Canada đang ở thời điểm quan trọng của Hiệp định thương mại xuyên Thái Bình Dương (TPP), và nước này buộc phải giải quyết các vấn đề xung quanh hệ thống quản lý cung ứng lỗi thời của mình.
Gần đây, Mỹ đã tỏ ra rất thất vọng trước sự miễn cưỡng của Canada đối với việc giảm thiểu rào cản thương mại đối với các sản phẩm nông nghiệp. Việc Mỹ xem xéthoàn tất TPP mà không có Canadachỉ nhằm tăng áp lực buộc Canada phải giải quyết các vấn đề còn tồn tại.
Do đó, sự bảo hộ chặt chẽđối với hệ thống quản lý nguồn cung ứng của Canada có thể sẽ bị đưa lên bàn đàm phán. Tuynhiều nhà phê bình tin rằng điều này sẽ khiến ngành sữa và gia cầm của Canada chịu thiệt hại nghiêm trọng, nhưng thật ra không nên xem việc cải cách hệ thống quản lý nguồn cung ứng của Canada là một mối đe dọa, mà nên xem đây là một cơ hội giúp cho hàng xuất khẩu của ngành sữa và gia cầm Canada có thể cạnh tranh trên toàn cầu.
Mặc dù việc nới lỏng hoặc loại bỏ hệ thống quản lý cung ứng có khả năng gây ảnh hưởng lớn đến sinh kế của những người nông dân thuộc ngành sữa và gia cầm cùng hàng triệu người tiêu dùng trên khắp Canada, nhưng những khó khăn trong ngắn hạn này lại có thể đưa đến những lợi ích lâu dài. Sử dụng các bài học kinh nghiệm từ các FTA trước đây và từ các nước khác đã trải qua việc hủy bỏ các quy định tương tự, Canada có thể xây dựng ngành công nghiệp xuất khẩu bền vữngđủ sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Việc Canada theo đuổi tự do thương mại thường bị dự báo là sẽ gây ra hậu quả thảm khốc,với sự sụp đổ của nhiều ngành nông nghiệp có quy mô nhỏ ở Canada. Ví dụ như trước đây, khi Canada tham gia Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA), nhiều chuyên gia đã dự đoán rằng NAFTA sẽ đặt dấu chấm hết cho ngành công nghiệp rượu vang đang được bảo vệ của Canada, nếu ngành này phải mở cửa để cạnh tranh với các nhà sản xuất rượu vang có quy mô lớn hơn và cơ cấu tốt hơn đến từ California.
Nhưng hơn 20 năm sau khi NAFTA đi vào thực thi, các nhà máy rượu vang của Canada lại đang phát triển mạnh và đã xâm nhập đáng kể vào thị trường Mỹ, đồng thời tăng sức cạnh tranh trên toàn cầu. Năm 2014, xuất khẩu rượu vang của Canada đã đạt đến hơn 70 triệu USD.
Tại một hội nghị bàn tròn gần đây của Quỹ khu vực châu Á Thái Bình Dương (APF) của Canada về Hiệp định TPP, ông John Skinner, chủ sở hữu Painted Rock Estate Winery ở Penticton (quận British Columbia của Canada) đã cho biết một hợp đồng cung cấp rượu mới có quy mô lớn mà công ty ông vừa mới ký cùng Trung Quốc. Đây là một tin tốt, vì trước đây, vào năm 1989, ngành công nghiệp rượu không nghĩ đến sẽ đạt được những thỏa thuận lớn như vậy, mà chỉ lo sợ NAFTA sẽ khiến ngành biến mất.
Theo ông Skinner cho biết, nhu cầu tại các thị trường mới nổi lớn ở châu Á, đặc biệt là Trung Quốc, đối với rượu vang là rất lớn, và các nhà sản xuất rượu vang Canada cần nỗ lực để cạnh tranh ở thị trường này. Những lo ngại về hậu quả xấu mà NAFTA có thể gây ra cho ngành rượu vang Canada đã không thành hiện thực. Ngược lại,hiện nay, ngành công nghiệp rượu vang Canada đã được củng cố vững chắc thông qua việc cạnh tranh nhiều hơn với bên ngoài.
Canada cũng có thể rút ra bài học kinh nghiệm từ Úc và New Zealand.
New Zealand hoàn toàn bãi bỏ kiểm soát thị trường sữa trong nước vào năm 1993, còn Australia cũng hoàn toàn bãi bỏ các quy định tương tự vào năm 2001. Ở Úc, chính phủ đã tài trợ một khoản tiền cho nông dân chăn nuôi bò sữa - khoản tiền này được lấy từ thuế tạm thời đối với sữa, khi đất nước này chuyển sang một hệ thống thị trường cởi mở hơn.
Việc loại bỏ các ràng buộc pháp lý và trợ cấp ở New Zealand và Úc đã dẫn đến sự tăng trưởng xuất khẩu rất lớn trong ngành sữa của 2 nước. Hiện nay, 95% sản lượng sữa sản xuất trong nướcđược New Zealand xuất khẩu, trong khi đó, Canada chỉ có thể xuất khẩu 5% lượng sữa sản xuất.
Tại hội nghị bàn tròn cấp cao của Hội đồng tư vấn doanh nghiệp (ABAC) thuộc APF diễn ra tại Toronto, đại diện của ABAC New Zealand, đồng thời là đồng chủ tịch của Đối tác chính sách dành cho an ninh lương thực của APEC (APEC Policy Partnership for Food Security), ông Tony Nowell, cho biết dùng cách bảo hộ chặt chẽđể giúp thị trường tăng trưởng và ổn định chỉ dẫn đến sự kiềm hãm năng suất, đổi mới và hoạt động của ngành đó.
Ông Nowell cho biết, khi bảo hộ bị loại bỏ, cộng đồng nông nghiệp New Zealand đã đáp lại bằng cách củng cố công ty vững chắc hơn, gia tăng cạnh tranh hơn, nâng cao sáng tạo và năng suất hơn. Và nhờ vậy, hiện tại New Zealand có thể tự hào là nước sản xuất và buôn bán sữa lớn nhất thế giới. Theo ông Nowell, Canada hoàn toàn có thểđạt được kết quả tương tự như New Zealand, và ông tin rằng câu chuyện từ các nhà đầu tư chăn nuôi bò sữa đến từ New Zealand sẽ là bài học kinh nghiệm tốt cho Canada.
Năm 2014, New Zealand đã xuất khẩu được lượng sữa có giá trị hơn 3.5 tỷ USD sang Trung Quốc – thị trường lớn nhất dành cho các sản phẩm sữa New Zealand.Trong khi đó, lượng sữa Canada xuất khẩu sang Trung Quốc trong năm 2014 chỉ đạt 4.3 triệu USD.
Sau 19 vòng đàm phán và nhiều cuộc họp quan chức, đàm phán TPP đang sắp hoàn tất. Canada cần phải nhận thức được rằng, bằng cách giải quyết hệ thống quản lý nguồn cung ứng, Canada sẽ có cơ hội phát triển ngành công nghiệp xuất khẩu sữa và gia cầm, từ đó giúp Canada cạnh tranh tốt hơn ở thị trường châu Á rộng lớn.
Theo http://www.theglobeandmail.com – TV
Từ khóa: TPP, cơ hội tốt hơn, cho Canada, ở châu Á
