Chuyến thăm Mỹ của lãnh đạo Việt Nam

nguyen xuan phuc 0606

Lãnh đạo Việt Nam là nguyên thủ đầu tiên trong khu vực có chuyến thăm và làm việc với Tổng thống Trump.

Một quốc gia thường không thể lựa chọn láng giềng cho mình, tuy nhiên, chiến tranh Việt Nam lại chứng minh điều ngược lại.

Hôm thứ Tư tuần này, Tổng thống Trump đã chào đón Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại Nhà Trắng trong chuyến thăm của ông Phúc tới Mỹ. Dù đã từng lè kẻ thù của nhau trong lịch sử chiến tranh đẫm máu và bi thảm, nhưng đây là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy Washington và Hà Nội đang tiến tới chia sẻ với nhau những lợi ích chiến lược và tầm nhìn chung về khu vực cũng như thế giới.

Chuyến thăm của đoàn đại biểu Việt Nam với hơn 100 nhà ngoại giao và lãnh đạo doanh nghiệp cho thấy nhiều khả năng ông Trump cũng sẽ có một chuyến thăm ngược lại kết hợp trong đợt tham dự Hội nghị thượng đỉnh APEC mà Việt Nam đang tổ chức tại Đà Nẵng. Hội đồng Doanh nghiệp Hoa Kỳ-ASEAN có trụ sở tại Washington đang tổ chức một bữa tiệc tối chính thức mời đoàn Việt Nam; đây là minh chứng cho việc mở rộng hợp tác kinh doanh giữa hai quốc gia.

Ông Trần Tuấn Anh - Bộ trưởng Bộ Công thương cho biết: “Nếu hai nước tham gia vào một hiệp định thương mại tự do có lợi cho cả hai bên, thì thỏa thuận đó chính là sự phản ánh xu hướng phát triển cũng như tiềm năng to lớn của nền kinh tế đồng thời tạo thêm nhiều việc làm cho người Mỹ và người Việt Nam.”

Việc ông Trump rút Mỹ khỏi TPP khiến nhiều người Việt Nam thất vọng, nhưng cũng mong muốn chính quyền mới sẽ có những kế hoạch dành riêng cho kinh tế và thương mại với phương châm “nước Mỹ đầu tiên” như lời ông Trump tuyên bố. Ông Phúc hy vọng sẽ hạn chế được sự sụp đổ của TPP bằng cách đề nghị đàm phán hiệp định thương mại song phương với Washington.

Murray Hiebert, cố vấn cao cấp kiêm giám đốc khu vực Đông Nam Á thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) tọa lạc tại bang Washington D.C , cho biết: “Việt Nam muốn có thêm thông tin về kế hoạch hợp tác kinh tế với các khu vực của tổng thống Trump sau khi ông tuyên bố rút Mỹ khỏi TPP - một thỏa thuận mang lại nhiều lợi ích cho Việt Nam.”

Cả hai nước đều có chung mối quan tâm về các hoạt động bành trướng của Trung Quốc trên đảo; các quan chức quốc phòng Hoa Kỳ coi Việt Nam là đối tác chính trong nỗ lực tuần tra các vùng biển tranh chấp. Chỉ mới tuần trước, chính quyền Trump đã đồng ý cho lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam sáu tàu tuần tra bờ biển của Mỹ.

Kể từ khi Washington dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí năm ngoái, Việt Nam đã đàm phán với các nhà sản xuất vũ khí Mỹ và phương Tây về nhu cầu tăng cường máy bay chiến đấu, máy bay trực thăng và máy bay tuần tra trên biển. Các nhà phân tích cho biết hợp tác an ninh khu vực ở Biển Đông hiện nay bao gồm các cuộc tập trận hải quân chung, các tàu Hải quân Hoa Kỳ và các tàu tuần tra bờ biển đã được phép sửa chữa và bảo dưỡng tại Vịnh Cam Ranh, một cảng nước sâu của Mỹ trong chiến tranh Việt Nam.

Theo ông Michael Green, mục tiêu chuyến đi của ông Phúc là nhằm tiến tới hình thành liên minh an ninh chặt chẽ hơn với Mỹ. Ông là người từng phục vụ trong Hội đồng An ninh Quốc gia trong thời chính quyền của Tổng thống George W. Bush, đã làm việc tại Nhà Trắng từ năm 2005 khi Thủ tướng của Việt Nam khi đó thăm Washington lần đầu tiên kể từ chiến tranh

Ông Green, hiện là Phó Chủ tịch của CSIS, dự đoán ông Phúc sẽ tìm cách liên minh với ông Trump tương tự như cách vị tân tổng thống Mỹ và Thủ tướng Nhật Shinzo Abe hợp tác.

Mối đe dọa từ Trung Quốc

Một chiếc tàu Hải quân Hoa Kỳ trong những ngày gần đây đã di chuyển trong vòng 12 hải lý quanh một trong những hòn đảo nhân tạo của Trung Quốc như một thông báo của chính phủ Mỹ chứng minh "hoạt động tự do hàng hải" của Hải quân.

Trưởng bộ phận Vận hành Hải quân John Richardson cho biết đây là những hoạt động thường xuyên mà Hải quân Hoa Kỳ tiến hành từ năm 1979 và không mang ý nghĩa "đối đầu". Ông nói thêm. "Chúng tôi hành xử công khai ở Biển Đông. Chúng tôi làm việc trên khắp thế giới. Chắc chắn sẽ gây ra rất nhiều sự chú ý khi điều này xảy ra.”

Theo ông Anthony Cordesman, chiến lược gia quân sự của CSIS, không có gì bí mật khi Việt Nam coi Trung Quốc như một mối đe doạ đang tồn tại, và ông Phúc muốn Mỹ sẽ tham gia nhiều hơn ở Biển Đông.

Việt Nam và các nước Đông Nam Á khác tin rằng chỉ Hoa Kỳ mới có thể kiềm chế các động thái hung hăng của Trung Quốc khi nước này muốn khẳng định các tuyên bố chủ quyền rộng rãi trên biển. Một lựa chọn cho chính quyền Trump là tăng cường bán vũ khí hoặc chuyển giao các thiết bị quân sự cho những đồng minh như Việt Nam để giúp đỡ lực lượng hải quân của họ.

Ngân sách quốc phòng của Việt Nam năm 2016 là khoảng 4 tỉ đô la, trong đó có 12 triệu đô la viện trợ quân sự nước ngoài từ Hoa Kỳ. Có nhiều ý kiến cho rằng Hoa Kỳ sẽ bán hoặc chuyển các mô hình cũ của tàu tuần tra hàng hải P-3 Orion cho Việt Nam. Theo ông Cordesman, việc mua lại này rất có ý nghĩa, vì nó sẽ giúp Việt Nam có khả năng tuần tra trên biển cũng như theo dõi bằng tàu ngầm.

Rất nhiều thiết bị quân sự của Việt Nam là thiết bị lỗi thời từ hồi Nga cung cấp. Lầu Năm Góc có thể cân nhắc việc cung cấp một số tàu và vũ khí mới hơn để thay thế các tàu hộ tống và tàu khu trục cũ của hỏa tiễn, hoặc có thể giúp hiện đại hóa các tàu lớn hơn bằng tên lửa, hệ thống phòng không và cảm biến của Hoa Kỳ.

Ông Cordesman nói rằng một lực lượng quân đội "tương thích” với công nghệ hiện đại của Hoa Kỳ chính là một thông điệp mạnh mẽ. Ông nói: "Đó không phải là một mối đe dọa đối với Trung Quốc, nhưng chắc chắn sẽ là một tín hiệu đáng xem xét, và đến một mức độ nào đó, sẽ trở thành một sự ngăn chặn". Việt Nam không quan tâm đến việc chuẩn bị vũ trang cho chiến tranh nhưng muốn "nhận được đảm bảo tin cậy hơn trên bàn đàm phán.”

Ông Steve Ganyard, cựu quan chức Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, hiện là đối tác của công ty tư vấn Avascent, cho biết mình “rất mong đợi chuyến thăm của Thủ tướng và hy vọng sẽ có thể ký một loạt các thỏa thuận, bao gồm cả sự bảo vệ.”

Mỹ và Việt Nam ký kết "Hợp tác toàn diện" vào năm 2013, bao gồm các lĩnh vực về thương mại, phát triển và an ninh hàng hải, nhưng chưa phác thảo những hành động cụ thể. Việt Nam hoan nghênh các phát ngôn mạnh mẽ từ chính quyền Trump chống lại "pháo đài quân sự của Trung Quốc" ở Biển Đông. Tuy nhiên, điều này đã nhanh chóng biến mất kể từ khi chính quyền Trump kêu gọi Bắc Kinh gây áp lực lên Bắc Triều Tiên để hạn chế các chương trình vũ khí hạt nhân và vũ khí thông thường.

Ông Ganyard cho biết, các công ty quốc phòng của Hoa Kỳ nhận ra rằng Việt Nam vẫn là một nền kinh tế mới nổi nhưng chưa thể mua được vũ khí “mạ vàng”. Tuy nhiên, ông mong muốn Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh hiện đại hóa quân sự khi nền kinh tế được cải cách. Khả năng đổi mới công nghệ cao của Việt Nam vượt trội hơn với bất kỳ nước ASEAN nào khác.

Nguồn: Washingtontimes

Từ khóa: chuyến thăm, Mỹ, lãnh đạo, Việt Nam