Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Dưới tác động bởi cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, cơ hội để Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) do Mỹ dẫn dắt có hiệu lực vào cuối năm nay là khá mong manh. Quốc hội Mỹ không chắc sẽ thông qua hiệp định như tổng thống Mỹ Barack Obama trông đợi và một trong số các thành viên của TPP, Việt Nam, quyết định hoãn việc khởi động các thủ tục pháp lý cho đến sau bầu cử tổng thống Mỹ.

Cân nhắc các trình độ phát triển kinh tế khác nhau của 12 nước thành viên tham gia, tiêu chuẩn của hiệp định thương mại có thể sẽ thấp hơn so với “tiêu chuẩn vàng” đã từng mô tả trước đây. Về điểm này, lợi ích từ việc thông qua tiêu chuẩn TPP về thực tế còn bị phủ nhận ở vài mức độ.

Tại Mỹ, tầng lớp người lao động đang lên tiếng phản đối hiệp định, vì họ cho rằng nó sẽ làm dịch chuyển việc làm từ trong nước ra nước ngoài nhiều hơn. Nhất là tại các khu trung tâm công nghiệp lâu đời, người lao động phản đối mạnh mẽ TPP vì sự suy thoái trên diện rộng, mặc cho sự khẳng định của ông Obama rằng trong những năm tới, TPP sẽ mang lại nhiều cơ hội hơn cho người lao động trong nước cũng như các công ty vừa và nhỏ.

Tuy nhiên, vẫn còn có khả năng để TPP được Quốc hội Mỹ chấp thuận trong khoảng giữa thời gian tổng thống mới được bầu lên tháng 11 này và khi Obama rời nhiệm sở vào tháng 1 năm 2017.

Theo chương 30 của Hiệp định TPP có tựa “Các điều khoản cuối cùng”, tất cả các nước cần phải thông qua hiệp ước trong vòng 2 năm kí kết hoặc “hiệp định sẽ có hiệu lực sau 60 ngày nếu tối thiểu có 6 chữ kí của các nước, chiếm tối thiểu 85% tổng GDP các nước ban đầu”.

Nếu TPP không nhận được sự phê chuẩn từ Mỹ, nước có sản lượng kinh tế lớn nhất trong số các nước tham gia, chiếm gần 40% tổng GDP toàn cầu, hiệp định thương mại sẽ đi đến thất bại.

Còn ít hơn một năm kể từ khi hiệp định TPP được kí kết bởi 12 thành viên vào tháng 2 năm 2016, chừng nào hiệp định chưa được thông qua bởi Quốc hội Mỹ cuối năm nay, chừng đó tổng thống mới còn có thể thay đổi lập trường về TPP.

Hiệp định TPP là mối quan tâm lớn của Mỹ. Thực tế cho thấy, nỗ lực của Obama trong việc định hình và thúc đẩy đàm phán TPP được cho là gây ra sự phục hồi ì ạch của nền kinh tế đất nước kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Cũng vào thời gian đó, khu vực châu Á Thái Bình Dương cho thấy đà tăng trưởng mạnh mẽ thông qua sự phục hồi mau lẹ từ cuộc khủng hoảng và ngày càng gia tăng tầm quan trọng trong nền kinh tế thế giới.

Cùng lúc đó, đàm phán các hiệp định thương mại đa phương đang gặp bế tắc, nhưng các đạo luật thương mại mới được định hình bởi hiệp định TPP có khả năng thay đổi các quan hệ thương mại theo nguyên tắc đa phương, tạo điều kiện tự do hóa thương mại, bảo vệ lợi thế của Mỹ trong thương mại quốc tế, làm mạnh thêm những ràng buộc kinh tế mà Mỹ có với các quốc gia khác và sau cùng là củng cố vị trí lãnh đạo của Mỹ trong khu vực cũng như toàn cầu. Mỹ hoàn toàn thông minh trong việc thúc đẩy TPP.

Sau gần 6 năm đàm phán, những nội dung cuối cùng của hiệp định TPP đã thu hút sự quan tâm của các nước thành viên và các nhóm có liên quan, cho thấy rằng hiệp định không những là một trò chơi.

Trong khi hiệp định cần sự phê chuẩn của 12 nước thành viên, nhiều nước tham gia đang “chờ xem” Quốc hội Mỹ sẽ làm gì và có từ bỏ hiệp định thương mại này hay không.

Trong dài hạn, TPP sẽ đại diện cho tương lai thương mại của Mỹ cũng như thương mại toàn cầu. Nếu hiệp định TPP kết thúc ở giai đoạn này, nó sẽ là tình trạng mà không một nước đang tham gia nào mong muốn xảy ra.

Các tác giả lần lượt là nghiên cứu sinh tại Học viện Kinh tế và Chính trị thế giới, Viện Khoa học xã hội hàn lâm Trung Quốc, Viện nghiên cứu Âu Á và Viện thương mại quốc tế và hợp tác kinh tế Trung Quốc.

Nguồn: globaltimes.cn - HT

Từ khóa: thất bại, TPP, mất vị thế, thương mại, Mỹ