Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Trước tiên, xin được mạng phép được dẫn lại một câu nói của nhân vật Gordon Gekko trong bộ phim Wall Street: tự do thương mại là tốt; tự do thương mại là đúng; tự do thương mại là khả thi. Và nó đúng cho gần như mọi lĩnh vực của nền kinh tế, bao gồm ngành chăn nuôi lợn ở Mỹ.

Đó là lý do tại sao những dự định gần đây của Nhà Trắng về việc rút khỏi Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) và Hàn Quốc-Hoa Kỳ (KORUS) lại khiến nhiều người hoang mang như vậy.

Kể từ khi Hoa Kỳ ký thỏa thuận thương mại tự do đầu tiên vào năm 1988 với Canada, xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ của Hoa Kỳ đã tăng đáng kể, đem lại hàng tỷ đô la và hàng trăm nghìn việc làm cho nền kinh tế Mỹ.

Trong 27 năm trước đó, theo dữ liệu từ Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ, xuất khẩu của Mỹ tăng khá chậm, từ chỉ dưới 26 tỷ USD vào năm 1960 tăng lên thành 349 tỷ USD vào năm 1987. Nhưng chỉ trong năm 1988, con số này đã đạt đến 431 tỷ USD - tăng 24 % so với năm trước - và tăng trưởng theo một đường dốc đứng kể từ đó. Năm ngoái, giá trị xuất khẩu của Hoa Kỳ đạt đỉnh điểm với 2,2 nghìn tỷ USD.

Phần lớn sự tăng trưởng của Hoa Kỳ bắt nguồn từ 14 thỏa thuận thương mại tự do, với 20 quốc gia mà Hoa Kỳ đã hoàn tất ký kết trong ba thập kỷ qua, mở đầu với  Hiệp định Mỹ -Canada. Trên thực tế, gần 50% hàng hóa xuất khẩu của Hoa Kỳ là đi đến các nước đối tác trong các hiệp định thương mại tự do, trong khi một nửa còn lại đi đến 173 quốc gia khác trên thế giới.

Đó là bởi vì các hiệp định thương mại tự do đã giúp loại bỏ hàng rào thuế quan và phi thuế quan đối với hàng hoá và dịch vụ của Hoa Kỳ, làm tăng tính cạnh tranh cho các sản phẩm này tại các quốc gia mà chúng được xuất khẩu. Thêm vào đó, trong hầu hết các trường hợp,  Mỹ đều thu lợi nhiều hơn so với đối tác từ các hiệp định thương mại, bởi vì các nước xuất khẩu sang Mỹ từ trước khi ký hiệp định với Mỹ vốn đã được hưởng mức thuế thấp hoặc thậm chí không bị áp thuế đối với sản phẩm của họ, nhờ vào các chương trình thương mại của Mỹ như Hệ thống ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP) hay đãi ngộ “Tối huệ quốc" .

Hiệp định NAFTA và KORUS đã luôn đặc biệt có lợi cho nông nghiệp Mỹ. Năm 2016, nông dân Mỹ đã xuất khẩu một khối lượng sản phẩm nông nghiệp trị giá hơn 38 tỷ USD cho các đối tác của hiệp định NAFTA, trong đó, Canada là thị trường xuất khẩu số 2 đối với ngành nông nghiệp Mỹ, và Mexico là thị trường đứng thứ ba. Những lô hàng này, chiếm 28% tổng giá trị xuất khẩu nông nghiệp của Hoa Kỳ, thu về hơn 48 tỉ USD từ hoạt động kinh tế phụ trợ và giúp duy trì gần 287.000 việc làm nông nghiệp ở Mỹ.

Năm ngoái, xuất khẩu nông sản sang Hàn Quốc đạt 6,2 tỷ USD, đã biến quốc gia này trở thành thị trường xuất khẩu nông nghiệp lớn thứ năm của Hoa Kỳ. Điển hình là, trong năm 2016, ngành sản xuất thịt lợn của Hoa Kỳ đã chuyển một lượng sản phẩm trị giá 365 triệu USDđến quốc gia châu Á này, sau khi thuế nhập khẩu tại đây đối với hầu hết các mặt hàng thịt lợn của Mỹ đều giảm xuống bằng 0%. Trước khi hiệp định KORUS được ký kết, thuế nhập khẩu của Hàn Quốc đối với thịt lợn đông lạnh của Hoa Kỳ là 25%, và 22.5% đối với các sản phẩm thịt lợn tươi hoặc ướp lạnh.

Các hiệp định thương mại tự do còn mang lại những lợi ích bên ngoài hoạt động thương mại, bao gồm tăng cường quan hệ giữa Mỹ và các nước đối tác, đem lại nguồn đầu tư và các chuỗi cung ứng tốt hơn, tăng cường sự hợp tác trong những vấn đề mà đôi bên cùng quan tâm như khủng bố và buôn lậu ma túy, và tạo ra môi trường chính trị ổn định hơn giữa các nước thành viên.

Mặc dù các hiệp định thương mại đang rất cần những cải tiến, bao gồm một NAFTA đã 23 năm tuổi, Hoa Kỳ cũng không nên rời khỏi các hiệp định này.

Việc rời bỏ hiệp định NAFTA và KORUS sẽ khiến cho các ngành nông nghiệp Mỹ, chẳng hạn như ngành thịt lợn, đánh rơi thị trường Mexico và Hàn Quốc vào tay các đối thủ cạnh tranh khác như Canada, Chile và Liên minh châu Âu. Điều này đồng nghĩa với việc ngành chăn nuôi lợn ở Mỹ sẽ mất đi một lượng việc làm trị giá 1,7 tỷ USD và gây ra tổn thất tương đương 556 triệu USD – theo thống kê của nhà kinh tế học Dermot Hayes tại trường Đai học bang Iowa.

Và chấm dứt những hiệp định đó cũng sẽ ảnh hưởng đến khả năng của Mỹ trong việc ký kết các thỏa thuận thương mại tự do trong tương lai. Suy cho cùng, liệu có quốc gia nào sẵn sàng bỏ ra  nhiều năm đàm phán và hoàn thiện các điều khoản ký kết chỉ để nhìn thấy chúng bị xé bỏ sau vài năm được áp dụng.

Khi mà tiềm năng tăng trưởng kinh tế của Mỹ cùng với quy mô việc làm ở quốc gia này ngày càng phụ thuộc vào hoạt động xuất nhập khẩu và mở rộng thương mại đếnthị trường của hơn 95% dân số thế giới và 80% sức mua nằm ngoài biên giới nước Mỹ, Washington không thể không tăng cường hoạt độngthương mại với bên ngoài, và các hiệp định thương mại tự do đã được chứng minh là cách tốt nhất để thúc đẩy thương mại mạnh mẽ.

Đó là lý do tại sao ngành công nghiệp thịt lợn của Hoa Kỳ cũng như các ngành nông nghiệp khác đang thúc giục chính quyền Trump ở lại với NAFTA và KORUS, đồng thời đàm phán với các hiệp định mới,  bắt đầu với Nhật Bản - điểm đến hàng đầu cho nhiều sản phẩm nông nghiệp của Hoa Kỳ.

Hoa Kỳ cần tạo ra nhiều hiệp định thương mại tự do hơn, không phải ít hơn.

Nguồn: Thehill – MH

Từ khóa: Trump, người nông dân, Mỹ, cần thêm, hiệp định, thương mại tự do, bớt đi