Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

 

Trong tháng 9/2015, tin tức về Cộng đồng kinh tế ASEAN sắp được thành lập cuối năm nay khá sôi động

AEC sẽ thúc đẩy ngành logistics Việt Nam và Thái Lan

Cộng đồng Kinh tế ASEAN sắp được thành lập sẽ thúc đẩy hợp tác trong ngành logistics khu vực, đặc biệt là giữa Việt Nam và Thái Lan.

Tại Hội nghị chuyên đề kết nối logistics thương mại ASEAN + 6 tổ chức gần đây ở Bangkok (Thái Lan), tất cả các chuyên gia đều nhấn mạnh tầm quan trọng của logistics thương mại đối với các nền kinh tế Đông Nam Á. Đồng bộ hóa logistic giữa các quốc gia trong khu vực là yếu tố then chốt để biến ASEAN trở thành một thị trường và căn cứ sản xuất thống nhất - một mục tiêu chính của Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) sắp được thành lập vào cuối năm nay.

"Một thành phần quan trọng của AEC là Lộ trình logistics ASEAN, trong đó vạch ra kế hoạch tổng thể về kết nối logistics trong khu vực. Kế hoạch này bao gồm tự do hóa dịch vụ logistic, cải thiện cơ sở hạ tầng và cải cách hải quan, tăng cường khả năng cạnh tranh của ngành logistics ASEAN và hợp tác khu vực. Đã đến lúc các doanh nghiệp logistics ASEAN cần liên kết và cộng tác với nhau để xây dựng một mạng lưới logistics hiệu quả ở quy mô khu vực. Đây là bước quan trọng để tiếp tục đưa khu vực hội nhập vào chuỗi cung ứng toàn cầu", ông Thomas Lee, Chủ tịch Liên đoàn quốc tế Hiệp hội các nhà giao nhận vận tải – có trụ sở chính tại Singapore, cho biết.

Cùng chia sẻ quan điểm này, ông Chantira Vivatrat, Phó Tổng Cục trưởng Cục xúc tiến thương mại quốc tế Thái Lan (DITP) cũng cho rằng kết nối logistics khu vực ở mức cao sẽ giúp các doanh nghiệp ASEAN tận dụng được cơ hội từ sự bùng nổ thương mại cả trong nội khối ASEAN và với các nước lân cận sau khi AEC được thành lập.

"Trong tình huống này, chúng ta có thể thấy rằng ngành logistics của Việt Nam và Thái Lan có tiềm năng hợp tác to lớn, đặc biệt là khi hai nước có kế hoạch tăng cường thương mại song phương từ mức 11 tỷ USD hiện tại lên 20 tỷ USD năm 2020. Khi nhiều doanh nghiệp Thái Lan tiến hành hoạt động kinh doanh ở thị trường Việt Nam và ngược lại, logistics thông suốt giữa hai thị trường là rất quan trọng", ông Vivatrat nhận định.

Ông Vivatrat cũng cho biết DITP luôn sẵn sàng giúp đỡ các doanh nghiệp logistics ASEAN kết nối với nhau và chuẩn bị cho AEC. Gần đây, DITP đã phối hợp với nhà tổ chức sự kiện Reed Tradex của Thái Lan tổ chức triển lãm TILOG-Logistix lần thứ 12 tại Bangkok (Thái Lan) thu hút 9.800 du khách từ khắp nơi trên thế giới.

Theo quan điểm của các doanh nghiệp logistics Thái Lan, ngành logistic Việt Nam có nhiều tiềm năng nhờ có vị trí chiến lược trong ASEAN, nhiều cảng nước sâu với hơn 3.000 km bờ biển, rất phù hợp để trở thành địa điểm phân phối hàng hóa theo hình thức vận tải đa phương thức. Ông Takashi Inoue, Giám đốc điều hành Công ty SBS Logistics Thái Lan tiết lộ, Công ty SBS Logistics vừa mở một chi nhánh tại thành phố Hồ Chí Minh vì tin rằng Việt Nam sẽ trở thành một đầu mối quan trọng phân phối hàng hóa từ ASEAN đến Hồng Kông, Trung Quốc và các nước lân cận khác.
Tương tự như vậy, ông Chartchai Suwitsakdanon, Chủ tịch công ty Nim Express, tiết lộ công ty Nim Express đang tìm kiếm một đối tác Việt Nam để mở rộng mạng lưới hoạt động kinh doanh sang thị trường các nước Đông Nam Á khác.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nêu ra một loạt các thách thức mà các nước ASEAN, trong đó có Thái Lan và Việt Nam, có thể gặp phải trong quá trình hợp tác logistics. Ông Nguyễn Duy Minh, Giám đốc Tài chính Hiệp hội Logistics Việt Nam (VLA), chia sẻ cơ sở hạ tầng yếu kém, các loại phương tiện và quy định chậm được đổi mới, thủ tục hải quan rườm rà sẽ gây khó khăn cho quá trình kết nối giữa các doanh nghiệp logistics ASEAN.

"Các cơ quan chức năng và doanh nghiệp đã chủ động cùng nhau tháo gỡ các rào cản. Ví dụ, Việt Nam vừa đưa vào vận hành hệ thống hải quan điện tử, tham gia vào hành lang Đông - Tây từ Myanmar đến Việt Nam và đề xuất một hành lang ven biển kết nối Thái Lan, Lào, Campuchia và Việt Nam", ông Minh cho biết.

Việt Nam là thị trường hấp dẫn trong bối cảnh ngành logisctics đang hội nhập vào thị trường toàn cầu. Hiện nay chỉ có 30% các công ty tham gia vào chuỗi cung ứng quốc tế, chủ yếu là các ngành công nghiệp giá trị gia tăng thấp, như hàng may mặc và giày dép.

"Vì vậy, tôi tin rằng sự hợp tác tích cực với không chỉ với Thái Lan mà còn với các nước ASEAN khác, sẽ thúc đẩy ngành logistics Việt Nam hội nhập với thế giới. Điều này đòi hỏi một nỗ lực phối hợp dài hạn giữa Chính phủ, các hiệp hội như VLA và bản thân các công ty logistics", ông Minh cho biết thêm.

Gia nhập AEC: Cơ hội nhiều, thách thức lớn

Bất cứ hiệp định thương mại nào cũng có hai mặt tích cực và tiêu cực, bởi mỗi nền kinh tế có một lợi thế riêng. Cơ hội và thách thức là hai mặt của một vấn đề đối với doanh nghiệp (DN). Trong điều kiện hội nhập, liệu doanh nghiệp của chúng ta có tìm được ngõ ngách có lợi nhất hay không.

Cơ hội

Khi các mục tiêu của Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) được hoàn tất sẽ mang lại những cơ hội lớn cho nền kinh tế và các DN Việt Nam, đặc biệt là:

Một khu vực thị trường chung rộng lớn: với gần 100% hàng hóa được tự do lưu chuyển trong nội khối, AEC tạo ra một khu vực thị trường hàng hóa chung giữa các nước ASEAN, mở ra cơ hội làm ăn kinh doanh lớn cho các DN trong khu vực.

Thu hút đầu tư nước ngoài vào Việt Nam: môi trường kinh doanh được mở rộng theo hướng minh bạch và bình đẳng hơn sẽ là điều kiện để thu hút đầu tư nước ngoài, không những từ các nước ASEAN mà cả từ các nước ngoài khối, đặc biệt là các nước đối tác thương mại của ASEAN vào Việt Nam để tham gia vào chuỗi giá trị khu vực.

Tạo ra sức ép, nâng cao năng lực cạnh tranh của các DN Việt Nam: tham gia vào một sân chơi chung và chịu áp lực cạnh tranh từ các đối tác khu vực cả về trình độ quản lý, công nghệ và nhân lực, sẽ buộc các DN Việt Nam phải tự cải tổ, thay đổi, nâng cao năng lực cạnh tranh để có thể tồn tại và phát triển.

Tạo ra khí thế và động lực cho DN: với tinh thần chuẩn bị cho việc hình thành AEC vào cuối năm 2015 và những trông đợi về một khu vực thị trường chung năng động với nhiều cơ hội mở ra, các DN Việt Nam dường như đã được thức tỉnh để chuẩn bị tư thế và hành trang cho tiến trình hội nhập mạnh mẽ sắp tới.

Thách thức

Thách thức lớn nhất là sức ép cạnh tranh từ hàng hóa các nước ASEAN: với cơ cấu sản phẩm tương đối giống nhau ở cả 10 nước ASEAN, việc mở cửa thị trường sẽ tạo ra áp lực cạnh tranh rất lớn đối với các DN Việt Nam, đặc biệt là các DN có sức cạnh tranh yếu và ở các ngành vốn được bảo hộ cao từ trước tới nay.

Trong tương lai, khi các mục tiêu AEC được hoàn tất, những sức ép từ các khía cạnh khác sẽ xuất hiện, thách thức vì vậy sẽ mở rộng ra các vấn đề khác như:

Thách thức về dịch vụ: Nếu mục tiêu tự do lưu chuyển dịch vụ trong AEC được hiện thực hóa, các DN Việt Nam trong lĩnh vực dịch vụ chắc chắn sẽ bị đặt trong môi trường cạnh tranh khốc liệt hơn nhiều (bởi hiện nay các rào cản/điều kiện đối với nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài vào Việt Nam vẫn còn tương đối cao, do đó DN dịch vụ Việt Nam hiện đang được "bao bọc" khá kỹ lưỡng trong nhiều lĩnh vực dịch vụ).

Thách thức về lao động: Khi AEC hoàn tất mục tiêu tự do lưu chuyển lao động, nếu không có sự chuẩn bị đầy đủ, lao động Việt Nam tay nghề kém, thiếu các kỹ năng cần thiết (ngoại ngữ, tính chuyên nghiệp...) có thể sẽ gặp khó khăn lớn.

Thách thức về quản lý dòng vốn: Nếu AEC hoàn thành mục tiêu tự do lưu chuyển về vốn, Việt Nam sẽ đứng trước thách thức trong việc kiểm soát dòng vốn ra/vào.

Đối với DN, đây cũng sẽ là vấn đề hai mặt, vừa tích cực (có thể tiếp nhận vốn đầu tư, hợp tác dễ dàng hơn), vừa tiêu cực (có thể sẽ không còn những hàng rào bảo vệ doanh nghiệp trước việc rút vốn của đối tác...).

Ôtô, mía đường khó trụ vững khi hội nhập AEC

Là những nhóm ngành kém cạnh tranh nhất hiện nay, nên ôtô, mía đường, thực phẩm sẽ vấp phải nhiều khó khăn khi Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) đi vào hoạt động cuối năm nay.

Tại hội thảo "CEO Forum 2015" tổ chức ngày 24/9 tại TP HCM, ông Trần Tuấn Anh, Thứ trưởng Bộ Công Thương cho biết, việc Việt Nam gia nhập Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) vào cuối năm nay và TPP sắp tới sẽ đem đến nhiều cơ hội cũng như thách thức cho cộng đồng doanh nghiệp.

Gần 90% hàng rào thuế quan của Việt Nam đã được gỡ bỏ. Điển hình, từ tháng 1/2015 rất nhiều hàng hóa của ASEAN đã ồ ạt vào thị trường Việt Nam, trong đó hàng tiêu dùng là nhóm gia tăng mạnh. Điều này khiến hàng Việt bị cạnh tranh nhiều hơn.

Đến năm 2018, hàng rào thuế quan được gỡ bỏ hoàn toàn thì nhóm hàng ôtô, mía đường, thực phẩm sẽ là 3 nhóm chịu tác động mạnh nhất. Bởi lẽ, các ngành này năng lực cạnh tranh còn thấp dù Việt Nam vẫn còn đang duy trì hạn ngạch thuế quan về nhập khẩu đường, ôtô và một số mặt hàng thực phẩm như trứng gia cầm, nguyên liệu thuốc lá... Do vậy, trong thời gian tới nếu các doanh nghiệp trong 3 nhóm ngành này không nâng cao được năng lực sản xuất và chất lượng thì sẽ khó trụ vững trước sự xâm nhập của hàng trong khu vực.

Cụ thể, công suất bình quân của các nhà máy đường Việt Nam nhỏ hơn các nước sản xuất đường lớn nên hiệu quả sản xuất thấp hơn. Do đó, đến 2018, khi thuế suất nhập khẩu đường giảm xuống còn 5% thì hàng Việt Nam sẽ gặp bế tắc khi sản phẩm của Thái Lan tràn vào. Tương tự với ngành ôtô, nếu doanh nghiệp nội địa không triển khai tốt chiến lược phát triển ngành công nghiệp ôtô mà Chính phủ phê duyệt hồi tháng 7/2014 với sự tập trung vào một số các dòng xe ưu tiên thì đến 2018 khi thuế suất nhập khẩu còn 0%, các doanh nghiệp Việt khó mà chống chọi lại được với hàng nhập.

Ngoài ra, ông Tuấn Anh cho rằng, đến 2018 Việt Nam không những gỡ bỏ hàng rào thuế quan mà còn phải tạo môi trường kinh doanh đồng nhất, cho nên sự cạnh tranh không chỉ xảy tại một số nhóm ngành, các doanh nghiệp nhỏ và vừa mà ngay cả các đơn vị dẫn đầu.

Đồng quan điểm với ông Tuấn, TS Hans Paul Burkener, Chủ tịch Hội đồng quản trị tập đoàn tư vấn Boston (BCG) cho rằng, trước đây, nhóm các nước Đông Nam Á mà nhà đầu tư nước ngoài muốn tham gia nhất là Indonesia và Việt Nam, nhưng vẫn còn gặp một số trở ngại trong hoạt động kinh doanh. Nhưng sắp tới khi Việt Nam gia nhập cộng đồng kinh tế ASEAN thì khối ngoại sẽ có nhiều cơ hội hơn để đẩy mạnh đầu tư. Điều này khiến cho nhiều công ty nhỏ và vừa nội địa chịu sự cạnh tranh mạnh mẽ.

Theo đó, Chủ tịch BCG khuyên, các doanh nghiệp nên lo lắng nhưng đừng sợ. Bởi ở các nền kinh tế mới nổi, các công ty nhỏ và vừa hoạt động dù không tốt lắm nhưng lại có thế mạnh hiểu thị trường, hiểu khách hàng, hiểu được người nhà của mình là ai và biết cách tương tác với Chính phủ, biết luật lệ, nên sẽ linh hoạt hơn, thu hút được nhiều tài năng hơn trong môi trường phức tạp. Vì vậy, nếu nắm được lợi thế này các doanh nghiệp Việt sẽ dễ dàng vươn lên trong khó khăn.

Là một doanh nghiệp luôn tạo cho mình thế chủ động, bà Cao Thị Ngọc Dung, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ) cho rằng, các công ty nội trước mắt nên củng cố và phát triển mạnh ở trong nước, sau đó mới tấn công thị trường bên ngoài. "Ngay cả tại PNJ, chúng tôi luôn phải chuẩn bị cho mình một hướng đi riêng để giữ vững thị phần nội địa, còn xuất hàng cũng chỉ mới qua Lào, Capuchia và chủ yếu qua đường tiểu ngạch", bà Dung nói.

Còn theo ông Phạm Phú Ngọc Trai, Chủ tịch Công ty Tư vấn kinh doanh hội nhập toàn cầu, ngoài việc các doanh nghiệp tự nỗ lực, hành động thông minh thì Chính phủ vẫn nên quản lý chặt chẽ và có những chính sách hỗ trợ riêng cho nền kinh tế tư nhân, đặc biệt là các doanh nghiệp trong ngành nông nghiệp.

Doanh nghiệp Nhật Bản tin tưởng Thái Lan có vai trò nổi bật trong AEC

Theo Phòng Thương mại Nhật Bản tại Thái Lan, các doanh nghiệp Nhật Bản vẫn tự tin đầu tư vào Thái Lan vì cho rằng Thái Lan sẽ đóng một vai trò rất nổi bật trong khu vực Đông Nam Á khi Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) hình thành cuối năm nay.
Ngày 22/9, Đại diện các doanh nghiệp Nhật Bản đã có cuộc gặp với Bộ trưởng Thương mại Thái Lan Apiradi Tantraporn để thảo luận về thương mại và đầu tư tại Thái Lan.
Sau cuộc gặp, Chủ tịch Phòng Thương mại Nhật Bản tại Thái Lan Akira Murakoshi cho biết, số lượng thành viên của Phòng Thương mại Nhật Bản tại Thái Lan tiếp tục tăng. Điều này đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp Nhật Bản vẫn còn tin tưởng vào hoạt động đầu tư ở Thái Lan.
Thái Lan đang nhanh chóng chuẩn bị để tận dụng được lợi thế hội nhập Cộng đồng Kinh tế ASEAN. Nước này được dự báo ​​sẽ có một vai trò nổi bật trong khu vực sau khi AEC được hình thành.
Chủ tịch Akira Murakoshi đề nghị các nước thành viên ASEAN xây dựng các điểm kiểm tra hàng hoá tiêu chuẩn hóa để hàng hoá được vận chuyển nhanh chóng hơn. Các doanh nghiệp Nhật Bản sẵn sàng giúp đào tạo kỹ năng cho lao động Thái trong lĩnh vực vẫn còn thiếu nguồn nhân lực. Hai nước cần thúc đẩy các kênh liên kết giữa doanh nghiệp nhỏ và vừa Thái Lan với Nhật Bản. Các kênh liên kết này có thể trở thành công cụ có giá trị, kích thích nền kinh tế khu vực.

Bất động sản sẽ 'nóng' sau khi Việt Nam gia nhập AEC

Với việc Việt Nam sẽ trở thành thành viên của Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) vào cuối năm 2015 sẽ khiến thị trường bất động sản sôi động hơn nhiều, nhất là trong mảng văn phòng và bán lẻ.

Nhận định này được đưa ra tại báo cáo "Cộng đồng Kinh tế ASEAN - Động lực phát triển cho thị trường bất động sản khu vực Đông Nam Á" mới được hãng nghiên cứu CBRE công bố. Mặc dù lĩnh vực bất động sản của các nước thành viên, đặc biệt là Việt Nam sẽ có nhiều lợi thế để phát triển mạnh tuy nhiên cũng có nhiều thách thức, khó khăn phải đối mặt.

Theo số liệu của CBRE, từ 2005-2014, tổng dòng vốn đầu tư vào bất động sản trong khu vực ASEAN là hơn 28 tỷ USD. Trong vòng 5 năm gần đây, từ năm 2010-2014, Trung Quốc là quốc gia đầu tư hàng đầu vào thị trường này với hơn 4,4 tỷ USD, chiếm 29% tổng vốn đầu tư, tiếp theo là Singapore với hơn 4,2 tỷ USD chiếm 28%. Khả năng lớn là sau khi AEC được thành lập, dòng vốn này sẽ tiếp tục tăng mạnh, CBRE nhận định.

Phía CBRE dự đoán, nguồn cung - cầu không gian công nghiệp và văn phòng tại hầu hết các thị trường trong khối ASEAN sẽ tăng lên trong thời gian ngắn. Điều này phù hợp với xu hướng số lượng doanh nghiệp vừa và nhỏ, các công ty đa quốc gia đang được thành lập trong khu vực này ngày càng gia tăng. Đặc biệt, kho vận sẽ tăng trưởng và phát triển mạnh, đây là thị trường dự kiến sẽ tạo được điểm nhấn quan trọng trong kế hoạch phát triển cơ sở hạ tầng, từng bước xóa bỏ hàng rào thuế quan giữa các nước thành viên của AEC.

Bên cạnh đó, sự tăng trưởng của thị trường công nghiệp cũng sẽ thúc đẩy tăng trưởng nguồn cung văn phòng khi có nhiều công ty đa quốc gia tham gia vào thị trường và các doanh nghiệp vừa và nhỏ ngày càng mở rộng. Đặc biệt, ngành dịch vụ tài chính và pháp lý tại các thị trường mới nổi có thể đẩy mạnh trên cơ sở thúc đẩy sự phát triển của hạ tầng và đề xuất tự do hóa thị trường vốn của khu vực.

Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp bán lẻ nước ngoài cũng đang xúc tiến để gia nhập vào thị trường ASEAN, xây dựng trên nền tảng họ đã tạo lập trong những năm qua. Du lịch hiện là điểm sáng cho các nước thành viên khi kế hoạch của AEC tập trung vào việc củng cố cơ sở hạ tầng cho giao thông đường bộ và đường hàng không và tăng cường hợp tác khu vực để thu hút nhiều du khách đến khu vực.

Mặc dù vậy vẫn có rất nhiều trở ngại cho sự tăng trưởng của thị trường bất động sản tại các nước trong khu vực. Theo CBRE, đó là khả năng của việc quản lý yếu kém nguồn cung nở rộ có thể dẫn đến biến động giá thuê mặt bằng bán lẻ. Việc thiếu nguồn lao động có tay nghề cũng là thách thức cho phân khúc văn phòng và công nghiệp trong ngắn và trung hạn, có thể gây trở ngại cho việc mở rộng của các nhà sản xuất công nghiệp có giá trị cao.

Ngoài ra, việc thiếu các chính sách hỗ trợ đầu tư bất động sản để thúc đẩy tự do hóa chính sách đầu tư và lưu chuyển vốn tự do cũng sẽ là trở ngại. Các nhà đầu tư bất động sản thường bị hạn chế về quyền sở hữu đất cho người nước ngoài và thời hạn cho thuê ngắn. Một môi trường đầu tư chuyên nghiệp phải thu hút nhiều hơn nữa nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và hoàn thiện tiến trình phát triển chung của khối ASEAN.

Đại diện của CBRE cho rằng, AEC đóng vai trò quan trọng trong việc tự do hóa thị trường đầu tư tại khu vực này, tạo tiền đề cho vốn đầu tư nước ngoài vào thị trường của các nước thành viên. Sự phát triển đa dạng của thị trường bất động sản trong khu vực ASEAN thiết lập phạm vi rộng lớn hơn cho chiến lược của các nhà đầu tư.

"Những thị trường phát triển như Singapore và Malaysia có thể cung cấp cho các nhà đầu tư nhiều cơ hội mới. Đặc biệt, những cơ hội đầu tư nhất thời có thể nắm bắt được tại các thị trường mới nổi như Việt Nam và Philippines. Vì vậy, vốn đầu tư vào thị trường bất động sản khu vực ASEAN được kỳ vọng sẽ tăng trưởng khi các nhà đầu tư đang tìm kiếm thị trường mới cho danh mục đầu tư bất động sản", đại diện CBRE nhấn mạnh.

Trước thềm AEC, Indonesia nên xem xét thành lập các khu kinh tế biên giới

Khi các nước Đông Nam Á đang tích cực chuẩn bị thành lập Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) vào cuối năm nay, Indonesia nên xem xét thành lập các khu kinh tế biên giới đặc biệt với các nước láng giềng.

Những khu kinh tế đặc biệt này phù hợp với Kế hoạch chi tiết của AEC về hỗ trợ các doanh nghiệp địa phương, lao động tay nghề cao và hàng hóa dịch chuyển tự do giữa các quốc gia trong khu vực. Các nước cùng hợp tác thành lập các trung tâm kinh tế ở khu vực biên giới có thể giảm bớt các tranh chấp lãnh thổ, giảm tội phạm xuyên biên giới và cải thiện cuộc sống của người dân sống ở những khu vực xa xôi hẻo lánh.
Những khu kinh tế đặc biệt ở các vùng biên giới

Các nhà kinh tế gọi đây là những Khu kinh tế biên giới đặc biệt (SBEZ). Đây là một hình thức khác của khu kinh tế đặc biệt (SEZ), ở đó các doanh nghiệp được giảm thuế và hưởng các ưu đãi trong quá trình sản xuất và phân phối hàng hóa. Khu kinh tế biên giới đặc biệt là khu vực được các nước có chung biên giới thành lập nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp và thúc đẩy hoạt động thương mại, du lịch cửa khẩu.

Malaysia và Thái Lan có một cặp Khu kinh tế biên giới đặc biệt và có kế hoạch thiết lập thêm 8 Khu kinh tế biên giới đặc biệt nữa. Các nước trong tiểu vùng Mê Kông, bao gồm Việt Nam, Thái Lan, Lào, Campuchia, Myanmar và Trung Quốc, sẽ có 60 Khu kinh tế biên giới đặc biệt vào cuối năm 2015, trong đó 54 Khu kinh tế đặc biệt nằm giữa biên giới Lào và Campuchia. Tuy vậy, Indonesia, nước có đường biên giới đất liền với Malaysia, Papua New Guinea và Timor Leste, vẫn chưa tham gia vào xu hướng này.

Hầu hết người dân Indonesia sinh sống tại khu vực biên giới vẫn còn nghèo. Đây là các vùng sâu, vùng xa, xa các trung tâm hành chính và thương mại, đường giao thông, trường học luôn ở trong tình trạng kém. Các băng đảng buôn người và buôn lậu ma túy thường sử dụng đường biên giới không được giám sát để vận chuyển các nạn nhân và hàng hóa bất hợp pháp.

Khu kinh tế đặc biệt có thể là một giải pháp tốt cho những vấn đề này, tuy không thể ngăn chặn được hết những tệ nạn nhưng có thể giúp giảm thiểu đi nhiều. Các khu kinh tế biên giới đặc biệt sẽ tạo ra nhiều công ăn việc làm, từ đó thu hút người dân đến sinh sống, hệ thống chính quyền sẽ mạnh hơn, các hoạt động bất hợp pháp trước đây sẽ ít đi và các khoản phúc lợi xã hội phải dành cho các khu vực này sẽ giảm xuống.

Các mô hình thành công

Indonesia có thể nghiên cứu, học hỏi các mô hình khác nhau giữa Thái Lan và Malaysia, các nước trong tiểu vùng Mê Kông và khu vực Oresund giữa Thụy Điển và Đan Mạch.

Khu Narathiwat-Rantau Panjang giữa biên giới Thái Lan và Malaysia được coi là vườn ươm cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Nơi đây có một cảng nội địa, các cơ sở sản xuất các món ăn nhẹ truyền thống và khu chợ chung nhằm thu hút khách du lịch. Hai nước cũng xây dựng khu công nghiệp thành phố Cao su, chuyên sản xuất cao su và các sản phẩm cao su từ nguyên liệu ở vùng Ban Prakob (Thái Lan) và Durian Burung (Malaysia). Bên cạnh đó, Thái Lan và Malaysia đang có kế hoạch xây dựng các thị trấn biên giới với đầy đủ các thiết chế như trường học, khách sạn, trung tâm hội nghị, cơ sở y tế và giao thông công cộng.

Trong khi đó, thông qua Hiệp định tạo thuận lợi giao thông vận tải xuyên biên giới, các nước trong tiểu vùng Mê Kông đã đồng ý xây dựng các khu kinh tế dọc khắp đường biên giới. Các nước này cũng thành lập các trạm kiểm tra chung người và hàng hóa lưu chuyển qua biên giới.

Tương tự như Khu kinh tế đặc biệt giữa Malaysia và Thái Lan, các khu kinh tế cửa khẩu này cũng tạo ta nhiều việc làm và thúc đẩy thương mại, du lịch.

Khu vực Oresund giữa Đan Mạch và Thụy Điển tiến xa hơn rất nhiều, có diện tích hơn 2 triệu ha - nhiều gấp đôi kích thước của Melbourne (Australia). Ở đây, người dân Thụy Điển và Đan Mạch cùng chia sẻ không gian làm việc, thương mại và sinh sống.

Phát triển SBEZ ở Indonesia

Để phát triển các Khu kinh tế đặc biệt, Indonesia nên phối hợp với các nước láng giềng ban hành các quy định, chính sách liên quan, thành lập cơ quan liên chính phủ để giám sát các khu vực này. Ngoài ra, Indonesia cần tiến hành nghiên cứu toàn diện hơn để xác định tiềm năng, lợi ích của các Khu kinh tế đặc biệt và bắt đầu các cuộc đàm phán với các nước láng giềng trên cơ sở nghiên cứu này.

Hiện nay, nước này đang phải đối mặt với nhiều vấn đề phức tạp tại khu vực biên giới, từ buôn bán người, buôn lậu đến hoạt động của các nhóm ly khai. Trên thực tế, khó có thể đối phó với những vấn đề này chỉ thông qua các hoạt động quốc phòng và an ninh. Nếu Indonesia muốn nâng cao khả năng kiểm soát biên giới và giữ vững chủ quyền thì cũng nên cải thiện mức sống của cư dân ở đó.

Theo AsemconnectVietnam

Từ khóa: Cộng đồng kinh tế ASEAN, AEC, tình hình, thành lập, tháng 9/2015