Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Mất mát của người này là cái được của người khác. Vào ngày 1 tháng 2, quân đội Myanmar đã tiếp quản đất nước trong một cuộc đảo chính gây ra làn sóng chấn động khắp khu vực. Động thái này đã làm suy yếu tiến bộ và cải cách kinh tế của Myanmar kể từ năm 2011, khi nước này lần đầu tiên tổ chức bầu cử quốc hội. Các báo cáo gần đây cho biết cuộc đảo chính quân sự ở Myanmar đã buộc các nhà đầu tư phải suy nghĩ lại về các khoản đầu tư của họ vào Myanmar và một phần lớn vốn đầu tư nước ngoài có thể sẽ đổ vào Việt Nam và Campuchia.

Với mục đích của bài viết này, chúng tôi sẽ tập trung vào Việt Nam. Khả năng xảy ra điều này là cao do các doanh nghiệp thích một môi trường chính trị ổn định và môi trường thương mại tự do do thị trường dẫn dắt. Việt Nam đã đi đầu trong lĩnh vực này, ghi nhận mức tăng trưởng cao, thiết lập các thỏa thuận thương mại tự do và tự do hóa nền kinh tế. Xu hướng này đã diễn ra trong thập kỷ qua với việc Việt Nam ghi nhận mức FDI tăng lên.

Tăng trưởng cao được ghi nhận cho đến khi đảo chính

Đông Nam Á nói chung đã và đang ghi nhận mức tăng trưởng cao. Cụ thể hơn, tiểu vùng Campuchia-Lào-Myanmar-Việt Nam (CLMV) đã ghi nhận tổng sản phẩm quốc nội hàng năm xấp xỉ 6%, cao hơn các khu vực khác của Đông Nam Á trong khi dòng vốn FDI vào khu vực cũng tăng 6,3% trong năm 2019. Trên thực tế, Myanmar ghi nhận mức tăng trưởng cao nhất với 55,9% trong khi Việt Nam là nước cao nhất về giá trị với 16,1 tỷ USD.

Điều này cho thấy tốc độ tăng trưởng kinh tế của cả Myanmar và Việt Nam đều nhanh chóng trong những năm gần đây khi FDI đổ vào. Cuộc đảo chính của Myanmar, ít nhất là trong ngắn hạn, sẽ ngăn chặn sự tăng trưởng này. DealStreetAsia báo cáo rằng một số doanh nghiệp nước ngoài có kế hoạch đầu tư vào Myanmar sẽ suy nghĩ lại về kế hoạch đầu tư với các quốc gia xung quanh khu vực, những nước sẽ hưởng lợi từ cuộc khủng hoảng của Myanmar.

Nhà đầu tư nước ngoài bắt buộc phải xem xét lại đầu tư

Capria Ventures có trụ sở tại Hoa Kỳ, dự kiến ​​đầu tư gần 8 triệu đô la Mỹ vào Myanmar sẽ đến Việt Nam, đồng thời xem xét Bangladesh, Campuchia và Nepal. Ngoài ra, các công ty Nhật Bản và Singapore cũng được cho là sẽ chấm dứt hợp đồng với các công ty có liên hệ với quân đội Myanmar.

Nhật Bản đã là một nhà đầu tư lớn ở Myanmar với các công ty bao gồm Toyota và Mitsubishi đang hoạt động ở đó, tuy nhiên họ có thể đang xem xét các lựa chọn ở Việt Nam. Gần đây, chính phủ Nhật Bản đã khuyến khích các công ty Nhật Bản đa dạng hóa chuỗi cung ứng của họ ra khỏi Trung Quốc với các biện pháp khuyến khích do chính phủ cung cấp. Với việc chính phủ Việt Nam khuyến khích ngành công nghiệp ô tô tại Việt Nam, các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản có thể sử dụng cơ hội này để tăng cường sự hiện diện của họ tại Việt Nam.

Myanmar cũng có nguy cơ bị các quốc gia phương Tây trừng phạt, điều có thể khiến các nhà đầu tư sợ hãi hơn nữa. Hiện tại, các biện pháp trừng phạt đã được áp dụng đối với quân đội. Ngoài ra, Bộ Thương mại Hoa Kỳ đã áp đặt các biện pháp trừng phạt thương mại hạn chế xuất khẩu đối với Bộ Quốc phòng và Nội vụ Myanmar cũng như hai doanh nghiệp liên kết với quân đội. Bất kỳ bạo lực nào thêm có thể làm tình hình tồi tệ hơn, điều mà các nhà đầu tư không cảm thấy thoải mái.

Việt Nam vẫn là một đối thủ cạnh tranh mạnh mẽ trong trung và dài hạn đối với các công ty đầu tư toàn cầu, vì Việt Nam đã được hưởng lợi từ các công ty chuyển đổi hoặc đa dạng hóa hoạt động từ Trung Quốc và do đó, nước này đang chiếm ưu thế cao.

Theo Ngân hàng Thế giới, vào năm 2020, Singapore là nhà đầu tư lớn nhất tại Myanmar, tiếp theo là Hồng Kông. Do đại dịch, các con số có thể còn thấp hơn trong năm nay. Các nhà đầu tư cũng cho biết kế hoạch thoái vốn đầu tư vào các công ty Myanmar. Các doanh nghiệp cũng đang chịu áp lực buộc các nhóm hoạt động phải cắt đứt quan hệ với các doanh nghiệp có liên hệ với quân đội Myanmar.

Đầu tư của Trung Quốc có phải là một lựa chọn?

Một lựa chọn khác là nếu các nhà đầu tư bỏ chạy ồ ạt, đầu tư của Trung Quốc có thể đổ vào, vì Myanmar sẽ cần đầu tư và đặt tầm nhìn vào FDI ở những nơi khác. Tuy nhiên, điều này có thể phức tạp vì Trung Quốc có thể e ngại về các quốc gia có bất ổn chính trị. Ngoài ra, ít nhất 10 nhà máy do Trung Quốc tài trợ đã bị đốt cháy bởi những người biểu tình gần đây ở Myanmar, đặt Trung Quốc vào tình thế khó xử.

Tuy nhiên, phía quân đội đã tuyên bố rằng họ sẽ giữ quyền lực trong một năm, sau đó họ sẽ sắp xếp các cuộc bầu cử mới. Nếu một chính phủ dân sự được chỉ định sau giai đoạn này, chúng ta có thể thấy các khoản đầu tư trở lại đúng hướng. Tuy nhiên, khả năng điều này xảy ra ở giai đoạn này là thấp.

Các yếu tố thúc đẩy FDI từ Myanmar sẽ đổ vào Việt Nam

Mặc dù Việt Nam đang trên đà tăng trưởng kinh tế cao kỷ lục, chúng tôi xem xét các yếu tố có khả năng ảnh hưởng đến các nhà đầu tư đang suy nghĩ lại về Myanmar và nhìn vào các quốc gia như Việt Nam.

Quản trị: Một trong những lý do hàng đầu khiến các nhà đầu tư chuyển đến Việt Nam là nền quản trị mạnh mẽ. Đất nước có một chính phủ tương đối ổn định, đưa ra định hướng chiến lược và quyết định tất cả các vấn đề chính sách lớn. Nước này đã không chứng kiến ​​bất kỳ cuộc đảo chính nào và vẫn là một nền kinh tế định hướng thị trường.

Gần Trung Quốc: Sự gần gũi của Việt Nam với Trung Quốc càng giúp nước này trở thành cơ sở sản xuất trong khi được xem như một điểm đến của Trung Quốc cộng một.

Mạng lưới giao thông: Vị trí của Việt Nam gần với các tuyến vận chuyển trong khu vực và vị trí ở Châu Á cho phép các nhà sản xuất vào Việt Nam tập trung vào xuất khẩu.

Việt Nam có đường bờ biển dài khoảng 3.200 km với khoảng 114 cảng biển. Ba cảng biển lớn nhất Việt Nam là Hải Phòng (Miền Bắc), Đà Nẵng (Miền Trung) và Sài Gòn (Miền Nam).

Hiệp định thương mại tự do: Trong những năm qua, Việt Nam đã tích cực ký kết các hiệp định thương mại song phương với các nước trên thế giới.

Việc trở thành thành viên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) cũng đồng thời trở thành thành viên của một số FTA mà khối khu vực đã ký kết trong khi EVFTA và UKVFTA được ký kết gần đây cho phép khối này mở rộng như một cơ sở xuất khẩu.

GDP và dòng vốn FDI: Trong vài năm qua, GDP và dòng vốn FDI của Việt Nam đã tăng lên nhanh chóng. Năm 2020 ghi nhận một trong những mức GDP thấp nhất là 2,91% do đại dịch, nhưng đây vẫn là mức tăng ròng đánh bại Trung Quốc. FDI và GDP của Myanmar biến động và có mức đầu tư FDI cao kỷ lục vào năm 2015 nhưng do biến động với những cải cách thị trường không theo kịp mức đầu tư.

Nguồn: Vietnam Briefing

Từ khóa: Việt Nam. FDI, đảo chính Myanmar