Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Đức và các đối tác châu Âu đang chuẩn bị cho một sự gắn bó có ý nghĩa với châu Á. Điều này dựa trên sự hiểu biết về ý nghĩa địa chính trị và kinh tế của khu vực.

Đại dịch đã làm đảo lộn nhiều thứ chắc chắn. Nhưng nó đã củng cố một xu hướng chính trong nền chính trị toàn cầu: Sự trỗi dậy của châu Á. Trong khi nền kinh tế toàn cầu sụp đổ vào năm 2020, các nền kinh tế như Việt Nam và Trung Quốc vẫn tăng trưởng. Một số xã hội cởi mở của châu Á đã chỉ cho chúng ta cách ngăn chặn thành công virus. Và nếu không có nhà xuất khẩu vắc-xin hàng đầu là Ấn Độ, thế giới sẽ không đánh bại được đại dịch.

Là một quốc gia xuất khẩu, Đức từ lâu đã quan sát sự trỗi dậy của châu Á qua lăng kính cơ hội kinh tế. Tuy nhiên, sự quan sát đó cho đến nay vẫn chưa thu về kết quả nào đáng kể. Mãi cho đến gần đây, chúng tôi mới nhận thấy rằng, sự trỗi dậy của khu vực đã tạo ra ba châu Á khác nhau. Có một châu Á quen thuộc của kinh doanh - cởi mở, năng động, kết nối. Tuy nhiên, cũng có một châu Á về địa chính trị, với các chủ nghĩa dân tộc ngày càng rõ rệt, xung đột lãnh thổ, chạy đua vũ trang và sự cạnh tranh Trung-Mỹ. Cuối cùng, chúng ta có một châu Á của những thách thức toàn cầu: toàn cầu hóa không công bằng, đại dịch và khủng hoảng khí hậu.

Ba hướng phát triển này của châu Á này đang ngày càng mâu thuẫn lẫn nhau. Sự đối đầu địa chính trị đe dọa thương mại tự do. Cuộc chiến chống lại đại dịch đang biến thành một cuộc cạnh tranh có hệ thống giữa dân chủ và chủ nghĩa độc tài. Và tăng trưởng kinh tế điên cuồng đang thúc đẩy biến đổi khí hậu. Với những diễn biến trên, khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (nằm giữa bờ biển phía Đông châu Phi và bờ biển phía Tây Hoa Kỳ) sẽ có tác động quyết định đến tương lai của thế giới.

Đối với Đức, điều này có nghĩa là nước Đức phải đầu tư nhiều hơn vào khu vực này - không chỉ về mặt kinh tế, mà còn về mặt chính trị. Vì mục tiêu này, lần đầu tiên Chính phủ Đức đã thông qua các hướng dẫn cho Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, theo đó Đức tìm kiếm sự hợp tác với tất cả các nước trong khu vực: Vì các nền kinh tế mở và thương mại tự do; chống đại dịch và biến đổi khí hậu; và cho một trật tự dung hợp, dựa trên quy tắc.

Để khẳng định những lợi ích này, chúng ta cần có sức ảnh hưởng của một châu Âu thống nhất. Đó là lý do tại sao nước Đức, cùng với Pháp và Hà Lan, đã bắt đầu thảo luận về một chiến lược châu Âu cho Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Chiến lược này được đưa ra vào cuối năm nay và các ngoại trưởng EU sẽ bắt đầu tham vấn trong tháng này.

Một chiến lược châu Âu như vậy đối với Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương phải tính đến cả ba châu Á. Chiến lược này cần bắt đầu tiếp cận châu Á từ khía cạnh kinh doanh - EU và Đức đã có vị thế tốt ở đây. Châu Âu là đối tác thương mại, công nghệ và đầu tư quan trọng của nhiều nước trong khu vực. Riêng Đức hiện thực hiện 1/5 hoạt động ngoại thương với các nước ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và tạo ra hàng triệu việc làm phụ thuộc.

Đó là lý do tại sao nước Đức cần phải tham vọng hơn nữa khi nói đến thương mại. EU gần đây đã ký kết các hiệp định thương mại tự do mang tính đột phá với Nhật Bản, Singapore và Việt Nam nhằm thiết lập các tiêu chuẩn về môi trường và xã hội. Đồng thời, vào cuối năm 2020, các quốc gia Đông và Đông Nam Á đã tạo ra khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới, bao gồm một phần ba nền kinh tế toàn cầu. Theo suy nghĩ của tôi, điều này cho thấy rằng nếu người châu Âu chúng ta không trở nên chủ động hơn, những người khác sẽ viết ra quy tắc của tương lai. Đó là lý do tại sao đã đến lúc EU phải nhanh chóng kết thúc các cuộc đàm phán đang diễn ra về các hiệp định thương mại với Australia và New Zealand - và tiến tới các cuộc đàm phán với Indonesia và Ấn Độ.

Khi làm vậy, nước Đức cũng sẽ giảm bớt sự phụ thuộc, điều mà chúng ta đã thấu hiểu một cách đau đớn nhất trong cuộc khủng hoảng Covid-19. Nguyên tắc của chúng ta ở đây là đa dạng hóa. Mặc dù không cần phải nói rằng Trung Quốc vẫn là một đối tác kinh tế quan trọng đối với chúng ta, nhưng chúng ta không được bỏ qua các nền kinh tế phát triển như Nhật Bản và Hàn Quốc hoặc các thị trường tăng trưởng của Nam Á. Điều này cũng đúng cho Đông Nam Á - Indonesia là quốc gia đối tác của năm nay tại Hannover Messe, hội chợ công nghiệp lớn nhất của Đức.

Cùng với các đối tác Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, châu Âu có thể thiết lập các tiêu chuẩn cho công nghệ mới, số hóa lấy con người làm trung tâm và kết nối bền vững. Trong nỗ lực này, châu Âu có thể dựa vào sức mạnh kinh tế và sáng tạo cũng như sức mạnh quản lý. Tại Hội nghị thượng đỉnh EU-Ấn Độ vào tháng 5, Đức muốn khởi động quan hệ đối tác kết nối với Ấn Độ để kết nối hơn nữa các nền kinh tế kỹ thuật số của Ấn Độ và châu Âu. Hơn nữa, Đức sẽ tổ chức các cuộc tham vấn chặt chẽ với chính quyền mới dưới thời Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden nhằm đảm bảo các điều kiện đầu tư và tiếp cận thị trường công bằng. Những bước đi này củng cố một châu Á mở và kết nối với nhau như một động lực của nền kinh tế toàn cầu.

Trong khi đó, căng thẳng đang gia tăng ở châu Á về địa chính trị. Chiến tranh lạnh mới hoặc thậm chí là xung đột nóng ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương sẽ là một cơn ác mộng về kinh tế và chính trị. Do đó, châu Âu phải có lập trường vững chắc hơn để chống lại sự phân cực và ủng hộ mạnh mẽ hơn một Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương dựa trên luật lệ và dung hợp.

Quan hệ đối tác chiến lược được ký kết giữa EU và Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) vào tháng 12 năm ngoái đã kết nối chúng ta với các cường quốc trung dung có cùng chí hướng. Nước Đức nhấn mạnh sự quan tâm trong việc hợp tác, mở các tuyến đường vận chuyển và tôn trọng luật pháp quốc tế - các lệnh trừng phạt đối với Triều Tiên là một ví dụ cụ thể - bằng cách điều một tàu Hải quân Đức đến khu vực và ký kết thỏa thuận chống cướp biển ở châu Á. Ngày mai, Bộ trưởng Quốc phòng Liên bang Annegret Kramp-Karrenbauer và tôi sẽ lần đầu tiên tổ chức các cuộc thảo luận về những thách thức đối mặt với thương mại tự do và an ninh trong khu vực cùng với những người đồng cấp Nhật Bản.

Kiềm chế những cạnh tranh địa chính trị ở châu Á cũng là điều kiện tiên quyết để định hình tương lai với châu Á trước những thách thức toàn cầu. Là những nhóm quốc gia thải ra nhiều khí CO2 nhất, Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ và EU sẽ chỉ có lợi chứ không có hại trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo về khí hậu sẽ do Mỹ tổ chức vào tuần tới sẽ tạo tiền đề cho sự hợp tác. Đức và châu Âu sẽ được hưởng lợi từ điều này, vì nước Đức đã đầu tư vào năng lượng tái tạo, bảo vệ khí hậu và đa dạng sinh học ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trong nhiều năm.

Châu Âu và các quốc gia ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương cũng cần nhau trong cuộc chiến chống lại vi-rút corona. Chúng tôi cam kết thực hiện các giải pháp đa phương. Cho đến nay, EU là nước ủng hộ lớn nhất cho nền tảng vắc-xin quốc tế COVAX, và Ấn Độ với tư cách là nhà sản xuất vắc-xin hàng đầu sẽ là nhà cung cấp COVAX quan trọng nhất. Tất cả chúng ta sẽ được hưởng lợi từ điều này vì nếu không có đợt triển khai tiêm chủng trên toàn thế giới, các đột biến sẽ tiếp tục khiến chúng ta quay trở lại cuộc chiến chống lại đại dịch.

Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, châu Âu sẽ tiếp tục đấu tranh cho nhân quyền và dân chủ ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Rõ ràng là tất cả những điều này đều đi kèm với một cái giá phải trả. Tuy nhiên, sự tín nhiệm và cam kết tuân thủ các nguyên tắc vẫn là kim chỉ nam quan trọng đối với nước Đức trong chính trị toàn cầu.

Tương lai của châu Á được quyết định bởi con người nơi đây. Châu Âu đã sẵn sàng cho một mối quan hệ đối tác mới - mối quan hệ đối tác được thành lập trên cơ sở tìm kiếm đối thoại với châu Á cởi mở về kinh doanh, cùng nhau vượt qua sự cạnh tranh địa chính trị ở châu Á, và đưa ra những phản ứng cho thế giới ngày mai trước những thách thức toàn cầu tại châu Á. Đây phải là mục tiêu của chính sách châu Âu - đối với và dành cho Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

(*) Tác giả bài viết là Heiko Maas, hiện là Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Cộng hòa Liên bang Đức.

Nguồn: Indian Express

Từ khóa: châu Á- Thái Bình Dương, châu Âu, sau đại dịch