Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) 50 năm tuổi đang bước vào khủng hoảng “tuổi trung niên”, đặc biệt khi phải đối mặt với các thách thức mới như sự hoài nghi về toàn cầu hóa ngày càng tăng, bối cảnh kinh tế - xã hội phát triển quá nhanh, và “Phương thức ASEAN” bị lo ngại, liệu quá trình ra quyết định chậm chạp như hiện nay sẽ còn tiếp diễn trong những năm sắp tới.

Suốt trong Diễn đàn cấp cao về ASEAN 50 diễn ra ngày hôm qua (19/10), các bên tham gia đều thống nhất rằng, mặc dù khối ASEAN đã đạt được rất nhiều thành tựu trong 50 năm qua, nhưng vẫn còn nhiều việc cần phải làm để tạo ra tính cộng động hay còn có thể hiểu là sự gắn kết lẫn nhau giữa 630 triệu dân, nếu ASEAN muốn thu hoạch thành quả từ công cuộc hội nhập kinh tế trong khu vực.

“ASEAN có thể nhìn về 50 năm đã qua với niềm tự hào về những thành công mình đạt được”, nguyên Tổng thư ký ASEAN đồng thời là nguyên Bộ trưởng Bộ ngoại giao Thái Lan Surin Pitsuwan nhận định. “Đồng thời, ở tuổi 50, ASEAN đã bước vào giai đoạn mà chúng ta thường gọi là “khủng hoảng tuổi trung niên” bởi vì tốc độ thay đổi đang nhanh khủng khiếp”.

Ông Pitsuwan lưu ý, trong khi khối ASEAN được hình thành dựa trên nên tảng chủ nghĩa đa phương, thì một số người, đặc biệt là người dân Mỹ, giờ đây đã không còn ưa chuộng chủ nghĩa đa phương nữa rồi. Đồng thời, dường như đã có sự thoái lui khỏi xu hướng toàn cầu hóa.

Nguyên Tổng thư ký ASEAN nói “Chúng ta đã từng rất dịứng với toàn cầu hóa. Nhưng chúng ta đã theo đuổi toàn cầu hóa, và được lợi từ tiến trình đó. Chúng ta đã giúp đỡ hàng triệu người thoát khỏi đói nghèo nhờ vào toàn cầu hóa. Mà giờ đây, toàn cầu hóa lại đang ghét bỏ”.

Ông Pitsuwan nói “Tôi cho rằng, sự khác biệt giữa các nước trong khối chính là gốc rễ dẫn đến hình thành “phương thức ASEAN” bởi vì chúng ta không thể đưa ra biện pháp nào để kiểm soát sự khác biệt mà vẫn làm hài lòng hết tất thảy mọi người. Vì vậy, chúng ta đã nghĩ ra sáng kiến mà chúng ta gọi là phương thức ASEAN, có nghĩa là, rất chậm, rất cẩn trọng và để thời gian chữa lành những hoài nghi giữa các nước, khi đó, chúng ta sẽ đạt được quyết định”.

Nguyên Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Philippine Delia Albert cho rằng, Phương thức ASEAN đã luôn là một thử thách. Ông nói “Tôi nghĩ vấn đề nằm ở chỗ khác biệt văn hóa. Khi chúng ta cùng tiếp cận các vấn đề, đó là một quá trình đòi hỏi phải xây dựng lòng tin rất nhiều. Vì vậy, có thể phải tiêu tốn khá nhiều thời gian mệt mỏi mới đi đến được quyết định, nhưng cuối cùng, mọi người sẽ sẵn sàng hợp tác cùng nhau”.

Còn đối với cựu nghị sĩ Edgardo Angara, Phương thức ASEAN không nhất thiết là ý tưởng tồi. Ông cho rằng, ASEAN ít ra đã có thể dùng Phương thức đó để truyền đạt kinh nghiệm cho các khối khu vực khác về cách thức phát triển khu vực. “Câu chuyện của chúng tôi rất là thuyết phục”. Angara cũng bổ sung thêm, khu vực cần phải mở rộng kết nối, giải quyết các rào cản phi thuế quan, tiêu chuẩn hóa sản phẩm và thúc đẩy giao dịch nội khối đang còn ở mức độ nghèo nàn.

Nguyên Thủ tướng Thái Lan Abhisit Vejjajiva thì cho rằng, người bên ngoài vẫn không cho là ASEAN thành công như những gì mà nội bộ khu vực chúng ta tự nhìn nhận.

ASEAN bao gồm các quốc gia có thu nhập bình quân đầu người cao như Singapore và Brunei, những nền kinh tế thu nhập trung bình như Indonesia, Thái Lan, Malaysia, Philippines và Việt Nam, nhưng cũng đồng thời bao gồm các quốc gia ở vòng ngoài như Myanmar, Lào và Campuchia.

Nguồn: Inquirer – TQ

Từ khóa: ASEAN, Phương thức ASEAN, 50 năm, đa dạng, văn hóa, ra quyết định