Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Như dự kiến, Ủy ban Chính sách Phát triển của Liên hợp quốc (UN CDP) vào hôm 27/2 đã khuyến nghị đưa Bangladesh ra khỏi danh sách các quốc gia kém phát triển nhất (LDC) vào năm 2026. Khi đó, Bangladesh sẽ được xem là một quốc gia đang phát triển.

Đây là một thành tựu tuyệt vời của đất nước được cựu ngoại trưởng Mỹ Henry Kissinger gọi là ‘basket case’ – quốc gia không hy vọng gì về phát triển kinh tế và xã hội - vào năm 1974.

Trong lần đánh giá nền kinh tế của Bangladesh lần thứ 2 trong định kỳ 3 năm của UN CDP, hiện quốc gia này đã đáp ứng tất cả các tiêu chí cần thiết để trở thành quốc gia đang phát triển.

GNI (tổng thu nhập quốc dân) của Bangladesh đã vượt qua yêu cầu. Thu nhập bình quân đầu người là 1,827 USD trong năm 2020 so với ngưỡng là 1,230 USD. Đối với Chỉ số tài sản con người, điểm số của quốc gia này cũng vượt xa yêu cầu. Chỉ số Rủi ro Kinh tế vượt mức yêu cầu tối thiểu của UN.

Mọi người dân đều phấn khởi trước thành tựu của đất nước. Thông tin về trưởng thành từ LDC đã làm dấy lên cảm xúc lẫn lộn và đưa ra những thách thức mà đất nước sẽ phải đối mặt trong giai đoạn trở thành quốc gia đang phát triển.

Trưởng thành từ LDC và trở thành quốc gia đang phát triển sẽ được diễn ra vào năm 2024. Mặc dù có một số ít người người, trong đó có cả các nhà lập pháp, lo ngại về việc đáp ứng những thách thức sau khi trở thành quốc gia đang phát triển, nhưng hầu hết những người còn lại đều mong muốn điều này xảy ra. Tuy nhiên, đại dịch Covid-19 đã làm đảo lộn mọi thứ. Sự tàn phá của virus này gây ra trên toàn thế giới đã khiến tâm trạng của mọi người trở nên tồi tệ hơn. Tất cả các bên liên quan biết rằng việc đáp ứng với những thách thức là một nhiệm vụ chông gai, cho dù có nỗ lực hết mình. Đây cũng là lý do chính phủ Bangladesh mong muốn kéo dài thêm thời gian và yêu cầu Liên hợp quốc hoãn việc trưởng thành LDC thêm một vài năm.

Câu hỏi được đặt ra là: Liệu Bangladesh có thể chống chọi được tất cả những thách thức sau khi trưởng thành từ LDC?

Thủ tướng Sheikh Hasina khi phát biểu tại cuộc họp báo hôm 27/2 cho biết: "Bangladesh ngày nay là một Bangladesh đã thay đổi". Đất nước đã đạt được những tiến bộ vượt bậc trong các lĩnh vực kinh tế và phát triển con người, nhưng thực tế cũng còn nhiều điểm yếu.

Là một quốc gia kém phát triển nhất, Bangladesh từng được hưởng nhiều nhượng bộ và đặc quyền. Những điều này đã giúp đất nước rất lớn để có thể phát triển được như hiện nay. Từ bỏ các đặc quyền sẽ là một việc rất khó khăn vì đất nước vẫn chưa chuẩn bị sẵn sàng để đối mặt với nhiều thách thức.

Chẳng hạn như, sau khi trưởng thành từ LDC, cơ chế cho vay ưu đãi của các nhà tài trợ đa phương sẽ đóng lại vĩnh viễn, gây ảnh hưởng rất lớn đối với lĩnh vực xuất khẩu. Cơ chế ưu đãi miễn thuế và hạn ngạch được hưởng khi là nước thuộc LDC sẽ bị các nước nhập khẩu rút lại. Trong tình hình đó, đất nước sẽ phải chọn cách ký kết các thỏa thuận thương mại tự do song phương để giữ đà xuất khẩu. Nhưng cách làm này cũng có rủi ro là mất nguồn thu lớn từ thuế nhập khẩu và dòng hàng nhập khẩu giá rẻ tràn vào.

Nhìn chung, các ngành công nghiệp của Bangladesh vẫn chưa sẵn sàng đối phó với những thách thức sau khi không còn thuộc LDC. Có thể trích dẫn trường hợp về MFA (thỏa thuận đa sợi) từng được sử dụng để chi phối thương mại hàng dệt may toàn cầu trong giai đoạn 1974 – 1994. Những nhà tiên tri đã dự đoán ngày tàn cho ngành RMG (hàng may mặc gia công) Bangladesh sau khi thỏa thuận MFA có hiệu lực. Tuy nhiên, dự báo đã sai khi RMG Bangladesh đã trở nên mạnh mẽ và trở thành quốc gia xuất khẩu lớn thứ 2 trên thị trường thế giới, sau Trung Quốc. Và chúng ta cần nhớ rằng, tất cả nhờ vào công của trạng thái LDC.

Hơn nữa, RMG không phải là ngành duy nhất bị ảnh hưởng. Sau khi Bangladesh trở thành quốc gia đang phát triển, sẽ có nhiều ngành khác gặp khó khăn. Điều lo lắng là liệu các cơ quan nhà nước có chuẩn bị đầy đủ để đối phó với những vấn đề sau khi không còn là nước LDC hay không, đặc biệt khi một vài vấn đề trong số đó là những vấn đề rất phức tạp.

Tuy nhiên, từ lâu Bangladesh rất muốn trưởng thành từ LDC. Việc không còn thuộc trong nhóm LDC mang lại sự công nhận toàn cầu cho những thành tựu phát triển. Trên thị trường tài chính toàn cầu, đất nước có khả năng được xếp hạng tín nhiệm cao hơn, dẫn đến giảm chi phí cho các khoản vay quốc tế. Khả năng thu hút vốn đầu tư nước ngoài sẽ được đẩy mạnh vì các nhà đầu tư tiềm năng kỳ vọng tin tưởng hơn vào sự ổn định kinh tế của đất nước.

Năm năm nữa, Bangladesh sẽ chính thức trở thành quốc gia đang phát triển. Đến năm 2026, cả khu vực tư nhân và nhà nước phải tiến hành các bước chuẩn bị cần thiết để đối mặt với những thách thức sau khi trưởng thành từ LDC. Bất kỳ sự thất bại nào cũng gây tổn thất và khu vực tư nhân cũng sẽ phải gánh chịu một phần trong đó.

Động thái hiện nay là không đủ để đáp ứng với những thách thức sắp tới. Thật không may, một số người vẫn chưa hiểu được bản chất của những thách thức. Nhiều chuyên gia kinh tế kiến nghị chính phủ Bangladesh nên xây dựng một chiến lược cho giai đoạn chuyển tiếp để có sự chuẩn bị tốt hơn trước những thách thức.

Nguồn: The Financial Express

Từ khóa: LDC, quốc gia đang phát triển, đầu tư tiềm năng, ổn định kinh tế, chiến lược