Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Ngày 17/8, ngày cuối cùng trong nhiệm kỳ này của Nghị viện, Chính phủ New Zealand thông báo rằng Hội đồng bộ trưởng đã thông qua Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) không có Hoa Kỳ với các điều khoản không thay đổi.

Bộ trưởng Thương mại Todd McClay cho biết 11 quốc gia còn lại cũng đồng ý giống vậy. Mặc dù có vẻ phát ngôn từ các nước còn lại không phải như vậy Trong tuần này, các đoàn đàm phán chính từ 11 nước sẽ họp tại Sydney để chuẩn bị ra dự thảo thông báo cuối cùng của các bộ trưởng trong Hội nghị thượng đỉnh APEC tại Việt Nam vào tháng 11 tới đây.

Thời điểm công bố vào tuần trước không phải là một sự trùng hợp ngẫu nhiên. Những cuộc đàm phán diễn ra quanh năm và các quan chức chính phủ đã làm việc cật lực để việc nàykhông bị ảnh hưởng bởi sự kiện bầu cử.Cuộc họp cuối cùng của TPP-11 đã diễn ra tại Nhật Bản cách đây một tháng. Liệu ngài Bộ trưởng của chúng ta có thực sự không biết rằng các bên khác đã đồng ý "không thay đổi nội dung TPP"? Hay là ông trì hoãn thông báo để các đảng đối lập khác phản đối TPP không có cơ hội để chất vấn ông trước Quốc hội?

Có quá nhiều câu hỏi khó, đầu tiên là liệu một thỏa thuận mà chúng ta xem như là một chiến thuật để có thể có được FTA với Hoa Kỳ, bây giờ không còn Hoa Kỳ thì những lợi ích ban đầu của chúng ta có được đảm bảo không? Các công ty Hoa Kỳ sẽ nhận nhiều lợi ích từ các quy tắc tăng giá thuốc, áp dụng các điều khoản bản quyền lâu hơn, cấm các yêu cầu giữ dữ liệu trong nước, hạn chế các doanh nghiệp nhà nước và nhiều hơn nữa, mà không có lợi ích ở chiều ngược lại với New Zealand.

Câu hỏi tiếp theo là New Zealand có được gì từ điều này? Ông McClay cho rằng TPP-11 sẽ tạo ra "hàng chục ngàn việc làm và hàng tỷ USD cho nền kinh tế của chúng ta".Ông cũng cho biết chi tiết hơn trong một thông cáo báo chí rằng mô hình kinh tế độc lập cho thấy TPP-11 "có thể tăng thêm 2,5 tỷ USD mỗi năm cho nền kinh tế của chúng ta và giúp các công ty New Zealand tiết kiệm hơn 222 triệu USD tiền thuế".

Nhưng chẳng có gì để ủng hộ tuyên bố của Bộ trưởng trên website cả, ông nói rằng không có bất kỳ vấn đề lợi ích quốc gia nào được thông qua mà không có ý kiến của Nghị viện. Việc phân tích lợi ích quốc gia trước đó, do Bộ Ngoại giao và Thương mại chuẩn bị và ký kết đã bị thiếu sót nghiêm trọng.

Có nhiều bài báo đã đưa ra một loạt các sai sót và những giả định không rõ ràng. Chắc chắn Quốc hội nên xem xét lại tất cả các điều khoản trong hiệp định.

Một vấn đề khá đau đầu là trước đây, Chính phủ dựa vào giả định công ăn việc làm không thay đổi và dự kiến ​​rằng lợi ích của việc cắt giảm thuế quan nhiều khả năng sẽ hướng đến người nước ngoài hơn là người dân New Zealand. Các mô hình nghiên cứu từ Đại học Tufts dự báo rằng việc làm sẽ giảm và gia tăng bất bình đẳng trong tương lai.

Ngay cả khi Bộ trưởng cho rằng 222 triệu USD tiền thuế tiết kiệm được trong một vài thập niên tới cũng chưa rõ ràng rằng liệu lợi ích có hơn chi phí hay không, còn những tác động khác nữa, môi trường, an toàn thực phẩm, quyền lao động, quyền Tiriti, không còn quyền điều chỉnh….

Quan trọng hơn, Thủ tướng đã thừa nhận rằng động lực chính để tiếp tục tham gia TPP-11 là giải cứu thương mại tự do và đầu tư (đây là vấn đề gì đó không được quan tâm nhiều trong kỳ cầu cử lần này).

Trong khi chờ đợi kỳ bầu cử diễn ra, có lẽ câu hỏi quan trọng nhất là liệu ông Bộ trưởng đã giải thích như thế nào cho 10 quốc gia còn lại rằng chính phủ New Zealand có thể không phê chuẩn TPP-11trong tương lai?

Hay là chính phủ cố gắng để trong tương lai, chính phủ có sự tham gia của các đảng khác như đảng Lao động, đảng New Zealand First, đảng Greens và đảng Maori, những người ngay từ đầu đã phản đối TPP và cũng chẳng hề mong đợi TPP-11? Những đảng phái chính trị, cử tri New Zealand và quá trình dân chủ của chúng ta hoàn toàn xứng đáng được hưởng nhiều lợi ích hơn.

Nguồn: nzherald.co.nz – TN

Từ khóa: New Zealand, thông qua, TPP, kỳ bầu cử