay đã truyền tải thông tin quan trọng ủng hộ niềm tin về toàn cầu hóa. Xu hướng toàn cầu hóa kinh tế là không thể ngăn cản”.

Long cũng cho rằng: “Trung tâm kinh tế và thương mại toàn cầu trong khoảng một trăm đến hai trăm năm qua là ở Châu Âu và Bắc Mỹ. Hiệp định RCEP biểu trưng cho sự dịch chuyển của trung tâm này sang khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, vì việc ký kết một hiệp định thương mại tự do phải ở một khu vực mà các hoạt động kinh tế và thương mại toàn cầu diễn ra sôi động nhất và tự do hóa thương mại là phát triển nhất”.

Zhou Mi, thành viên nghiên cứu cấp cao, Phó giám đốc Viện Nghiên cứu Châu Mỹ và Châu Đại Dương thuộc Học viện Hợp tác Kinh tế và Thương mại Quốc tế Trung Quốc, Bộ Thương mại, phát biểu với CGTN trong một cuộc phỏng vấn rằng “để chống lại tâm lý chống toàn cầu hóa, các thành viên RCEP cần thực hiện cam kết của hiệp định, tích cực thúc đẩy việc điều chỉnh một số nội dung của hiệp định dựa trên thực tiễn đổi mới của doanh nghiệp và hiệu quả đạt được của hiệp định, bao gồm những mặt tác động tiêu cực và thiết lập cơ chế giải quyết tranh chấp”.

Zhou cho rằng, các quốc gia thành viên RCEP sẽ đóng vai trò tích cực trong việc giảm bớt những bất ổn trong nền kinh tế toàn cầu và bảo vệ hệ thống đa phương hiện có mà một số quốc gia nghi ngờ và có ý định phá hủy.

Theo ông Long, nên giảm thiểu sự can thiệp về chính trị và ý thức hệ trong lĩnh vực thương mại và đầu tư quốc tế. Bởi vì sẽ rất khó để đặt ra các quy tắc và tiêu chuẩn khách quan nếu có quá nhiều sự can thiệp của chính trị.

Các thách thức vẫn còn đối với các quốc gia thành viên RCEP

Không còn nghi ngờ gì nữa, khối thương mại tự do lớn nhất ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang tồn tại những cơ hội to lớn vì nó giúp tích hợp chuỗi công nghiệp, cung ứng và giá trị trong khu vực, tạo điều kiện thuận lợi cho dòng chảy tự do của các yếu tố kinh tế, cũng như nâng cao vị thế của châu Á trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Shen Yi, phó giáo sư Khoa Chính trị Quốc tế tại Đại học Fudan, phát biểu với CGTN, đối với Trung Quốc, điều đó có nghĩa là việc xây dựng một mạng lưới thương mại tự do tiêu chuẩn cao toàn cầu, và cho thấy chiến lược thương mại tự do khu vực của Trung Quốc đã bước sang một giai đoạn mới.

Tuy nhiên, Zhou cho rằng, việc sớm thực thi hiệp định là sự cấp thiết vì quá trình phục hồi của nền kinh tế toàn cầu vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn. Và làm thế nào để các thành viên có thể tôn trọng các cam kết của họ và thực hiện các điều chỉnh về mức độ mở cửa và chính sách cắt giảm thuế quan cũng là một vấn đề cần được xem xét.

Một thách thức lớn khác là sự liên kết và thống nhất chung về các quy định, hệ thống và tiêu chuẩn. Zhou nói thêm, các quốc gia nên tích cực tham gia vào quá trình này và thường xuyên tiến hành các cuộc đàm phán.

Theo Zhou, đối với các doanh nghiệp Trung Quốc, họ nên tích cực tham gia vào quá trình này và phối hợp với chính phủ và các ban ngành liên quan để thúc đẩy việc thực thi Hiệp định.

Isabelle Durant, Tổng thư ký của Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển, phát biểu tại diễn đàn rằng, khoảng cách phát triển giữa các quốc gia thành viên RCEP cần được giảm bớt vì đa dạng hóa cũng là “con dao hai lưỡi.”

Chuyển mọi thứ từ khu vực có chi phí cao sang khu vực có chi phí thấp là một thách thức. Và các doanh nghiệp vừa và nhỏ phải đối mặt với những thách thức trực tiếp. Durant cho biết phải có luật cạnh tranh ở các quốc gia khác nhau để có thể tránh được một số tác động tiêu cực của việc đa dạng hóa.

Shen cũng cảnh báo, sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế sang ngành công nghiệp thâm dụng lao động có thể xảy ra trong tương lai vì một số quốc gia trong số 15 thành viên là các nước ASEAN kém phát triển hơn.

Trung Quốc nên đảm bảo chuỗi công nghiệp thượng nguồn có giá trị gia tăng cao hiện có hoặc tạo ra một số chuỗi công nghiệp thượng nguồn mới. Shen cho rằng, một số khu vực trong nước với lợi thế về chi phí lao động có thể chủ động liên kết với những nơi cần chuyển dịch ngành để thúc đẩy kinh tế địa phương và khai thác các lĩnh vực phát triển mới của khu vực.

Source: CGTN

Từ khóa: RCEP. trung tâm kinh tế, thương mại, toàn cầu