Các công ty Mỹ giảm bớt hóa chất trong sản xuất trang phục

textile-7

Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) là nơi quy định thông tin trên nhãn quần áo.

Mặc dù không chuyên về lĩnh vực thời trang, nhưng FTC lại giám sát các thông tin được viết trên nhãn quần áo. Là cơ quan liên bang chịu trách nhiệm thi hành Đạo luật Xác định Sản phẩm Dệt may (Textile Products Identification Act) và các quy định có liên quan khác, FTC đảm bảo thông tin thành phần vải trên nhãn quần áo phải chính xác. Nhưng hóa ra, ngoài những quy định trên (và một vài hạn chế đối với một số chất độc hại không được sử dụng trong sản xuất quần áo trẻ em), thì lại không có bất kỳ luật chung nào của Mỹ quy định rằng phải liệt kê các vật liệu khác ngoài vải được sử dụng trong sản xuất quần áo.

Tại sao liệt kê các vật liệu khác ngoài vải lại quan trọng như vậy? Bởi vì các nhà sản xuất thường sử dụng hàng trăm chất khác nhau để sản xuất quần áo, nhưng những chất này lại không được viết trên nhãn quần áo. Và rất nhiều chất trong số này gây nguy hại đến môi trường và sức khỏe con người.

Các chất bị hạn chế

Từng công đoạn sản xuất hàng may mặc đều liên quan đến hóa chất, cho dù nguyên liệu vải từ tự nhiên (như cotton, linen và len) hay hoàn toàn nhân tạo. Một số chất được sử dụng trong quá trình sản xuất thuốc nhuộm và vải. Một số chất khácgiúp vải kháng côn trùng và kháng phân hủy sinh học. Một số chất khác lại được sử dụng để giúp vải đạt được các tính chất như chống cháy, chống mùi, chống bám bẩn, chống thấm nước và chống nhăn, hoặc dùng để dán giày dép. Thêm vào đó, một số chất cũng được sử dụng trong các chi tiết trang trí, chẳng hạn như in ấn hoặc kết kim loại.

Trong thực tế, Hiệp hội Trang phục và Da giày Mỹ (AAFA) đang duy trì một danh sách gồm khoảng 250 "chất bị hạn chế" sử dụng trong sản xuất quần áo, và những chất này vốn bị hạn chế sử dụng một cách hợp pháp ở một số khu vực trên thế giới.

Các hóa chất được đặc biệt quan tâm bao gồm các hợp chất chứa thành phần flo cao được sử dụng trong sản xuất các sản phẩm chống thấm nước, ví dụ như áo mưa.Một số hóa chất khác sử dụng trong sản xuất quần áo, chẳng hạn như thuốc nhuộm, đã được sử dụng từ rất lâu nhưng cũng gây ra nhiều tác hại. Ô nhiễm bởi chất nhuộm vảivốn là một vấn đề lớn ở châu Âu và Mỹ trong thế kỷ trước, nhưng hiện tại gánh nặng này phần lớn đã được chuyển sang châu Á. Những chất khác, chẳng hạn như formaldehyde - được sử dụng để tạo ra vải chống nhăn (permanent press)đã được sử dụng từ giữa thế kỷ 20. Tuy nhiên, một số chất như những chất có liên quan đến công nghệ nano - ví dụ, nanosilver dùng để ức chế vi khuẩn gây mùi hôi - là lại là một chất mới được sử dụng gần đây.

Ngoài ra còn có các mối nguy hiểm khác trong ngành công nghiệp may mặc có liên quan đến xu hướng thời trang, chẳng hạn như công nghệ "giặt đá" (Stone Washing) được sử dụng để làm sờn lớp màu trên vải quần jean xanh. Công nghệ “giặt đá” khiếncác công nhân phải tiếp xúc rất nhiều với bụi cotton và silica, gây ra các bệnh về đường hô hấp và phổi.

Các hợp chất chứa thành phần flo cao được sử dụng trong sản xuất áo mưa có tác động xấu dai dẳng đối với môi trường và gây ra các bệnh về thần kinh, nội tiết và nhiều ảnh hưởng xấu đến sức khỏe khác. Còn formaldehyde sẽ gây kích ứng da, kích ứng hô hấp và gây ung thư. Khi dùng formaldehyde để sản xuất vải chống nhăn, người ta thường phủ formaldehyde lên vải, sau đó sẽ bề mặt vải chứa formaldehyde sẽ được làm nóng, và thỉnh thoảng một số hóa chất độc hại khác cũng sẽ được thêm vào trong quá trình này.

Phthalates – chất gây các ảnh hưởng xấu lên hormone trong cơ thể người, được sử dụng để làm mềm polyvinyl chloride (PVC) – một loại nhựa được sử dụng để sản xuất giày và găng tay, hoặc dùng trong in ấn trang trí trên áo thun và các loại quần áo khác. Một hóa chất khác tên organotins cũng được xác định là gây rối loạn nội tiết, và chất này thường được sử dụng để tiêu diệt côn trùng và để ổn định PVC.

Một nghiên cứu gần đây cũng tìm thấychất polychlorinated biphenyls (PCBs) có trong một số màu mực in được sử dụng trên quần áo, trong đó có cả quần áo trẻ em. Một chất gây rối loạn nội tiết khác, nonylphenols, cũng là một thành phần thường được sử dụng trong chất tẩy rửa thương mại, trong các hợp chất được sử dụng để tạo thuốc nhuộm, và trong quá trình sản xuất các hàng dệt may khác.

Người tiêu dùng biết rất ít về các loại hóa chất mới đang được sử dụng trong sản xuất quần áo,chẳng hạn như chất nanosilver hiện đang được sử dụng để hạn chế vi khuẩn gây mùi hôi trên vải. Nghiên cứu cho thấy rằng quần áo sau khi được xử lý bằng nanosilver, khi giặt có thể làm khuếch tán nanosilver vào nước. Các nhà khoa học hiện đang nghiên cứu những tác động của các chất kháng khuẩn như nanosilver trong môi trường. Một số dung môi khác cũng có nhiều tác động xấu tới sức khỏe - bao gồm perchloroethylene và trichloroethylene - được sử dụng trong nhiều công đoạn sản xuất quần áo.

Không giống như các hóa chất được sử dụng trong thực phẩm, không có một cơ quan liên bang Mỹ duy nhất chịu trách nhiệm giám sát các hóa chất sử dụng trong quần áo. Các bằng chứng lưu trữ về các phản ứng xấu gây ra bởicác hóa chất này trên người sử dụng trang phục thành phẩm cũng giới hạn, và thường chỉ đề cập đến các phản ứng dị ứng da. Nhưng có nhiều báo cáo về tác hại của các hóa chất này đối với môi trường cũng như đối với những người làm việc hoặc sinh sống gần những nơi sản xuất hàng dệt may quy mô lớn, nhưng hầu hết tất cả những nơi sản xuất này đềunằm bên ngoài nước Mỹ.

Những nỗ lực xây dựng tiêu chuẩn hóa chất mới cho hang dệt may

Ủy ban An toàn Sản phẩm Tiêu dùng Mỹ được giao nhiệm vụ thực thi các luật nghiêm cấm việc sử dụng một số kim loại nặng nhất định, một số chất chống cháy và chất phthalates trong sản xuất quần áo trẻ em. Một số hóa chất khác được sử dụng trong quá trình sản xuất quần áođược quy định trong Đạo luật Kiểm soát Hóa chất độc hại Mỹ. Bên cạnh đó, chỉ có 3% quần áo đang bày bán ở Mỹ là được sản xuất tại Mỹ, gây khó khăn cho việc thực thi các quy định liên quan đến hóa chất dùng trong sản xuất quần áo.

Tuy vậy, hiện có rất nhiều nỗ lực đang được tiến hành nhằm giảm việc sử dụng các hóa chất độc hại trong sản xuất quần áo, và hầu hết trong số đó là các sáng kiến tự nguyện. Một số sáng kiến khởi đầu từ những chiến dịch vận động môi trường, trong đó chỉ rõ các mối nguy hiểm và ảnh hưởng xấu đối với các cộng đồng nằm gần nơi có hoạt động nhuộm vảihoặc gần các nhà máy may mặc.

AAFA lần đầu tiên công bố danh sách các chất bị hạn chế trong công nghiệp may mặc vào năm 2007. Ông Nate Herman, phó chủ tịch mảng thương mại quốc tế của AAFA cho biết, AAFA muốn chắc chắn rằng các sản phẩm may mặc đều an toàn và không gây hại cho con người. Ngoài danh sách các chất bị hạn chế của AAFA, nhiều công ty cũng có danh sách các chất bị hạn chế riêng.

Các công ty lớn trên thế giới cũng hợp tác trong một số sáng kiến, gồm Lộ trình Không Xả Hóa Chất Độc Hại (Roadmap to Zero Discharge of Hazardous Chemicals) và các chương trình của Liên minh trang phục bền vững (Sustainable Apparel Coalition) và Hiệp hội Công nghiệp Lộ thiên (Outdoor Industry Association). Các công ty tham gia vào các sáng kiến trên gồm các thương hiệu lớn như: Gap, H & M, Levi Strauss, Nike, Adidas, Eileen Fisher, Patagonia, New Balance, Marks & Spencer, REI, Hanes Brands, Target, và Walmart.

Giám đốc công ty OIA, bà Beth Jensen giải thích rằng Lộ trình Không Xả Hóa Chất Độc Hại được bắt đầu vào năm 2011 nhằm đáp lại một chiến dịch của Greenpeace có tên gọi là Detox. Detox đã công bố một loạt các báo cáo về các hóa chất được sử dụng trong sản xuất quần áo của các thương hiệu quốc tế. Detox đã kiểm tra các hóa chất được sử dụng ở một loạt các cơ sở; và đưa ra một danh sách các hóa chất cần phải được loại bỏ và thay thế dần bằng những chất an toàn hơn.

Việc quản lý các hóa chất trong sản xuất quần áo sẽ liên quan đến các công ty hóa chất sản xuất thuốc nhuộm, các nhà máy dệt vải và các xưởng may mặc, trong khi tất cả các công ty, nhà máy hay xưởng này thường nằm trên nhiều châu lục và cách rất xa công ty giữ thương hiệu của loạt sản phẩm may mặc đó. Chẳng hạn, nhà sản xuất quần áo Thụy Điển H & M giải thích rằng, trong năm 2012 H&M mới có thể bắt đầu theo dõi tình hình xả thải hóa chất ở các nhà máy nằm tại Trung Quốc, Bangladesh và nhiều nước khác – những nhà máy mà H&M lấy nguồn hàng vải vóc và quần áo.

Các thương hiệu thực hiện cam kết về loại bỏ hóa chất độc hại

Trong khi Greenpeace tiếp tục giám sát tiến độ loại bỏ các chất độc hại ra khỏi quy trình sản xuất của những thương hiệu lớn, vẫn còn tồn tại nhiều hoài nghi về việc các thương hiệu này có thực sự thực hiện đúng các cam kết của họ hay không.

Công ty Eileen Fisher gần đây đã thuê cả một nhà hóa học chuyên về dệt nhuộm và một chuyên gia về truy xuất nguồn gốc chuỗi cung ứng để giải quyết vấn đề trên. Các công ty hiện nay cần không những phải biếtnguồn gốc xuất xứ của nguyên vật liệu và sự thống nhất của các chứng nhận dành cho nguyên vật liệu, mà còn quan tâm đến việc nghiên cứu và phát triển các hóa chất thân thiện với môi trường.

Việc xem xét các tác động khi thay đổi việc sử dụng một loại hóa chất cụ thể trong sản xuất quần áo là rất quan trọng. H&M cho biết trong năm 2013, thương hiệu này đã loại bỏ việc sử dụng các hợp chất flo (PFCs) - có tác dụng giúp vải chống thấm nước, ra khỏi chuỗi cung ứng của mình. Năm 2014, thương hiệu Esprit cũng làm điều tương tự. Tuy nhiên, cách làm trên lại khó thực hiện đối với các công ty như Patagonia - thương hiệu các sản phẩm chống thấm nước được sử dụng ngoài trời.

Tuy nhiên, theo ông Adam Fetcher, giám đốc quan hệ công chúng và truyền thông toàn cầu của Patagonia, vào năm 2016, thương hiệu này sẽ sử dụng một dạng PFC khác, vẫn chống thấm tốt nhưng sẽ ít độc hại với môi trường hơn so với các hợp chất PFC đang được sử dụng hiện nay. Ông Fetcher cho biết, việc thay thế này là một biện pháp tạm thời trong thời gian chờ đợi Patagonia và các công ty công nghệ hóa học hợp tác với Patagonia phát triển được một hợp chất chống thấm nước mới không có chứa fluorocarbon.

Vấn đề chính sách

Theo bà Quinn, các nỗ lực cắt giảm chất hóa học hiện tại phần lớn dựa trên sự tự nguyện chứ không phải quy định bắt buộc. Tuy nhiên, bà Quinn cũng nhận định rằng có một chính sách chung rõ ràng từ chính phủ về vấn đề này là rất quan trọng. Còn mất một khoảng thời gian dài trước khi các thông tin về thành phần cấu tạo nên bộ trang phục được hoàn toàn minh bạch, hoặc đảm bảo rằng tất cả các hóa chất được sử dụng trong sản xuất trang phục là không độc hại.

Theo http://www.pri.org – TV

Từ khóa: Các công ty Mỹ, giảm bớt, hóa chất, trong sản xuất trang phục