Đàm phán các hiệp định thương mại khổng lồ đang trở nên phổ biến trong khi kinh tế toàn cầu lại trở nên mong mong manh. Khi tổng cầu có xu hướng giảm, các hiệp định thương mại được xem như một công cụ để bảo vệ các nền kinh tế khỏi những bất ổn thị trường. Ba thỏa thuận thương mại cấp khu vực quan trọng đang được đàm phán hiện nay là: Hiệp định đối tác toàn diện khu vực (RCEP); Hiệp định đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) và Hiệp định đối tác thương mại đầu tư xuyên Đại Tây Dương (TTIP). Nhiều người kỳ vọng các hiệp định này một khi được ký kết và thực thi sẽ đặt nền móng cho một thế hệ các nguyên tắc thương mại và đầu tư mới trên toàn cầu.
Từ vị trí của Ấn Độ, RCEP có vai trò quyết định ảnh hưởng đến chiến lược và chích sách kinh tế tại khu vực châu Á Thái Bình Dương và hiện thực hóa “chính sách hướng đông” của nước này. RCEP là hiệp định đầy tham vọng với sự tham gia của 5 nền kinh tế lớn nhất khu vực là Australia, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc. Nếu trở thành hiện thực, RCEP sẽ là thỏa thuận thương mại lớn nhất thế giới bao trùm các vấn đề như thương mại hàng hóa, dịch vụ, đầu tư, cạnh tranh, quyền sở hữu trí tuệ và nhiều vấn đề hợp tác kinh tế, kỹ thuật.
Điều thú vị là so với nhóm các nước TPP và TTIP, tỷ trọng thương mại của Ấn Độ với các thành viên trong RCEP đã tăng gần 50% trong vòng 1 thập kỷ qua, điều này cho thấy một số nước thành viên RCEP có vai trò quan trọng đối với thương mại Ấn Độ.
Nguồn: Dữ liệu Trade Map - ITC
Với Ấn Độ, RCEP sẽ mang lại nhiều cơ hội. Có 3 lợi ích tức thì mà các nhà hoạch địch chính sách nên lưu ý.
Thứ nhất, RCEP sẽ bổ sung cho hiệp định thương mại hiện nay giữa Ấn Độ và ASEAN và kết nối Ấn Độ với các nền kinh tế như Nhật Bản và Hàn Quốc (các nước đã ký hiệp định với ASEAN). Điều này có thể giải quyết bài toán tối ưu hóa lợi ích trong các FTAs đã ký, tránh việc trùng lắp hay chồng lấn các quy định.
Về khía cạnh này, RCEP sẽ giúp Ấn Độ hệ thống lại các nguyên tác và quy định thương mại qua đó làm giảm chi phí giao dịch và giúp Ấn Độ đạt được mục tiêu hội nhập lớn hơn với các nước Đông và Đông Nam Á thông qua thâm nhập một thị trường rộng lớn từ Nhật Bản đến Australia. Khi đó, RCEP sẽ là bước đệm trong “chính sách hướng Đông” của Ấn Độ. Điều này là hết sức quan trọng vì Ấn Độ không phải là thành viên của Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) hay thành viên của hiệp định TPP. Do đó, chỉ có RCEP mới có thể giúp Ấn Độ thắt chặt quan hệ thương mại với Australia, Nhật Bản, Hàn Quốc và thu hẹp những ảnh hưởng tiêu cực từ các hiệp định TPP và TTIP lên nền kinh tế Ấn Độ.
Thứ hai, RCEP sẽ tạo điều kiện để Ấn Độ tham gia vào “chuỗi sản xuất khu vực” nơi đã biến châu Á thành công xưởng của thế giới hiện nay. RCEP được kỳ vọng sẽ làm hài hòa các quy tắc thương mại giữa Ấn Độ với các nước trong khối và giúp các công ty Ấn Độ kết nối với chuỗi giá trị trong khu vực và toàn cầu, mở ra tiềm năng thực sự cho nền kinh tế Ấn Độ và tạo ra động lực thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đặc biệt trong các lĩnh vực định hướng xuất khẩu.
Thứ ba, Ấn Độ đang sở hữu lợi thế so sánh trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, truyền thông, dịch vụ kích hoạt, dịch vụ chuyên nghiệp, y tế và giáo dục. Ngoài việc thu hút thêm FDI, RCEP sẽ tạo cơ hội cho các công ty Ấn Độ thâm nhập vào các thị trường mới. Lý do là cơ cấu sản xuất ở các thị trường này đang trở nên phức tạp hơn, dẫn đến “sự phân tầng dịch vụ” trong sản xuất. Ấn Độ có thể thâm nhập thị trường dựa trên lợi thế hiện có - từ đó không chỉ củng cố vị trí của mình trong khu vực mà còn có thể biến mình thành một trung tâm dịch vụ của thế giới.
Sẽ là rất quan trọng với Ấn Độ để đảm bảo rằng RCEP là thực sự toàn diện và không chỉ tập trung vào thương mại hàng hóa. Đễ giữ vững những lợi ích này Ấn Độ cần một cuộc cải cách lần 2 về chính sách kinh tế trong nước bao gồm cải cách thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh. Các cải cách này là cần thiết vì sẽ giúp Ấn Độ mở rộng thị trường và giảm thiểu tác động từ 2 hiệp định cấp khu vực khác.
Tác giả: Bipul Chatterjee, Phó Giám đốc điều hành của Tổ chức tín nhiệm xã hội và Liên minh người tiêu dùng (CUTS International); Surendar Singh, Chuyên gia phân tích chính sách Trung tâm Thương mại quốc tế, kinh tế và môi trường (CUTS International).
Theo http://thediplomat.com - PC
Từ khóa: RCEP, Ấn Độ, đàm phán, hiệp định thương mại tự do
