Thích ứng tiêu chuẩn xanh của EU Chuyển “ Nguy” thành “Cơ”

tưtcx EU 2023

Liên minh Châu Âu (EU) là một trong những thị trường truyền thống và quan trọng của hàng hóa Việt Nam xuất khẩu. Đặc biệt, sau 3 năm thực thi Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Châu Âu (EVFTA), thương mại hai chiều nói chung và xuất khẩu của Việt Nam sang EU nói riêng còn ghi nhận tăng trưởng ấn tượng hơn so với trước khi thực thi Hiệp định. Nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam đều ghi nhận mức tăng trưởng rất tích cực như dệt may, giày dép, thủy sản, nông sản… tỷ lệ tận dụng C/O ưu đãi liên tục tăng cao.

Tuy nhiên, những lợi thế và kết quả này dự báo sẽ bị ảnh hưởng trong thời gian tới bởi EU đang áp dụng nhiều hơn các tiêu chuẩn cao đối với hàng hóa theo hướng có lợi cho sức khỏe người dùng, bảo vệ môi trường, phát triển bền vững… (gọi chung là các “tiêu chuẩn xanh”). Đây là thách thức lớn đối với doanh nghiệp xuất khẩu sang EU, đòi hỏi doanh nghiệp phải có sự chuyển đổi xanh trong sản xuất để thích ứng với các tiêu chuẩn mới và phát triển bền vững tại thị trường quan trọng này.

Để có thể chuyển đổi sản xuất đáp ứng được những tiêu chuẩn xanh, nhiều doanh nghiệp cho rằng cần thay đổi nhiều thứ và cần đầu tư rất lớn cả về con người, nguồn lực, vốn, công nghệ thiết bị, năng lực quản trị… đồng thời cũng cần một thời gian để các doanh nghiệp có thể thích ứng được với điều đó.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, bài toán đầu tiên cần giải quyết không phải là chi phí đầu tư mà là vấn đề liên quan đến nhận thức, doanh nghiệp phải thay đổi từ nhận thức để đi đến quyết định hành động chuyển đổi xanh.

Theo ông Ngô Chung Khanh, Phó Vụ trưởng, Vụ Chính sách thương mại đa biên (Bộ Công Thương), doanh nghiệp cần nhận thức rõ rằng phát triển bền vững ngày càng trở thành xu thế bắt buộc, muốn tham gia vào thị trường toàn cầu, muốn nâng cao giá trị sản phẩm và xây dựng các thương hiệu của Việt Nam, chúng ta phải có phát triển bền vững.

Đặc biệt cần nhìn nhận những tiêu chuẩn xanh của EU không chỉ đến từ quy định của EU mà còn đến từ chính nhu cầu người tiêu dùng - khách hàng đích của doanh nghiệp, hàng hóa Việt Nam tại thị trường này.

Trên thực tế, những hiệp định FTA thế hệ mới mà Việt Nam đã tham gia và đang thực thi như: CPTPP, EVFTA, UKVFTA đã đưa ra một tiêu chuẩn cao về vấn đề phát triển bền vững và những cam kết, lộ trình thực thi từ Chính phủ, các Bộ ngành địa phương đã có, nhưng quan trọng nhất vẫn phải có sự nhận thức, thẩm thấu của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, không chỉ nhận thức của người tiêu dùng quốc tế mà cả người tiêu dùng trong nước liên quan đến những tiêu chuẩn xanh ngày càng nâng cao và nếu chúng ta không kịp thời chuyển đổi có thể mất thị phần tại các thị trường xuất khẩu và ngay chính thị phần tại thị trường trong nước. Do đó, điều đầu tiên phải là sự thay đổi nhận thức của doanh nghiệp đối với yêu cầu chuyển đổi đáp ứng các tiêu chuẩn xanh.

Một điều quan trọng nữa, chuyển đổi để thích ứng với các tiêu chuẩn xanh là thách thức nhưng cũng là cơ hội để có thể bắt kịp với những xu thế của tương lai và cơ hội tăng sức cạnh tranh, phát triển bền vững doanh nghiệp.

Nguồn: Tạp chí Công Thương

Từ khoá: CPTPP, tiêu chuẩn xanh, thương mại, EU, EVFTA