ASEAN chậm một nhịp để trở thành một tổ chức quyền lực

ASEAN10

Hội nhập thị trường tài chính khu vực Đông Nam Á dự kiến sẽ có tác động rất rộng lớn đến khối ASEAN. Nhưng hiện tại, ảnh hưởng của việc này có thể chỉ xảy ra trong chớp nhoáng và tác động thật sự sẽ diễn ra rất chậm.

Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) đã chính thức có hiệu lực vào cuối năm 2015. Tuy nhiên, có rất ít mong đợi AEC sẽ lập tức đem lại sự thay đổi lớn. Nếu các nhà hoạch định chính sách của từng nướcASEAN đều tập trung vào vấn đề này và đưa ra các cam kết chung cho toàn khối, người dân trong khu vực sẽ giàu có hơn, và khoảng cách thu nhập sẽ được thu hẹp lại.

"Nhiều khoản tài chính mở hơn sẽ mang lại nhiều lợi ích quan trọng cho sự tăng trưởng và phát triển của các nước Asean. Gia tăng mở rộng tài chính và có thể gia tăngnhanh chóng thu nhập bình quân đầu người", Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho biết.

Theo IMF, "Một khía cạnh quan trọng của hội nhập tài chính là các nền kinh tế kém phát triển về mảng tài chính sẽ bắt kịp với những quốc gia phát triển hơn trong lĩnh vực này".

Nếu làm đúng, hội nhập tài chính sẽ đóng một vai trò rất quan trọng trong sự thành công của việc biến khu vực ASEAN thành một tổ chức kinh tế đầy quyền lực có thể sánh ngang với Trung Quốc.

"Theo dự định, với AEC, một nhà đầu tư Philippines sẽ có thể đầu tư vào Hà Nội dễ dàng như như đầu tư ở Manila." Thống đốc ngân hàng trung ương Philippines, ông Amando M. Tetangco Jr. cho biết.

Ngân hàng trung ương Philippines nhận định mục tiêu quan trọng hơn đối với khu vực tài chính ASEAN là năm 2020, trái ngược với sự ra mắt chính thức của AEC vào cuối năm 2015, vì lúc đó khung thời gian hội nhập tài chính ASEAN (Afif) dự kiến đã được triển khai đầy đủ.

Hội nhập tài chính sẽ bao gồm 3 phần chính: Tự do hóa dịch vụ tài chính cho phép các ngân hàng hoạt độngở bất cứ nơi nào trong khu vực ASEAN, tự do hóa tài khoản vốn cho phép dòng vốn lưu chuyển qua biên giới không bị cản trở, và phát triển thị trường vốn.

Mục tiêu là sử dụng tốt hơn các nguồn tài nguyên trong khu vực. Tiền tiết kiệm được hoặc có sẵn sẽ dùng để đầu tư vào một trong 10 quốc gia, và sẽ dùng để tài trợ cho các dự án hoặc doanh nghiệp mới trong khu vực.

Số tiền tiết kiệm của người Đông Nam Á tương đương với 31% tổng GDP của khu vực, cao hơn 11% so với số tiền tiết kiệm trung bình của phần còn lại trên thế giới. Nguồn tài nguyên này cần nơi lưu trữ trước khi được chuyển hóa hoặc đầu tư.

Khả năng sắp xếp nguồn vốn của các ngân hàng cần phải được hỗ trợ bởi sự phát triển sâu hơn của thị trường tài chính, thống đốc ngân hàng trung ương Philippines cho biết.

Philippines cần phải bắt kịp các nước khác trong khu vực bằng cách phát triển sâu hơn thị trường tài chính nội địa. Đất nước này chỉ có gần 300 doanh nghiệp được niêm yết, ít hơn một nửa so với mức trung bình 600 doanh nghiệp của 5 nền kinh tế lớn nhất khu vực Đông Nam Á. Khối lượng giao dịch trái phiếu chính phủ trong khu vực ASEAN-5 cũng lớn hơn 50% so với Philippines.

Theo ông Tetangco, Philippines có tính thanh khoản thấp trên thị trường thứ cấp và đây là thách thức mà Philippines phải đối mặt.

Tự do lưu chuyển hàng hóa sản xuất trong khu vực ASEAN vẫn còn nhiều thách thức

Việc tự do lưu chuyển hàng hóa sản xuất trong khu vực cũng đầy thách thức, mặc dù rất nhiều loại thuế quan đã được loại bỏ. Tự do hóa dòng vốn cũng có thể là một thách thức khó khăn không kém.

Rất nhiều việc đã được thực hiện nhằm giảm bớt các rào cản thương mại, trong đó nổi bật là việc loại bỏ hầu hết các loại thuế quan. Hiện có hơn 70% giao dịch thương mại giữa các nước thành viên đang được tiến hành với mức thuế bằng 0.

Tuy nhiên, AEC lại không giải quyết hiệu quả các thách thức về vấn đề giảm rào cản phi thuế quan và cải thiện cơ sở hạ tầng yếu kém của khu vực – những nguyên nhân khiến thương mại giữa các nước trong khu vực gặp nhiều khó khăn.

Nguyên nhân khiến ASEAN khó giải quyết các vấn đề trên là do truyền thống không can thiệp vào các vấn đề nội bộ của các nước thành viên của ASEAN, thiếu hình phạt cho hành vi không tuân thủ cam kết, và thiếu một hệ thống quản lý trung tâm mạnh mẽ.

Ông Tetangco cho biết một hệ thống thanh toán và quyết toán toàn diện và hiệu quả- giúp tạo thuận lợi cho cả những giao dịch lớn và nhỏ, là cực kỳ cần thiết, vì hệ thống này sẽ là xương sống của thị trường tài chính khu vực. Hệ thống này phải được hỗ trợ bởi các cơ sở hạ tầng cần thiết của thị trường tài chính, và các cơ sở hạ tầng này cần được quản trị và quản lý rủi ro hiệu quả.

Các nước ASEAN cần phải có một hệ thống thanh toán và quyết toán như vậy, vì các hệ thống này cần phải liên kết và phù hợp với nhau trên toàn khu vực Đông Nam Á.

IMF cũng cho biết, biến động trong thị trường tài chính – có thể tăng nhanh khi ASEAN hội nhập sâu hơn, cũng là một trở ngại cần giải quyết.

Lý thuyết và kinh nghiệm từ các khu vực khác cho thấy sự cởi mở hơn về lĩnh vực tài chính có thể dẫn đến biến động lớn ở một số nước ASEAN. Thị trường hội nhập sâu rộng hơnđồng nghĩa với việc khủng hoảng tại một nước có thể nhanh chóng lan sang các nước khác trong khu vực.

Nguy cơ này tăng cao bởi mức độ phát triển kinh tế trong ASEAN rất khác nhau. Khu vực này gồm các thành viên như Singapore - một quốc gia phát triển hàng đầu thế giới, và Myanmar - một quốc gia nghèo khó với chỉ 1/3 người dân có điện.

Sự biến động của dòng vốn lưu chuyển xuyên biên giới bắt đầu từ tháng 5/2013 có liên quan đến việc nới lỏng chính sách tiền tệ một cách bất thường và không đồng bộ ở các nền kinh tế tiên tiến hơn trong khu vực. Đây có thể xem như một lời nhắc nhở các nước ASEAN rằng việc xây dựng hạ tầng kiến trúc tài chính trong khu vực thực ra vẫn còn đang trong quá trình thực hiện.

Các nhà hoạch định chính sách cần phải có phương pháp tiếp cận hết sức thận trọng đối với vấn đềtăng cường tự do hóa tài chính và dòng vốn.

Con đường phía trước vẫn còn đầy thách thức, và các nước ASEAN hiện tại có vẻ như đang tiến bước một cách chậm chạp đến mục tiêu hội nhập của mình.

Theo http://business.inquirer.net - TV

Từ khóa: ASEAN, tổ chức quyền lực, AEC, kinh tế