Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Nhật Bản đang phải vật lộn với nhiều trở ngại, suy thoái là điều tất yếu trên chặng đường phía trước.

Nhật Bản từng là cường quốc kinh tế, vào những năm 1970, các tạp chí Mỹ đã làm dấy lên lo ngại - giống như ngày nay họ lo ngại đối với Trung Quốc - về một Nhật Bản sẵn sàng thống trị toàn cầu.

Tuy nhiên, Nhật Bản hiện đang phải vật lộn với những thách thức của suy thoái kinh tế.

Là nền kinh tế lớn thứ tư thế giới (đã bị Đức vượt qua), Nhật Bản đang bị cuốn vào một vòng xoáy trì trệ kinh tế phức tạp, đặc trưng bởi đồng yên yếu và khả năng cạnh tranh toàn cầu suy giảm trong các lĩnh vực then chốt.

Điển hình trường hợp Toyota mất danh hiệu nhà sản xuất ô tô bán chạy nhất thế giới vào tay xe điện, Tesla, trong tất cả các loại ô tô. Đã 27 năm kể từ khi Prius ra mắt lần đầu tiên tại Nhật Bản vào năm 1997 và đưa ra thị trường toàn cầu vào năm 2000.

Là một trong những mẫu xe hybrid đầu tiên được sản xuất hàng loạt, Prius cung cấp công nghệ hiện đại tiết kiệm nhiên liệu và thân thiện với môi trường hơn so với ô tô chạy bằng xăng thông thường.

Tuy nhiên, Toyota đã tụt lại phía sau trong cuộc đua xe điện. Mặc dù lĩnh vực xuất khẩu tạm thời có được lợi ích từ việc đồng yên suy yếu, nhưng lợi thế này lại đi kèm với những rủi ro riêng, nó như con dao hai lưỡi.

Trong khi xuất khẩu có nhiều lợi thế, sự phụ thuộc vào các lĩnh vực này càng bộc lộ điểm yếu trong mô hình kinh tế của Nhật Bản. Nó cho thấy sự phụ thuộc của Nhật Bản vào một số ngành công nghiệp để thúc đẩy nền kinh tế, đó là một chiến lược nhiều rủi ro trước những biến động kinh tế toàn cầu và sự cạnh tranh ngày càng lớn từ các quốc gia khác.

Tuy nhiên, đồng yên yếu cũng tác động đến những người kiếm tiền bằng nội tệ, đặc biệt ảnh hưởng đến tầng lớp trung lưu của Nhật Bản. Khi đồng yên mất giá hơn, chi phí hàng hóa và dịch vụ nhập khẩu tăng lên, dẫn đến chi phí sinh hoạt của người dân trung bình tăng lên.

Viễn cảnh này gây khó khăn đối với Nhật Bản, quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng và thực phẩm. Tầng lớp trung lưu thấy mình bị siết chặt, thu nhập khả dụng giảm và chi phí sinh hoạt leo thang, đẩy nhiều người vào tình thế thắt chặt tài chính.

Cách đây vài tháng, truyền thông Nhật Bản đã báo trước về lần tăng lương trung bình đáng kể đầu tiên ở Nhật Bản, mức tăng khiêm tốn vài điểm phần trăm và nhanh chóng bị lu mờ bởi tỷ lệ lạm phát.

Một xu hướng đáng báo động là Nhật Bản đang tụt lại trong cuộc đua toàn cầu về nhân tài công nghệ.

Mặc dù là nền kinh tế lớn thứ tư thế giới, Nhật Bản lại đứng thứ 26 trên toàn cầu về mức lương hàng năm cho nhân viên CNTT. Sự khác biệt này không chỉ là con số; nó phản ánh sâu sắc hơn về sự thất bại của Nhật Bản trong việc thu hút và giữ chân tài năng kỹ thuật hàng đầu.

Các chuyên gia có tay nghề cao, đặc biệt là trong lĩnh vực CNTT, rất quan trọng cho sự đổi mới và tăng trưởng kinh tế trong thời đại kỹ thuật số ngày nay. Tuy nhiên, việc Nhật Bản không đưa ra mức lương cạnh tranh so với các nước cùng ngành đã dẫn đến tình trạng chảy máu chất xám, khiến những kỹ sư giỏi nhất phải tìm kiếm cơ hội ở nơi khác.

Vấn đề này càng trở nên trầm trọng hơn khi ngành công nghệ Nhật Bản, từng dẫn đầu thế giới, đã bị tụt lại trước sự trỗi dậy nhanh chóng của Thung lũng Silicon và các trung tâm công nghệ đang phát triển ở Trung Quốc và Ấn Độ. Hậu quả là lĩnh vực công nghệ trì trệ không thể cạnh tranh toàn cầu, cản trở tiềm năng tăng trưởng và đổi mới của Nhật Bản.

Trường hợp kinh tế hiện tại ở Nhật Bản cảnh báo về sự phức tạp của việc quản lý một nền kinh tế phát triển trong cuộc khủng hoảng dân số nghiêm trọng.

Chỉ có số ít quốc gia trên thế giới cho thấy được sự tăng trưởng kinh tế và duy trì nền kinh tế lành mạnh mặc dù tỷ lệ sinh thấp, nhưng những quốc gia đó về mặt cơ cấu không thể so sánh được với Nhật Bản.

Chúng ta đang nói đến những quốc gia như Singapore, mặc dù có tỷ lệ sinh thấp nhưng vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế. Nhưng thành công của Singapore nhờ vào sự kết hợp của nhiều yếu tố như năng suất cao, đổi mới công nghệ và chính sách nhập cư hiệu quả, tất cả những điều mà Nhật Bản không thể sao chép được.

Khi Nhật Bản phải vật lộn với những rào cản kinh tế trong bối cảnh lực lượng lao động đang suy giảm, chặng đường phía trước chắc chắn sẽ bị đánh dấu bởi sự suy thoái.

Để ứng phó, chính phủ đang thực hiện nhiều chiến lược khác nhau để giảm thiểu các tác động tiêu cực. Bao gồm tăng cường sự tham gia lực lượng lao động của phụ nữ và người lớn tuổi, thực hiện các chính sách nhằm tăng tỷ lệ sinh (điều chưa bao giờ có hiệu quả) và tích hợp các công nghệ hiện đại và robot để bù đắp cho tình trạng thiếu hụt lao động.

Bất chấp những nỗ lực này, nhiệm vụ vượt qua những thách thức kinh tế này vẫn là một viễn cảnh đầy ảm đạm.

Nguồn: UCANews

Từ khóa: Nhật Bản, suy thoái kinh tế, thách thức kinh tế