RCEP không chống lại TPP

RCEP1

RCEP là bước đi cần thiết cho hội nhập ở khu vực châu Á, bất chấp những gì đã diễn ra với TPP.

Có nhiều phát biểu trên các phương tiện truyền thông gần đây về tác động của cuộc bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ đến khu vực châu Á, đặc biệt là các bình luận của Tổng thống đắc cử Hoa Kỳ Donald Trump về Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương TPP. Trong khi một số ngườituyệt vọng về TPP thì những người ủng hộ Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) hân hoan đón nhận.

Tuy nhiên, việc cho rằng hai hiệp định này đối lập nhau thì thật là sai lầm. Bằng việc xem xét kỹ mục tiêu của hội nhập khu vực châu Á, việc cần thiết có một cuộc thảo luận nhằm đánh giá RCEP một cách độc lập là vô cùng quan trọng ngay lúc này, bất chấp tình trạng TPP ra sao đi nữa.

Các quốc gia châu Á nên lưu ý đến những rủi ro kinh tế với việc tự do hóa thương mại sâu rộng. Với những nỗ lực tạo thuận lợi thương mại toàn cầu, sự dịch chuyển của hàng hóa, dịch vụ và các nhân tố sản xuất quốc tế tiếp tục tăng lên, việc đó dẫn đến một rủi ro, đó là các hoạt động kinh tế tập trung vào một số ít thị trường cốt lõi, những thị trường lớn và tăng trưởng tốt, sẽ đi đầu trong việc phát triển mạnh mẽ hơn nữa.

Những thị trường cốt lõi này sẽ đạt được thị phần lớn hơn trong nền kinh tế toàn cầu thông qua dòng chảy thương mại, tích tụ đầu tư và di dời đi các khu công nghiệp lạc hậu. Hơn thế nữa, tiềm năng thị trường của các quốc gia này cũng mang lại cho họ những lợi thế trong việc đàm phán thương mại, nhất là đàm phán song phương.

Nhìn từ quan điểm kinh tế chính trị, vấn đề là liệu các quốc gia châu Á có thể ngồi vào bàn đàm phán với tư cách là một nhóm hay không. Với thực tế của hội nhập kinh tế khu vực, ASEAN và Đông Á tạo nên một trong ba trụ cột của nền kinh tế thế giới. Đối với cả các quốc gia đang phát triển và phát triển, Tổ chức Thương mại Thế giới WTO vẫn là sân chơi lớn và mẫu mực nhất cho thương mại và đầu tư quốc tế.

RCEP đặc biệt quan trọng đối với châu Á

Tuy nhiên, thực tế là tiến trình đa phương hóa không thể bắt kịp nhịp độ thay đổi của kinh tế thế giới, dường như liên kết khu vực giúp các quốc gia có nhiều cơ hội để phát triển hơn, không những đối với các nền kinh tế nhỏ mà còn đối với các nền kinh tế lớn trên thế giới như Nhật Bản và Trung Quốc.

Xét về mặt này, RCEP đặc biệt quan trọng đối với châu Á. Việc xem RCEP là đối thủ của TPP là hoàn toàn sai lầm. Hai sáng kiến về hai hiệp định này không phải là đối thủ cạnh tranh hay bổ sung của nhau.

Trong các điều khoản căn bản, RCEP là một phần nỗ lực của các quốc gia châu Á nhằm mở rộng sự hợp tác trong khu vực. RCEP nên được xem là một sự mở rộng của Cộng đồng Kinh tế ASEAN và được xem là nền tảng cho khu vực này trở thành một nhóm quốc gia hợp tác hơn, đóng vai trò quan trọng hơn trong nền kinh tế toàn cầu. ASEAN vẫn là cốt lõi của quá trình này và đóng vai trò trung tâm.

RCEP vẫn đang trong quá trình đàm phán với nhiều tiêu chuẩn cao cũng như TPP, điều này hoàn toàn đáng hoan nghênh, mặc dù có vẻ không thực sự cần thiết trong giai đoạn này. Điều quan trọng là các cuộc đàm phán bao gồm tất cả hoàn cảnh, nhu cầu của các nước trong khu vực, từ ít phát triển cho đến phát triển nhất.

Làm như vậy không chỉ để giúp chính hiệp định này, mà còn tạo thuận lợi cho việc cải cách nội bộ của các thành viên.

Thật vậy, thực tế hơn nếu ưu tiên 3 điểm sau đây của RCEP:

Thứ nhất, thiết lập mục tiêu cắt giảm tỷ lệ thuế quan vào khoảng 90-95%. Những điều này thực sự đã đạt được bằng FTA ASEAN+1.

Thứ hai, ưu tiên về hành động nhằm đảm bảo việc thi hành sẽ làm cho RCEP có nhiều ý nghĩa hơn cho các bên liên quan.

Thứ ba, cải tiến RCEP trở thành một thỏa thuận không chỉ là hội nhập trong khu vực mà còn là hợp tác khu vực. Xây dựng cơ sở hạ tầng, đặc biệt là trong lĩnh vực giao thông vận tải và thông tin – truyền thông, cần được đưa vào trong danh sách ưu tiên.

Việc RCEP có trở thành “FTA của thế kỷ 21” hay không không quan trọng, miễn là có thật sự có hiệu quả, tăng cường hội nhập sâu rộng và hợp tác trong khu vực. Thay vì mất thời gian để bắt tay vào một nhiệm vụ đầy tham vọng, tại sao chúng ta không tiếp cận từng bước một để đạt được sự tiến bộ? Tại sao không làm cho có RCEP phiên bản 1.0 trước, rồi hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp nó sau?

Đó sẽ là một thành tựu quan trọng cho một thỏa thuận khu vực giữa 16 quốc gia thành vên, chiếm gần một nửa dân số thế giới, một phần tư GDP toàn cầu và khoảng 40% thương mại thế giới.

Nguồn: thediplomat.com – TN

Từ khóa: RCEP, không chống lại, TPP