Hàn Quốc phải giữ thế cân bằng giữa RCEP và CPTPP

Hàn Quốc đang bị kẹp giữa Mỹ và Trung Quốc trong các thỏa thuận thương mại lớn.

Một số thỏa thuận thương mại lớn toàn cầu mà Hàn Quốc đang tham gia hoặc sắp sửa tham gia sẽ mang lại cho nước này những thách thức mới.

Việc Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản, Australia, New Zealand và 10 quốc gia ASEAN ký kết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) hôm Chủ nhật rồi qua hình thức trực tuyến đã đặt ra câu hỏi về khả năng xuất hiện của sự cạnh tranh giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ, đặc biệt là dưới chính quyền mới của nước này, trên mặt trận thương mại đa phương.

Với việc RCEP - hiệp định được giới truyền thông quốc tế mô tả là "do Trung Quốc lãnh đạo" - được chính thức ký kết, có nhiều đồn đoán cho rằng chính quyền của ông Joe Biden có thể sẽ theo đuổi Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) – hiệp định được phát triển từ Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) mà Mỹ khởi xướng nhưng sau đó rút lui dưới thời chính quyền Donald Trump.

TPP được ký kết vào năm 2016 dưới thời chính quyền Barack Obama gồm 12 quốc gia: Úc, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore, Việt Nam và Mỹ. Năm 2017, Hoa Kỳ rút khỏi TPP. 11 nước còn lại đã đàm phán lại và ký kết CPTPP vào tháng 3/2018.

Với tư cách là phó tổng thống của Obama thời bấy giờ, ông Biden đã tích cực ủng hộ TPP và đã chỉ trích quyết định rút khỏi thỏa thuận thương mại lớn của Trump.

Ông Biden có khả năng cao sẽ theo đuổi việc tái gia nhập CPTPP, đặc biệt là để chống lại sự trỗi dậy của Trung Quốc thông qua việc ký kết RCEP - hiệp định thương mại lớn nhất hành tinh khi chiếm đến một phần ba GDP và một phần ba dân số thế giới.

Nếu Mỹ tìm cách gia nhập CPTPP, nước này có khả năng sẽ thúc giục các đồng minh của mình tham gia chung, và Hàn Quốc, vốn đã là thành viên của RCEP, có khả năng bị thúc đẩy tham gia, và sẽ bị kẹp trong cuộc cạnh tranh thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc.

Sau khi ký kết RCEP hôm Chủ nhật, Nhà Xanh đã phải đối mặt với các câu hỏi của giới truyền thông về việc chính phủ Hàn Quốc sẽ làm gì nếu Mỹ yêu cầu Hàn Quốc tham gia vào một thỏa thuận thương mại đa phương với Mỹ, chẳng hạn như CPTTP.

Một quan chức văn phòng tổng thống cho biết RCEP và CPTTP “không đối đầu mà là bổ sung cho nhau”, đồng thời nói thêm rằng Hàn Quốc có thể tham gia CPTTP “nếu cần thiết”. “Nhưng bây giờ không phải là lúc để quyết định”, quan chức này nói với các phóng viên.

Các nhà phân tích cho rằng việc Hàn Quốc tham gia CPTTP sẽ mang lại lợi ích về mặt kinh tế cũng như ngoại giao, đặc biệt là trong quan hệ với Mỹ và Nhật Bản. Hàn Quốc đang khẩn trương hàn gắn quan hệ với Nhật Bản dưới thời chính quyền mới của ông Yoshihide Suga trước thềm Thế vận hội Tokyo, giải đấu mà Seoul coi là cơ hội ngoại giao cho tiến trình hòa bình trên bán đảo Triều Tiên của Tổng thống Moon Jae-in.

Mason Richey, phó giáo sư chính trị quốc tế tại Đại học Nghiên cứu nước ngoài Hankuk ở Seoul, nói với The Korea Times: “việc Hàn Quốc tham gia CPTPP tuyệt đối có lợi. Thứ nhất, đó là lợi ích về kinh tế, bao gồm việc có được kết nối lớn hơn với Đông Nam Á. Ngoài ra, còn có lợi thế chính trị khi Hàn Quốc tham gia thêm một thỏa thuận mà Nhật Bản cũng đang là thành viên, và tạo thêm động lực cho thỏa thuận RCEP gần đây, cũng bao gồm Nhật Bản. CPTPP có lợi cho quan hệ của Hàn Quốc với Nhật Bản và Mỹ, những đối tác quan trọng ở khu vực Đông Bắc Á. Lo ngại lớn nhất là Trung Quốc sẽ có nhìn nhận như thế nào về việc Hàn Quốc gia nhập CPTPP, nhưng vấn đề đó có thể kiểm soát được.”

Leif-Eric Easley, phó giáo sư nghiên cứu quốc tế tại Đại học Ewha Womans ở Seoul, cũng nói rằng việc tham gia một hiệp ước thương mại đa phương với Mỹ và Nhật Bản sẽ có lợi cho Hàn Quốc.

"Để theo đuổi tăng trưởng kinh tế sau đại dịch và cải thiện các tiêu chuẩn cho thương mại quốc tế, chính quyền Biden có thể tìm cách gia nhập lại Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương và thương lượng lại một số điều khoản liên quan đến lao động, môi trường và an toàn sức khỏe cộng đồng. Nếu điều đó xảy ra, Hàn Quốc sẽ có lợi khi tham gia một hiệp định thương mại với các tiêu chuẩn cao hơn RCEP. Vì Nhật Bản là người gác cửa của CPTPP, đây sẽ là một lý do khác để Seoul hàn gắn quan hệ với Tokyo”, Easley nói với The Korea Times.

Nguồn: Korea Times

Từ khóa: Hàn Quốc, cân bằng, RCEP, CPTPP