
Hiệp định quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), thỏa thuận thương mại khổng lồ của chính quyền Tổng thống Obama được tuyên bố kết thúc đàm phán vào tháng trước, không chỉ bao hàm thương mại hàng hóa mà còn thiết lập nên những quy tắc mới điều tiết nền kinh tế kỹ thuật số, từ Canada đến Việt Nam.
Tương tự các phần khác, các quy định về thương mại điện tử trong TPP phản ánh những ưu tiên của Mỹ, trong trường hợp này là lợi ích của công ty công nghệ lớn. Hầu hết các quy tắc bao gồm bảo vệ tự do thông tin, lưu trữ tại chỗ và các hạn chế thuế đối với hàng hóa kỹ thuật số.
Nhưng TPP cũng có một điều khoản quan trọng với hàm ý chính phủ có thể điều chỉnh các sản phẩm “thông minh” - từ xe hơi đến thiết bị y tế - trong một thế giới mà vai trò của các phần mềm công nghệ ngày càng gia tăng. Trên phương diện đó, các quy tắc dường như không phát huy nhiều lắm chức năng đối với hoạt động thương mại.
Do vậy, câu hỏi đặt ra là liệu các nguyên tắc có thực tế khi thỏa thuận này được đàm phán bí mật và có hiệu lực trong ít nhất vài thập kỷ tới. Nếu các nguyên tắc là hợp lý ở thời điểm hiện tại thì liệu sau vài thập kỹ nó có trở nên lỗi thời vì không dễ dàng để Mỹ và các nước khác có thể thay đổi chúng.
Khuôn khổ an toàn cho Thung lũng Silicon
Tương tự những thỏa thuận thương mại gần đây, TPP là phương tiện để Mỹ tạo nên các quy tắc kinh tế toàn cầu. Với việc các công ty công nghệ ngày càng có ảnh hưởng tại Washington, thật không đáng ngạc nhiên rằng TPP đưa ra nhiều điều khoản có lợi cho các hãng công nghệ này.
Các công ty công nghệ Mỹ đã và đang phát triển thịnh vượng với nền tảng tự do và rộng mở trên internet. Vì vậy các nhà đàm phán Mỹ đã tìm cách đàm phán và nhận được sự đảm bảo về mặt ngôn ngữ rằng các nước TPP sẽ không cản trở dòng chảy tự do của thông tin xuyên biên giới giữa các quốc gia.
Các hãng lớn như Yahoo và Microsoft lo ngại rằng họ có thể phải thành lập văn phòng đại diện tại từng quốc gia nếu muốn mở rộng phạm vi hoạt động. Một số nước muốn áp đặt quy định này vì dễ dàng điều chỉnh hệ thống máy chủ nằm trên lãnh thổ của họ. Tuy nhiên các yêu cầu này có thể là gánh nặng lớn cho các công ty kinh doanh trên phạm vi toàn cầu và nếu yêu cầu nội địa như trên trở nên phổ biến nó có thể làm suy yếu sự liên tục của hệ thống internet.
TPP sẽ giúp cho các nhà cung cấp trước yêu cầu hiện diện nội địa. Theo đó, không quốc gia nào có thể yêu cầu hệ thống máy chủ phải đặt tại nước sở tại để có thể cung cấp dịch vụ trực tuyến. Nhưng các nước sẽ được phép kiểm soát dịch vụ tại nước mình nếu vì “mục đích công cộng hợp pháp”.
Trong khi một số quốc gia như Trung Quốc yêu cầu sự hiện diện tại chỗ vì lý do độc tài thì những nước khác lại nỗ lực làm điều này vì muốn bảo vệ quyền riêng tư của công dân. Chuyên gia pháp lý người Canada, Michael Geist cảnh báo TPP có thể buộc bang British Columbia và Nova Scotia thuộc Canada phải bổ sung các điều luật về quyền riêng tư đối với dữ liệu được lưu trữ.
TPP cũng buộc các nước tham gia vào cuộc chiến chống lại thư rác điện tử. Hoặc phải có cơ chế để người nhận đồng ý hoặc không đồng ý đối với tin nhắn lẫn thư rác.
Tính bảo mật của mã nguồn
Có lẽ gây tranh cãi nhất trong các điều khoản của TPP về lĩnh vực thương mại điện tử là tính bảo mật của mã nguồn phần mềm. Mã nguồn chương trình như cấu trúc tạo nên một tòa nhà - cung cấp các chi tiết kỹ thuật cần thiết để hiểu và sửa đổi cách phần mềm hoạt động trên nền tảng đó. Vì lý do này, nhiều công ty phần mềm bảo vệ mã nguồn một cách hết sức chặt chẽ.
Các nghiệp đoàn như Hội đồng Công nghệ Thông tin Canada (ITIC) lo lắng rằng các cơ quan chính phủ có thể sử dụng quy tắc công khai mã nguồn như một biện pháp gián điệp công nghiệp. Chính phủ có thể yêu cầu các công ty của Mỹ như Microsoft hoặc Adobe tiết lộ mã nguồn của họ và sau đó chuyển giao cho công ty địa phương và giúp họ sản xuất các phiên bản nhái của sản phẩm công nghệ.
Khi được đề nghị nêu tên thành viên nào trong TPP có thể thực hiện điều này, ITIC không thể nêu ra tên của quốc gia nào trong các thành viên hiện tại. Nhưng ITIC cho rằng đây có thể là vấn đề khi Indonesia đã bày tỏ thái độ muốn gia nhập TPP trong tương lai.
Mục tiêu ngăn ngừa gián điệp công nghiệp có vẻ hợp lý nhưng yêu cầu này có thể cản trở các nỗ lực pháp lý hợp pháp. Vụ bê bối khí thải của hãng xe Volkswagen là một ví dụ, các dòng xe Volkswagen sử dụng một phần mềm đặc biệt để phát hiện liệu xe của hãng có đang bị thay đổi hay điều chỉnh nhằm xả thải ít gây ô nhiễm hơn hay không. Có nhiều cách để có thể phát hiện các loại hình gian lận, nhưng một trong những khả năng là các Cơ quan bảo vệ môi trường có thể yêu cầu nhà sản xuất xe hơi công bố mã nguồn phần mềm chính. Kiểm tra các mã nguồn này không chỉ giúp chống lại các hành vi gian lận mà còn giúp các nhà điều tra xác định lỗ hổng khác trong hệ thống khí thải ô tô.
Một ví dụ khác là đối với thiết bị y tế như máy điều hòa nhịp tim bao gồm một phần mềm nền và có thể bị lỗi hoặc bị tấn công (hack). Kiểm soát mã nguồn hiện không phải mà một phần trong quy trình kiểm định của Cơ quan Quản lý Thuốc và Thực phẩm nhưng có thể chúng sẽ được bổ sung vào quy trình này trong tương lai.
Ví dụ thứ 3 là Breathalyzers - một loại máy dùng định vị lái xe đang say rượu, thiết bị kỹ thuật số được hỗ trợ bởi phần mềm và một cuộc tranh luận nổ ra rằng liệu có khả năng thiết bị này bị lỗi và đưa ra kết quả không chính xác.
Tất nhiên, một số người sẽ không đồng tình về việc công bố mã nguồn trong một số trường hợp cụ thể. Nhưng phần mềm đang ảnh hưởng ngày càng nhiều lên đời sống con người ở nhiều khía cạnh, do đó việc truy cập vào mã nguồn sẽ giúp các nhà quản lý thực hiện tốt hơn chức năng của họ và việc cấm hoàn toàn quyền yêu cầu công bố thông tin mã nguồn sẽ là rất thiển cận.
Để công bằng, TPP sẽ cung cấp một ngoại lệ cho phép đặt ra yêu cầu truy cập mã nguồn. Chương thương mại điện tử của TPP buộc tuân theo một quy định của Hiệp định GATT của WTO năm 1994, cho phép các nước áp dụng biện pháp cần thiết để bảo vệ cuộc sống và sức khỏe con người.
Câu hỏi đặt ra là liệu có thực tế nếu vấn đề này phát sinh trên thực tế và các nhà sản xuất đưa ra lập luận rằng việc truy cập mã nguồn là không cần thiết vì nó không ảnh hưởng đến cuộc sống và sức khỏe con người.
Theo http://www.vox.com - HP
Từ khóa: Làm thế nào, TPP, điều chỉnh, tất cả các quy định, lĩnh vực xe hơi, thiết bị y tế
Các tin khác
- Thông qua TPP vẫn là một thách thức đối với các nước thành viên - 30/11/2015
- EVFTA: Không còn là kỳ vọng - 30/11/2015
- TPP và môi trường: đánh giá các cam kết và vấn đề thực thi các hiệp định thương mại - 24/11/2015
- Lao động trong Hiệp định đối tác xuyên thái bình dương (TPP): Đảm bảo tốt hơn các quyền cơ bản của người lao động - 19/11/2015
- TPP sẽ chính thức được ký kết vào ngày 4/2/2016 và sẽ có hiệu lực sau 2 năm - 19/11/2015






















