Campuchia: FTA là cần thiết nhưng chưa đủ

Có thêm nhiều hiệp định thương mại tự do với các nước đối tác là việc tốt cho Campuchia, quốc gia hiện đang được hưởng lợi thế lớn nhất từ các ưu đãi thương mại theo quy chế Quốc gia kém phát triển nhất.

Tuy nhiên, do năng lực sản xuất hiện tại còn thấp và khả năng cạnh tranh kém hơn các nước khác, không chắc Campuchia sẽ thu được lợi ích từ cơ hội trên.

Campuchia vừa chính thức ký hiệp định thương mại tự do với Trung Quốc (CCFTA) trong chuyến thăm của Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc -Vương Nghị vào giữa tháng 10. Nước này cũng đang đàm phán FTA với Hàn Quốc.

Giám đốc điều hành của Cambodian Investment Management, ông Anthony Galliano cho biết, trong mối quan hệ thương mại song phương trị giá 9 tỷ USD, Trung Quốc là nước hưởng lợi nhiều hơn với mức thặng dư thương mại là hơn 6 tỷ USD. Trong đó, nhập khẩu của Campuchia từ Trung Quốc đã chiếm đến 8,3 tỷ USD – tương đương khoảng 37,2% tổng kim ngạch nhập khẩu của Campuchia.

Vẫn như mọi khi, phần lớn hàng hóa xuất khẩu của Campuchia là dệt may, và hai thị trường xuất khẩu quan trọng nhất là Mỹ và Liên minh châu Âu, chiếm lần lượt là 26% và 25% tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2019 của Campuchia.

Theo ông Galliano: “Trước mắt, tôi nhận thấy ngành nông nghiệp Campuchia là ngành được hưởng lợi nhiều nhất từ hiệp định thương mại, và mục tiêu lâu dài khi ký kết hiệp định là nhằm tăng cường đầu tư, thương mại, du lịch và vận tải.”

Hơn nữa, FTA là một bước tiến quan trọng trong việc hợp tác xây dựng Vành đai Kinh tế, Con đường Tơ lụa và Con đường Tơ lụa Hàng hải Thế kỷ 21, và Khu vực Thương mại Tự do ASEAN-Trung Quốc năm 2010, với mục đích là giảm mức thuế quan.

Ông cho rằng thách thức quan trọng đối với Campuchia là làm sao để giảm thặng dư thương mại với Trung Quốc và đa dạng hóa các đối tác thương mại.

Ông nói: “Trung Quốc là đối tác nhập khẩu lớn nhất của Campuchia, và Mỹ và EU là hai thị trường xuất khẩu lớn nhất. Vì vậy Hiệp định FTA chính là một bước đi đúng hướng để giải quyết tình trạng mất cân bằng này, cũng như đáp ứng mục tiêu cắt giảm thặng dư thương mại của Trung Quốc và giảm bớt sự phụ thuộc vào các thị trường xuất khẩu hiện tại.”

Tuy nhiên, theo Galliano nên đặt kỳ vọng về lâu dài chính là giảm thiểu rủi ro tập trung vào ba khu thương mại thống trị này và để Vương quốc Campuchia thực thi các FTA với các đối tác thương mại mới.

Te Taingpor, Chủ tịch Liên đoàn các doanh nghiệp vừa và nhỏ Campuchia (FASMEC) cho rằng CCFTA và FTA sắp có với Hàn Quốc là động lực mạnh mẽ để đưa các sản phẩm của Campuchia vào thị trường quốc tế.

Theo Taingpor, vào thời điểm này, Campuchia không được mất tập trung mà phải đẩy mạnh sản xuất trong nước để đáp ứng với FTA.

Ông phát biểu rằng: “Chúng tôi ủng hộ mạnh mẽ Hiệp định FTA với Trung Quốc và thỏa thuận thương mại sắp tới với Hàn Quốc, điều này sẽ mang lại cho chúng tôi nhiều cơ hội hơn để xuất khẩu các sản phẩm của mình. “Tuy nhiên, chúng tôi cũng cần phải tăng cường chuỗi sản xuất của mình và hiện tại chúng tôi đang làm việc với cấp đại phương để tạo ra các khu công nghiệp SME (doanh nghiệp vừa và nhỏ). Chúng tôi muốn từng địa phương có thể tự sản xuất hàng hóa.”

Taingpor cho biết Campuchia còn thiếu các tiêu chuẩn, thực trạng này đòi hỏi tất cả các bộ, ngành phải cùng chung tay để thúc đẩy và gia tăng năng lực sản xuất.

Ông nói: “chúng tôi không thể xuất khẩu sản phẩm của mình ra thị trường quốc tế nếu chúng tôi không có đáp ứng yêu cầu về tiêu chuẩn và chất lượng sản phẩm.”

Campuchia chọn sản phẩm nông nghiệp làm mặt hàng chủ lực để giao dịch thương mại với các đối tác trên toàn cầu trong thời gian tới, do đó đòi hỏi ngành nông nghiệp phải được chú trọng phát triển và nâng cao năng suất hơn nữa.

CCFTA cho phép thêm khoảng 340 mặt hàng Campuchia được xuất khẩu ưu đãi sang Trung Quốc, nâng tổng số mặt hàng được xuất khẩu miễn/giảm thuế vào Trung Quốc lên hơn 10.000. Hầu hết các sản phẩm được miễn/giảm thuế bổ sung lần này là các mặt hàng nông sản và nông sản chế biến, bên cạnh các sản phẩm mà Campuchia đã nhận được ưu đãi từ Hiệp định FTA ASEAN-Trung Quốc. Ở chiều ngược lại, Hiệp đinh sẽ cho phép Trung Quốc xuất khẩu ưu đãi hơn 9.500 sản phẩm sang Campuchia.

Trong số 340 mặt hàng bổ sung vào CCFTA, 95% sẽ được miễn thuế ngay lập tức. 5% còn lại sẽ được miễn thuế trong ít nhất 10 năm.

Tuy nhiên, các mặt hàng hiện đang bị đánh thuế là gạo, cao su, thuốc lá, đường, bột và các sản phẩm từ giấy, cùng với 51 mặt hàng khác, bao gồm cả phụ tùng ô tô, sẽ bị đánh thuế.

Bộ trưởng Bộ Nông, Lâm nghiệp và Thủy sản (MAFF)- ông Veng Sakhon cho rằng đạt được FTA không phải là mục đích của quá trình phát triển. Ông cho biết Campuchia còn một chặng đường dài trước khi có thể đưa nhiều sản phẩm nông nghiệp ra thị trường quốc tế vì các vấn đề liên quan đến các thỏa thuận vệ sinh an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật vẫn chưa được giải quyết.

Nguồn: Khmer Times

Từ khóa: Cambodia, hiệp định thương mại tự do, FTA