EU sẽ hạn chế phụ thuộc đồng đô la sau thời ông Trump

C12

Đây là bước đi nhằm làm giảm tính dễ bị tổn thương trước các lệnh trừng phạt của Mỹ sau các cuộc chiến về chính sách liên quan tới Iran

Các chuyên gia cảnh báo rằng thị trường toàn cầu đang quá phụ thuộc vào đồng đô la. Brussels đang tìm cách hạn chế tình trạng dễ bị tổn thương của châu Âu trước các lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ và các rủi ro tài chính khác, trong bối cảnh chỉ vài ngày trước khi Joe Biden nhậm chức tổng thống.

Ủy ban châu Âu đã đưa ra một bản dự thảo chính sách cho thấy mức độ thất vọng sâu sắc của EU sau bốn năm Donald Trump nắm quyền. Các chính sách của ông Trump nhấn mạnh vai trò thống trị của Mỹ và tiền tệ của nước này trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Đặc biệt, tờ Financial Times nhấn mạnh những khó khăn của EU trong việc khẳng định quyền tự chủ khi đối mặt với các lệnh trừng phạt chống lại Iran do ông Trump áp đặt. Trường hợp trên đã cho thấy sự cần thiết phải "che chắn" EU khỏi "tác động của việc áp dụng trái phép ngoài lãnh thổ" các biện pháp như Mỹ áp dụng.

Một quan chức ủy ban cho biết: "Dưới thời chính quyền Trump, lỗ hổng của EU đã bộc lộ và chúng tôi cần giải quyết những lỗ hổng đó ngay cả khi ông ấy đã kết thúc nhiệm kỳ. EU phải lấy lại vị thế trên trường quốc tế, trở thành một khối thống nhất như một cường quốc kinh tế và tài chính tương xứng với quy mô của nó".

Chiến lược Iran của ông Trump đã tác động trực tiếp đến cơ sở hạ tầng tài chính có trụ sở ở châu Âu, chẳng hạn như hệ thống thanh toán điện Swift và các kho lưu ký chứng khoán Euroclear và Clearstream.

Sau các biện pháp trừng phạt Iran của Washington, Brussels cần phải thiết lập một phương tiện chuyên dụng để tạo điều kiện thuận lợi cho các khoản thanh toán thương mại hợp pháp giữa EU và các nước cộng hòa Hồi giáo.

Theo tờ Financial Times: "EU nên phát triển các biện pháp để bảo vệ nhà đầu tư trong trường hợp một nước thứ ba buộc các cơ sở hạ tầng thị trường tài chính có trụ sở tại EU phải tuân thủ các biện pháp trừng phạt đơn phương được thông qua".

Tham vọng của EU là tăng cường khả năng tự chủ của khối này trong một loạt lĩnh vực bao gồm cả tài chính, nhất là sau khi chính quyền Trump phá vỡ các quy tắc xuyên Đại Tây Dương. Quyết định này sẽ được ủy ban EU thông qua vào đêm trước khi Joe Biden tuyên thệ nhậm chức tổng thống Mỹ, như một cam kết hợp tác mới với Washington.

EU cũng lên kế hoạch thúc đẩy quyền tự chủ chiến lược của khối bao gồm kiểm soát chặt chẽ hơn các thương vụ thâu tóm của nước ngoài bằng cách sử dụng hệ thống mới để sàng lọc vốn FDI.

Các thương vụ thâu tóm sẽ được kiểm tra kỹ lưỡng, nhằm mục đích xem xét liệu chúng có “khiến công ty của EU dễ bị tác động bởi các lệnh trừng phạt ngoài lãnh thổ", trên cơ sở đó, quyết định xem có nên chặn thương vụ lại vì lý do an ninh quốc gia hay không.

Theo dự thảo, EU cũng cần tìm cách thúc đẩy vai trò của đồng euro dựa trên các bài học kinh nghiệm từ đại dịch Covid-19. Các chuyên gia cảnh báo rằng, hiện tại, "thị trường tài chính toàn cầu quá phụ thuộc vào đồng đô la Mỹ để giảm bớt căng thẳng và rủi ro".

Các quan chức EU cảnh báo rằng dự thảo có thể được sửa đổi trước khi văn bản được Ủy ban châu Âu thông qua vào thứ Ba.

Khối EU từ lâu đã tìm cách thúc đẩy việc sử dụng đồng euro nhiều hơn, ví dụ như trong các hợp đồng hàng hóa, để tăng cường quyền tự chủ về tài chính và kinh tế.

Các bước cụ thể bao gồm việc sử dụng kế hoạch xem xét quy định của EU về các tiêu chuẩn tài chính để khuyến khích việc sử dụng đồng euro. Hiện hầu hết các thương vụ đều dựa trên đồng đô la.

Cụ thể, các nhà hoạch định chính sách mong muốn tìm các giải pháp thay thế trong ngành năng lượng, bởi vì trong ngành này, các tiêu chuẩn chính như Brent và WTI thường gắn với đồng đô la. Trong ngành khí đốt, hợp đồng giao dịch sử dụng đồng euro đang nhanh chóng xuất hiện và cần được phát triển.

Brussels tin rằng đồng euro cần chứng mình vị thế toàn cầu của nó; điều đó sẽ giúp "bảo vệ nền kinh tế khỏi các cú sốc ngoại hối và giảm sự phụ thuộc vào các đồng tiền khác".

Đồng thời, khi đồng euro lớn mạnh hơn, các mục tiêu chung trên toàn cầu như khả năng phục hồi của hệ thống tiền tệ quốc tế hay hệ thống tiền tệ toàn cầu cũng sẽ đa dạng và ổn định hơn, cho phép các nhà điều hành thị trường có nhiều lựa chọn hơn. Tất cả những điều này sẽ giúp nền kinh tế toàn cầu ít bị tổn thương hơn.

Ủy ban Châu Âu cũng lo ngại việc khối EU ngày càng trở nên phụ thuộc vào các ngân hàng đầu tư ngoài EU. Các ngân hàng ngoài EU thường có xu hướng giảm sự hiện diện của họ ở EU và tập trung vào thị trường nội địa trong trường hợp xảy ra khủng hoảng tài chính.

EU cũng có tham vọng độc lập hóa cơ sở hạ tầng thị trường tài chính của Vương quốc Anh sau Brexit - đặc biệt là các cơ sở thanh toán bù trừ có trụ sở tại Anh.

Nguồn: Financial Times

Từ khóa: EU, hạn chế phụ thuộc, đồng đô la