Chia tách Mỹ-Trung: Bắc Kinh đang đẩy mạnh kế hoạch giảm phụ thuộc vào đồng đô la Mỹ?

Xung đột Mỹ-Trung và mối đe dọa trừng phạt tài chính của Mỹ đã làm sống lại cuộc tranh luận ở Bắc Kinh về việc giảm phụ thuộc vào đồng đô la Mỹ.

Trung Quốc đã cắt giảm lượng trái phiếu chính phủ Mỹ mà nước này nắm giữ xuống 1,07 nghìn tỷ USD vào cuối tháng 8/2020, mức thấp nhất kể từ tháng 3/2017, Bộ Tài chính Mỹ cho biết.

Theo các nhà phân tích, Trung Quốc có thể đang đẩy nhanh việc đa dạng hóa quỹ dự trữ ngoại hối của mình để không bị phụ thuộc quá nhiều vào đô la Mỹ nhằm đối phó với các lệnh trừng phạt tài chính mà Mỹ có khả năng áp dụng với nước này trong tương lai. Tuy nhiên, nỗ lực xóa bỏ sự phụ thuộc vào đồng đô la Mỹ của Trung Quốc chỉ có thể thực hiện ở một mức độ nhất định, các chuyên gia cho biết.

Trung Quốc từ lâu đã cố gắng làm suy yếu vai trò thống trị của đô la Mỹ trong hệ thống tiền tệ quốc tế, bất chấp thực tế là phần lớn dự trữ của Trung Quốc là những tài sản được định danh bằng đồng USD.

Nhưng trong bối cảnh quan hệ song phương với Mỹ đang xấu đi rất nhanh, bao gồm cả lời đe dọa sẽ trừng phạt tài chính, cuộc tranh luận về việc giảm phụ thuộc vào đồng tiền dự trữ lớn nhất thế giới lại trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết ở Trung Quốc.

Theo dữ liệu từ Bộ Tài chính Mỹ, Bắc Kinh đã cắt giảm trái phiếu chính phủ Mỹ mà mình nắm giữ trong 3 tháng liên tiếp xuống 1,07 nghìn tỷ USD vào cuối tháng 8/2020, mức thấp nhất kể từ tháng 3/2017.

Cục Quản lý Ngoại hối Nhà nước (SAFE), cơ quan quản lý ngoại hối của Trung Quốc, không công bố thông tin về khối lượng dự trữ vì đây được coi là bí mật quốc gia.

Tuy nhiên, trong báo cáo thường niên gần đây nhất của mình, cơ quan này cho biết tài sản bằng đô la Mỹ chiếm 58% quỹ dự trữ của năm 2015, không thay đổi so với năm 2014.

Theo tính toán của South China Morning Post, nếu tỷ lệ đó được duy trì cho đến nay, tài sản bằng đô la Mỹ sẽ rơi vào khoảng 1,8 nghìn tỷ USD, trong tổng dự trữ khoảng 3,14 nghìn tỷ USD của Trung Quốc.

Nhưng có dấu hiệu cho thấy Trung Quốc có thể đang tăng cường đa dạng hóa danh mục dự trữ của mình.

Lượng trái phiếu chính phủ Nhật Bản mà Trung Quốc mua vào trong năm nay đạt mức cao nhất trong ba năm rưỡi qua. Nikkei đưa tin, từ tháng 4 đến tháng 7/2020, Trung Quốc đã mua 1,46 nghìn tỷ yên (13,82 tỷ USD) trái phiếu chính phủ Nhật - gấp 3,6 lần so với một năm trước đó, trích dẫn dữ liệu từ Bộ Tài chính Nhật Bản và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản.

Global Times của Trung Quốc đã đưa tin vào tháng trước rằng Trung Quốc có thể cắt giảm 20% lượng nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ xuống 800 tỷ USD, trích lời các nhà phân tích.

Tuy nhiên, các nhà phân tích vẫn còn ý kiến trái chiều về việc liệu Bắc Kinh đang tiếp tục đa dạng hóa ở mức vừa phải, hay đang bắt tay vào một kế hoạch mới nhằm cắt giảm nhanh chóng lượng tài sản nắm giữ bằng đồng USD.

Tan Yaling, chủ tịch của viện nghiên cứu đầu tư ngoại hối Trung Quốc cho biết thay đổi trong dự trữ ngoại hối của Trung Quốc là một phần của “quá trình đa dạng hóa” được cơ quan quản lý ngoại hối thông qua nhiều năm trước.

Ông Tan nói: “Chúng ta không nên theo đuổi một cách tiếp cận triệt để để giảm bớt sự chế ngự - điều đó không tốt chút nào”.

Cục Quản lý Ngoại hối Nhà nước Trung Quốc từ chối bình luận, nhưng họ cho biết trong kế hoạch năm 2020, họ sẽ thúc đẩy việc đa dạng hóa quỹ dự trữ một cách thận trọng.

Với việc Mỹ hiện coi Trung Quốc là một đối thủ cạnh tranh chiến lược, các học giả Trung Quốc tin rằng xích mích với Mỹ có thể dẫn đến các biện pháp trừng phạt tài chính từ Mỹ và sự chia tách trong lĩnh vực này giữa Trung Quốc và Mỹ - và nhiều người cảnh báo Bắc Kinh phải chuẩn bị cho tình huống đó.

He Qing, học giả đến từ Đại học Renmin của Trung Quốc, cho biết tại một cuộc hội thảo tuần trước rằng “nếu quyền tiếp cận đồng đô la Mỹ của Trung Quốc bị hạn chế, nó sẽ tác động đến đầu tư ra nước ngoài của Trung Quốc, hoạt động dự trữ ngoại hối và dẫn đến biến động lớn trong tỷ giá đồng nhân dân tệ trong ngắn hạn".

Một số nhà nghiên cứu Trung Quốc cho rằng, vai trò của đồng đô la Mỹ với tư cách là loại tiền tệ chính trong các giao dịch thanh toán quốc tế đang bị lung lay.

Tuần trước, tạp chí Globe của Trung Quốc đã trích dẫn lời của ông Wang Wen, giám đốc điều hành của Viện Nghiên cứu Tài chính Chongyang, một think tank tại Đại học Renmin, rằng việc nới lỏng tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đang làm giảm niềm tin rằng đồng đô la Mỹ là đồng tiền thống trị thế giới.

Đồng thời, việc thiếu vắng một giải pháp thay thế thiết thực tiếp tục kìm hãm nỗ lực rời xa đồng đô la Mỹ của Bắc Kinh.

“Vai trò của đồng đô la Mỹ có thể suy yếu về lâu dài, nhưng hiện tại, chúng ta có thể chọn loại tiền tệ nào khác?” Ding Shuang, nhà kinh tế trưởng phụ trách khu vực Trung Quốc của Ngân hàng Standard Chartered cho biết.

Nguồn: SCMP

Từ khóa: Mỹ- Trung, Bắc Kinh, giảm phụ thuộc, đồng đô la Mỹ