Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Tương lai xuất khẩu của Bangladesh phụ thuộc rất nhiều vào việc tiếp tục được hưởng các đặc quyền miễn thuế của Liên minh châu Âu, khối thị trường xuất khẩu lớn nhất của nước này, sau khi Bangladesh trở thành quốc gia đang phát triển vào năm 2024, theo kết quả nghiên cứu hôm 20/12.

MA Razzaque, giám đốc nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu chính sách (PRI) cho biết nếu EU gia hạn thêm đặc quyền miễn thuế, thì các nước phát triển khác sẽ cấp ưu đãi tương tự cho Bangladesh.

Nằm trong số các quốc gia kém phát triển nhất (LDC), Bangladesh hiện được hưởng quyền tiếp cận miễn thuế vào thị trường EU theo chương trình EBA (Everything But Arms - Mọi thứ trừ vũ khí), với khoảng 61% xuất khẩu hàng năm của Banglasesh được hưởng ưu đãi thuế quan theo chương trình này.

Trong số đó, xuất khẩu hàng may mặc chiếm đến 64%, tương đương với 24 tỉ USD.

Hiện nay, chỉ có khối EU bảo đảm sẽ tiếp tục cấp quyền ưu đãi miễn thuế cho đến năm 2027 để Bangladesh có khoảng thời gian chuẩn bị sau khi chuyển đổi trạng thái từ nước LDC sang quốc gia đang phát triển.

Nếu đặc quyền này không được gia hạn, xuất khẩu của đất nước phải đối mặt với mức thuế 9,5 – 10% khi xuất khẩu sang EU, đây là một thách thức trong việc duy trì khả năng cạnh tranh tại các thị trường thuộc EU, theo Razzaque.

Do đó, Bangladesh rất cần được kéo dài thêm thời hạn ưu đãi qua năm 2027, do nền kinh tế của đất nước bị ảnh hưởng nghiêm trọng trong dại dịch Covid-19, ông Razzaque cho biết thêm.

EU sẽ xem xét lại chương trình Thuế quan Ưu đãi Phổ cập (GSP) hiện hành vào năm 2023.

Do đó, Bangladesh cần tham gia vào các cuộc đối thoại với EU để đảm bảo các đặc quyền miễn thuế trong kỷ nguyên mới sau giai đoạn không còn thuộc LDC, giám đốc nghiên cứu PRI cho biết.

Razzaque đưa ra những nhận xét này khi phát biểu tại cuộc họp trực tuyến thảo luận về “chuẩn bị cho giai đoạn sau khi không còn thuộc LDC” do Diễn đàn phóng viên kinh tế (ERF) phối hợp với Tổ chức Nghiên cứu và chính sách hội nhập Phát triển (RAPID) và Quỹ châu Á tổ chức.

Bangladesh nên có động thái vận động hành lang với EU để gia hạn chương trình EBA thêm vài năm nữa, để tình hình xuất khẩu của đất nước sang khối thương mại lớn nhất thế giới được tiếp tục mà không đối mặt với bất kỳ rào cản nào, ông nói.

Bangladesh cũng có thể vận động hành lang để dỡ bỏ các đặc quyền về thuế theo từng giai đoạn, Razzaque nói thêm.

Chẳng hạn như, EU có thể bổ sung mức thuế suất 2% trong giai đoạn đầu, 3% trong giai đoạn tiếp theo, v.v. để Bangladesh có thể bước vào giai đoạn trưởng thành từ LDC một cách suôn sẻ.

Ngoài EU, Bangladesh cũng nên tổ chức các cuộc đàm phán cấp cao với các nước phát triển khác như Úc, Canada, Nhật Bản, Trung Quốc, Ấn Độ và các nước cung cấp GSP khác.

Bangladesh có thể vận động hành lang với Ấn Độ theo Điều 12 của Khu vực Thương mại Tự do Nam Á (Safta) trong trường hợp nước này bước vào giai đoạn là quốc gia đang phát triển.

Vì theo điều 12 của SAFTA, Ấn Độ cam kết tiếp tục dành ưu đãi về thuế đối với Maldives, ngay cả khi quốc gia này không còn thuộc nhóm các nước kém phát triển.

Tuy nhiên, việc kí kết thỏa thuận đối tác kinh tế toàn diện (CEPA) với Ấn Độ không phải là quyết định khôn ngoan vào lúc này, ông Razzaque phát biểu.

Tương tự, Bangladesh có thể khởi động các cuộc đàm phán với Trung Quốc để tiếp tục được hưởng các ưu đãi miễn thuế đối với 97% hàng hóa có xuất xứ từ Bangladesh, ngay cả khi đất nước này trở thành nước đang phát triển.

Ngoài ra, kí kết hiệp định thương mại tự do (FTA) với Trung Quốc có thể mang lại lợi ích cho Bangladesh trong giai đoạn không còn là quốc gia thuộc LDC vì Trung Quốc là thị trường có sức tiêu thụ rất lớn đối với sản phẩm của Bangladesh.

Một khi đặc quyền ưu đãi thuế ở thị trường Trung Quốc bị thu hồi, các doanh nghiệp xuất khẩu trong nước phải đối mặt với mức thuế 17% khi xuất khẩu hàng hóa sang thị trường này.

Tuy nhiên cũng không nên vì áp lực này mà vội vàng kí kết FTA hoặc các hiệp định ưu đãi thương mại (PTA), ông Razzaque cho biết.

Sau khi không còn thuộc nhóm các nước LDC, Bangladesh sẽ gặp nhiều thách thức nhưng cũng có rất nhiều cơ hội và chúng ta cần phải tìm ra và tận dụng những cơ hội này, ông cho biết thêm.

Mặc dù kí kết FTA đòi hỏi các nước ký kết phải miễn giảm thuế nhập khẩu cho từ 90% sản phẩm trở lên, Bangladesh vẫn phải theo đuổi con đường này.

Do đó, đất nước cần trở thành đối tác của bất kỳ thỏa thuận thương mại lớn nào, chẳng hạn như Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP).

Khả năng kí kết thỏa thuận thương mại lớn khác như Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) hiện đã không còn tồn tại trong tương lai gần.

Năm ngoái, Bangladesh được trợ cấp xuất khẩu trực tiếp gần 600 triệu USD. Việc trả các khoản trợ cấp như vầy đối với xuất khẩu hàng hóa sau khi không còn thuộc các nước LDC sẽ rất khó khăn. Bên cạnh đó, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đưa ra một số hạn chế liên quan đến các quyết định này.

Vì vậy, Bangladesh nên tìm một cơ chế để đất nước được tiếp tục hưởng các khoản trợ cấp này, thậm chí sau khi đất nước là quốc gia đang phát triển, theo Razzaque.

Hiện nay, trong tổng thu nhập mỗi năm của Bangladesh, có đến 30% là từ thuế nhập khẩu, do nước này ký rất ít các FTA hoặc PTA.

Bangladesh cần tăng nguồn thu ngân sách thông qua các biện pháp khác vì đất nước đang chuẩn bị kí kết các FTA và PTA với một số đối tác thương mại, theo Razzaque.

Nhìn chung, Bangladesh cần phải tiết kiệm 10% chi ngân sách để bù đắp cho những mất mát sau khi không thuộc LDC. Có thể bằng việc cải thiện năng suất, làm suy yếu đồng nội tệ so với đồng USDtạo thuận lợi trong kinh doanh, công nghệ và hậu cần, theo ông Razzaque.

Việc Bangladesh không thuộc các nước LDC sẽ anh hưởng đến khoảng 14% giá trị xuất khẩu của nước này.

Razzaque đề nghị tận dụng một số cơ hội nhất định để bù đắp tổn thất, chẳng hạn như sử dụng các khoản tiền từ Quỹ LDC và Ngân hàng Công nghệ cho các nước LDC và mở rộng Các khía cạnh liên quan đến thương mại thuộc Quyền sở hữu trí tuệ (TRIPs) đến tháng 1/2033.

Bộ trưởng Thương mại, Md Jafar Uddin cho biết kim ngạch thương mại trị giá 7 tỷ USD của đất nước sẽ bị ảnh hưởng khi quốc gia này trở thành nước đang phát triển.

Tuy nhiên, Bangladesh có cơ hội xuất khẩu hàng hóa halal trị giá 10 tỷ USD nếu thành lập một Ủy ban Chứng nhận.

Ông nói: “Nếu Bangladesh bắt đầu xuất khẩu thực phẩm halal thì có thể mang về giá trị khoảng 3 tỷ USD, và đất nước cũng có nhiều lĩnh vực xuất khẩu khác để mang lại lợi nhuận sau khi không còn thuộc LDC.”

Cho nên Bangladesh không nên lo lắng sau giai đoạn không còn thuộc LDC, Uddin cho biết thêm.

Hiện nay, Bangladesh đang đàm phán FTA và PTA với 11 quốc gia.

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch MA Mannan cho biết, đất nước đang tiếp tục đàm phán với EU để duy trì các đặc quyền thương mại càng lâu càng tốt vì đây là thị trường xuất khẩu lớn nhất.

Đồng thời, đàm phán thương mại với Anh cũng nên được khởi động vì đây là thị trường xuất khẩu rất quan trọng của đất nước, ông nói thêm.

Mohammad Sirazul Islam, giám đốc điều hành thuộc Cơ quan Phát triển Đầu tư Bangladesh kêu gọi giảm khoảng cách giữa thuế thực thu và GDP vì tỷ lệ 9% như hiện tại là quá thấp so với các quốc gia Nam Á khác.

Nguồn: The Daily Star

Từ khóa: xuất khẩu, Banladesh, ưu đãi thuế, EU