Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Nhiều tập đoàn đa quốc gia xem Trung Quốc và ASEAN như những thị trường thay thế cho nhau. Với những tập đoàn lớn đang hoạt động đồng thời trên cả hai thị trường Trung Quốc và ASEAN (bao gồm 10 quốc gia), vẫn cần phải sự cân đối giữa hai thị trường này.

Tổng dân số của Trung Quốc và ASEAN sẽ sớm đạt gần 2 tỷ người. Tổng GDP danh nghĩa của hai bên sẽ ước đạt 14 nghìn tỷ đô la Mỹ (19,6 nghìn tỷ đô la NZ), chiếm hơn một nửa GDP của châu Á. Tuy nhiên, nền kinh tế Trung Quốc lớn gấp bốn lần khối ASEAN.

Vào tháng 12 năm 2015, Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) đã được thành lập bao gồm 10 quốc gia ASEAN. Điều này đã làm cho thị trường chung của ASEAN trở nên hấp dẫn hơn là từng thị trường đơn lẻ từng nước.

Tuy nhiên, ASEAN là một khu vực đa dạng, bao gồm nhiều tôn giáo, ngôn ngữ, sắc tộc và nhiều nền văn hoá khác nhau.Vì vậy, cần thiết phải thay đổi cách nhìn khác về ASEAN.

Cách thức hợp tác giữa các quốc gia vẫn còn là chuyện phải bàn, tuy nhiên, các nước đã có bước tiến sơ trong Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện khu vực (RCEP). Trong những vòng đàm phán, chúng ta sẽ quan sát được cách thức phối hợp giữa ASEAN và Trung Quốc để tích lũy kinh nghiệm.

Riêng về thương mại, Quan hệ thương mại Trung Quốc và ASEAN đã có lịch sử rất lâu đời. Trung Quốc là quốc gia đầu tiên đặt quan hệ với khối. Khu vực Thương mại Tự do ASEAN-Trung Quốc (ACFTA), hay Khu vực Thương mại Tự do Trung Quốc-ASEAN (CAFTA), có hiệu lực từ tháng 1 năm 2010. Việt Nam, Philippines, Campuchia và Lào tham gia CAFTA phiên bản năm 2015.

Trung Quốc đang hợp tác đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng với một số nước ASEAN nằm trong sáng kiến Một Vành đai - Một con đường của nước này, mặc dù cũng những dấu hiệu căng thẳng giữa các bên khi phải các vụ tranh chấp bắt đầu nổi lên.

Việc Trung Quốc có đạt được mục tiêu hay không phụ thuộc lớn vào việc Trung Quốc có lôi kéo được Indonesia tham gia cùng hay không. Năm 2016, Trung Quốc là nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn thứ 3 ở Indonesia với trị giá 2,67 tỷ USD, đứng sau Singapore và Nhật Bản.

Năm 2016 đánh dấu 25 năm quan hệ đối thoại ASEAN-Trung Quốc. Các nước thành viên ASEAN và Trung Quốc đã tổ chức một loạt các sự kiện để kỷ niệm.

Sự Trung Quốc đầu tư không đồng đều giữa các nước trong ASEAN là một bài học cho khu vực trong thời gian tới. Không may là, ở một vài phương diện, 10 quốc gia ASEAN không thể hoạt động như một thị trường chung.

Trung Quốc hiện là đối tác thương mại lớn nhất của ASEAN, và ASEAN là đối tác thương mại lớn thứ 3 của Trung Quốc, thị trường xuất khẩu lớn thứ tư và là nước nhập khẩu lớn thứ hai của Trung Quốc. Từ năm 1991 đến năm 2016, khối lượng thương mại song phương tăng gần 56 lần.

Năm 2017 cũng là đánh dấu năm Du lịch Trung Quốc-ASEAN. Trung Quốc là nguồn khách du lịch lớn nhất của ASEAN. Năm 2016, đã có hơn 38 triệu lượt khách du lịch qua lại giữa hai bên. Kể từ khi thực hiện Hiệp định vận tải hàng không ASEAN và Trung Quốc vào năm 2017, 37 thành phố của ASEAN đã được kết nối tới 52 thành phố của Trung Quốc.

Tất cả điều đó cho thấy sự liên kết ngày càng lớn giữa các nền kinh tế ASEAN và Trung Quốc. Tổng khối lượng thương mại của ASEAN với Trung Quốc dự kiến sẽ tăng lên 1 nghìn tỷ đô la Mỹ vào năm 2020.

Để kinh tế châu Á và thế giới phát triển mạnh mẽ, ASEAN và Trung Quốc cần phải hợp tác chặt chẽ hơn về mặt kinh tế, và khi ASEAN hoặc Trung Quốc tăng trưởng chậm lại, thì rất có khả năng, tăng trưởng của các quốc gia khác cũng sẽ bị suy giảm.

Bởi vì ASEAN là thị trường đa dạng nên các công ty đang lên kế hoạch kinh doanh tại Trung Quốc và ASEAN tốt nhất nên tìm hiểu kỹ về đặc điểm thị trường ASEAN và tìm hiểu về quan hệ giữa từng quốc gia ASEAN với Trung Quốc.

Trong giai đoạn Trung Quốc và ASEAN đang ngày càng hợp tác kinh tế sâu rộng (và hợp tác cả về chính trị), và hướng đến Quan hệ đối tác chiến lược Trung Quốc – ASEAN tầm nhìn 2030, thì chính sự hiểu biết, không chỉ về từng nước, mà còn về mối quan hệ giữa các nước chính là nhân tố quan trọng nếu muốn tham gia vào thị trường này.

Tác giả: Siah Hwee Ang – chủ tịch BNZ về kinh doanh ở châu Á.

Nguồn: Stuff /Business day – CL

Từ khóa: ASEAN, Trung Quốc, thương mại, kinh doanh