Tổng hợp tin tức một số hiệp định thương mại tự do trong tháng 9/2016

hands

Trong tháng 9/2016, quá trình đàm phán một số hiệp định thương mại tự do được thúc đẩy mạnh mẽ.

Mỹ-EU khó hoàn tất thỏa thuận thương mại lớn nhất thế giới

Vòng đám phán về Hiệp định Đối tác thương mại và đầu tư xuyên Đại Tây Dương (TTIP) giữa Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) có thể sẽ được nối lại sau cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ, dự kiến diễn ra vào tháng 11 tới, và EU chỉ thông qua một thỏa thuận về thương mại và đầu tư không làm tổn hại đến các tiêu chuẩn của khối.

Ủy viên phụ trách Nông nghiệp của EU Phil Hogan tuyên bố như vậy trong chuyến thăm Hà Lan ngày 23/9.

Phát biểu trước báo giới, ông Phil Hogan khẳng định TTIP chỉ có thể đạt được khi những nội dung của bản thỏa thuận này phù hợp với nguyện vọng của EU và không làm tổn hại đến các tiêu chuẩn về lao động, môi trường và sản xuất thực phẩm của khối.

Ông bày tỏ mong muốn Mỹ sẽ có những nhượng bộ cần thiết để đáp ứng những yêu cầu của EU.Tuy nhiên, ông nhận định điều này phụ thuộc phần lớn vào kết quả cuộc bầu cử tổng thống Mỹ bởi cả hai ứng viên Tổng thống là bà Hillary Clinton và ông Donald Trump lâu nay đều có quan điểm phản đối TTIP.

Các cuộc đàm phán về TTIP giữa Mỹ và EU được khởi động từ tháng 7/2013, nhưng sau đó bị trì hoãn nhiều lần vì phía châu Âu phản đối các điều khoản do Mỹ đưa ra liên quan tới việc bảo vệ các nhà đầu tư, trong đó có cơ chế giải quyết tranh chấp nhà nước - nhà đầu tư (ISDS).
Dư luận tại châu Âu lo ngại cơ chế này sẽ thách thức các luật, nhất là về thực phẩm và môi trường, của châu lục này. Mới đây nhất, ngày 11/7 vừa qua, vòng đàm phán thứ 14 về TTIP giữa Mỹ và EU đã diễn ra tại thủ đô Brussels (Bỉ) trong nỗ lực giải quyết những vấn đề khác biệt còn tồn đọng, song không đạt được bất cứ thỏa thuận nào.

TTIP được kỳ vọng là thỏa thuận thương mại lớn nhất thế giới, tạo ra một thị trường khổng lồ với 850 triệu người tiêu dùng và chiếm hơn một nửa kim ngạch thương mại toàn cầu. Nếu được hoàn tất, hiệp định này sẽ thúc đẩy thương mại giữa EU và Mỹ lên đến 1.000 tỷ USD/năm, đồng thời tạo thêm khoảng 13 triệu việc làm.

Tuy nhiên, các cuộc thương lượng giữa EU và Mỹ khó có thể hoàn tất trong năm 2016 do Đức và Pháp hiện đang gây sức ép với EU ngừng đàm phán về TTIP.

Chính thức ký kết Hiệp định Thương mại biên giới Việt Nam – Trung Quốc sau hơn 01 năm đàm phán

Hiệp định Thương mại biên giới Việt Nam – Trung Quốc, thay thế Hiệp định về Mua bán hàng hóa ở vùng biên giới Việt - Trung năm 1998, dự kiến sẽ góp phần thúc đẩy hoạt động thương mại biên giới song phương phát triển một cách lành mạnh, ổn định.

Trong khuôn khổ chuyến thăm Trung Quốccủa Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, ngày 12/9/2016, dưới sự chứng kiến của Thủ tướng hai nước, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cùng Bộ trưởng Bộ Thương mại Trung Quốc đã thay mặt Chính phủ hai bên ký Hiệp định Thương mại biên giới Việt Nam – Trung Quốc sau hơn 01 năm đàm phán.

Bộ trưởng Trần Tuấn Anh và Chủ nhiệm Ủy ban Phát triển Cải cách quốc gia Trung Quốc Từ Thiệu Sử nhân dịp này cũng đã ký Bản ghi nhớ về Danh mục các dự án hợp tác năng lực sản xuất Việt Nam – Trung Quốc gồm 36 dự án trong các lĩnh vực dệt may, gia công chế biến hàng nông sản, sản xuất lắp ráp linh phụ kiện ô tô…

Bản Ghi nhớ được ký nhằm cung cấp thông tin các dưạ́ncho doanh nghiệp hai bên chủ động, tự nguyện tìm kiếm cơ hội hợp tác đầu tư, kinh doanh trên cơ sở tuân thủ luật pháp mỗi nước, các điều ước quốc tế mỗi bên là thành viên và nhu cầu thị trường. Chính phủ hai bên chỉ đóng vai trò hướng dẫn, quyền quyết định thuộc về các doanh nghiệp.

Tại buổi hội đàm với Tổng Cục trưởng AQSIQ Chi Thụ Bình, hai bên đã đạt được nhất trí về việc phối hợp đẩy nhanh các thủ tục pháp lý mở cửa thị trường và tháo gỡ rào cản cho các sản phẩm sữa, thịt lợn, một số loại trái cây, sản phẩm nông sản, thủy sản... của Việt Nam xuất khẩu chính thức sang Trung Quốc.

Phía AQSIQ cho biết, thời gian qua cũng đã bổ sung thêm số lượng các cửa khẩu được chỉ định nhập khâủ hoa quả, nông sản tại khu vực biên giới giữa hai nước đồng thơì đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng kiểm nghiệm, kiểm dịch tại các cửa khẩu này, góp phần tạo thuận lợi cho các mặt hàng nông sản, hoa quả Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc. Phía AQSIQ cũng đề nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam xây dựng danh mục các mặt hàng trái cây cần ưu tiên triển khai đánh giá rủi ro để nhanh chóng đưa vào danh mục các loại trái cây được phép xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc.

Cũng nhân dịp này, hai bên đã trao cho nhau dự thảo Bản ghi nhớ về hàng rào kỹ thuật trong thương mại để nghiên cứu, thống nhất tiến tới ký kết trong thời gian tới, thống nhất coi đây là biện pháp thiết thực nhằm cụ thể hóa các nội dung hợp tác giữa hai bên.

Kết thúc các buôỉ làm việc trên, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh đã gửi lời mời Bộ trưởng Bộ Thương mại và Tổng cục trưởng AQSIQ thăm Việt Nam trong thời gian sớm nhất để trao đổi về các nội dung hai bên cùng quan tâm.

Năm2015, theo thống kê của Hải quan Việt Nam, tổng kim ngạch thương Việt Trung đạt 66,6 tỷ USD, tăng 13,4% so với năm 2014. 7 tháng năm 2016, đạt 38,18 tỷ USD, tăng 1,2% so với cùng kỳ 2015. Trong đó, Việt Nam xuất khẩu đạt 10,85 tỷ USD, tăng 14,9%; nhập khẩu 27,32 tỷ USD.

Cộng hòa Czech kiên quyết bảo vệ TTIP

Ngày 6/9, Bộ trưởng Công Thương Czech Jan Mladek tuyên bố, nước này phản đối tất cả các đề xuất nhằm kìm hãm tiến trình đàm phán với Mỹ về Hiệp định thương mại xuyên Đại Tây Dương (TTIP).Tuyên bố được đưa ra trước thềm cuộc gặp không chính thức Bộ trưởng thương mại các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) sắp diễn ra tại thủ đô Bratislava (Slovakia).

Trước đó, Bộ trưởng Thương mại Pháp Matthias Fekl cho biết, Pháp sẽ đề nghị Ủy ban châu Âu (EC) tạm ngừng các cuộc đàm phán về TTIP với lý do “TTIP quá thuận lợi cho doanh nghiệp Mỹ” và các nước EU “không cần phải đàm phán theo cách này”. Các Bộ trưởng Thương mại Đức và Áo cũng đã lên tiếng phản đối đàm phán về hiệp định này.

Về phần mình, Người Phát ngôn của EC Margaritis Shinas mới đây cho biết, EC vẫn tiếp tục đàm phán với Mỹ bất chấp quan điểm của Pháp và mong muốn cuộc đàm phán sẽ thành công tốt đẹp.

Bộ trưởng Công Thương Czech Jan Mladek cho rằng các ý kiến không chấp nhận thỏa thuận thương mại và đầu tư với Mỹ xuất phát từ quyết định của Anh rời khỏi EU.Theo ông Mladek, Czech luôn là một trong những nước ủng hộ TTIP. Theo các cuộc khảo sát do Bộ Công Thương Czech tiến hành, TTIP có thể giúp Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Czech tăng nhẹ hàng năm.

Kể từ tháng 7/2013, EC đã tiến hành đàm phán với Mỹ về TTIP. Mục đích của cuộc đàm phán là tạo ra một khu vực thương mại tự do rộng lớn với một thị trường tiêu thụ có khoảng 820 triệu người. Tuy nhiên, cho đến nay, các cuộc đàm phán chưa đạt được bất cứ tiến triển nào.

Công nghiệp điện tử có tận dụng được các FTA?

Trong công nghiệp điện tử, nhiều năm nay, doanh nghiệp (DN) có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chiếm tỷ trọng chủ yếu trong tổng giá trị xuất khẩu. Với các hiệp định thương mại tự do (FTA), liệu các DN Việt trong lĩnh vực này có tận dụng được những cơ hội để thay đổi cục diện?

“Bài toán” nội địa hóa

Ông Lưu Hoàng Long, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp điện tử Việt Nam (VEIA) cho biết, nếu như cách đây 20 năm, ngành điện tử Việt Nam mới xuất khẩu được lô hàng đầu tiên trị giá chưa đến 100 triệu USD thì đến năm 2015 kim ngạch xuất khẩu của ngành này đã đạt hơn 57 tỷ USD, đứng đầu các ngành hàng xuất khẩu cả nước với tốc độ tăng trưởng trên dưới 30% hàng năm. Tuy kim ngạch xuất khẩu lớn như vậy, nhưng giá trị chủ yếu nằm ở những doanh nghiệp FDI với tỷ lệ sử dụng sản phẩm nội địa hóa còn thấp (khoảng 20-30%).

Trong bối cảnh với nhiều FTA như hiện nay, lãnh đạo của VEIA cho rằng, ngành công nghiệp điện tử Việt Nam nói chung và các nhà sản xuất nói riêng cần nắm bắt thời cơ để phát triển hạ tầng và công nghệ khi mà thuế nhập khẩu sẽ được miễn giảm đối với hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định; nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhằm thực hiện dự án đầu tư; đồng thời cũng có được những thuận lợi từ việc nhập nguyên vật liệu.

Thống kê của Vụ Công nghiệp nặng thuộc Bộ Công Thương cho thấy, trong lĩnh vực sản xuất linh kiện điện tử, các DN nội địa đã đáp ứng 30 - 35% nhu cầu linh kiện đối với điện tử gia dụng, trong khi cung ứng cho các lĩnh vực hạ nguồn khác còn khá thấp: Điện tử tin học, viễn thông chỉ đạt 15%, điện tử chuyên dùng cho công nghệ cao chỉ đạt 5%.

Trong khi đó, nếu để ý các số liệu nhập khẩu nhiều năm nay sẽ thấy kim ngạch nhập khẩu các linh kiện điện tử là cực kỳ lớn. Riêng năm ngoái, kim ngạch nhập khẩu linh kiện máy vi tính, sản phẩm điện tử của Việt Nam đã đạt khoảng 21 tỷ USD, còn linh kiện điện thoại đạt 10 tỷ USD.

Riêng 7 tháng đầu năm 2016, theo Tổng cục Hải quan, với nhóm hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam đã đạt 15,02 tỷ USD, tăng 14,3% so với cùng kỳ năm 2015. Hàn Quốc tiếp tục là đối tác lớn nhất cung cấp nhóm hàng này cho Việt Nam với trị giá nhập khẩu trong 7 tháng đầu năm 2016 đạt 4,88 tỷ USD, tăng 25,6%. Tiếp theo là Trung Quốc (3,05 tỷ USD, tăng 8,4%); Đài Loan (1,65 tỷ USD, tăng 41,6%); Nhật Bản (1,37 tỷ USD, tăng 5,8%)…

Đối diện với cạnh tranh

Theo Tổng cục Hải quan, với nhóm hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam đã đạt 15,02 tỷ USD, tăng 14,3% so với cùng kỳ năm 2015.

Trên thực tế, ngành công nghiệp điện tử Việt Nam lâu nay vẫn được cho là phát triển chậm. Điều này trái hẳn với các DN FDI (điển hình như Samsung) đã sớm nhảy vào Việt Nam nắm bắt cơ hội và có những sự phát triển ngoạn mục với tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm khoảng 10%.

Theo bà Trương Thị Chí Bình, Giám đốc Trung tâm Phát triển công nghiệp hỗ trợ (SIDEC) thuộc Viện Nghiên cứu chiến lược, chính sách công nghiệp (Bộ Công Thương), tỷ lệ nội địa hóa của các DN điện tử nội địa hiện chỉ là 12%, còn lại là 88% nhập từ nước ngoài, từ nhập linh kiện điện tử cao cấp đến linh kiện cơ khí, nhựa, cao su. Chẳng hạn như với một chiếc tivi lắp ráp ở Việt Nam thì 97% linh kiện điện - điện tử, 87% linh kiện nhựa, cao su và 81% linh kiện cơ khí là phải nhập khẩu.

Bà Bình phân tích, sự tham gia vào các FTA thế hệ mới sẽ tạo điều kiện thâm nhập vào những thị trường mới, rộng lớn hơn cho Việt Nam. Ví dụ như Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) với dự tính sẽ có hiệu lực vào năm 2017, có 65% danh mục sản phẩm với 8.000 - 9.000 loại sản phẩm sẽ được miễn, giảm thuế. Điều này sẽ mở ra cơ hội cho Việt Nam xuất khẩu nhiều hơn những linh kiện và bộ phận thay thế.

Nhưng mặt khác, như lưu ý của vị Giám đốc SIDEC, các nhà sản xuất Việt Nam cần chuẩn bị đối đầu với sự cạnh tranh cao hơn từ những thị trường tương đồng, trong khi các tiêu chuẩn chất lượng, hàm lượng xuất xứ, biện pháp phòng vệ thương mại sẽ trở nên gắt gao hơn khi rào cản thuế quan không còn...

Anh - Úc chính thức đạt thỏa thuận thương mại tự do hậu Brexit

Sau cuộc gặp của hai nhà lãnh đạo cấp cao, ngay trong tuần này các quan chức nước Anh sẽ có chuyến viếng thăm đến thủ đô Canberra để cùng các quan chức chính phủ phía Úc thành lập một nhóm đàm phán thương mại.

Theo tờ Downing Street đưa tin, tuy gặp nhiều khó khăn trong việc thuyết phục các nhà lãnh đạo của các quốc gia hợp tác thương mại tự do với Anh quốc, nhưng bà Theresa May cũng không ra về tay trắng khi Hội nghị G20 khép lại, bởi bà đã tìm được đối tác đầu tiên trong chiến lược này.

Vào hôm nay, Thứ Hai ngày 5/9, Thủ tướng Anh đã có cuộc gặp mặt với người đồng nhiệm nước Úc là Thủ tướng Malcolm Turnbul để tổ chức một cuộc đàm phán về việc hợp tác thương mại tự do giữa hai quốc gia theo yêu cầu của phía Australia.

Thủ tướng Anh đã có cuộc gặp mặt với Thủ tướng Malcolm Turnbul vào hôm thứ Hai để bàn bạc về hiệp định thương mại tự do

Phía London cho biết, sau cuộc gặp mặt của hai nhà lãnh đạo cấp cao, ngay trong tuần này các quan chức nước Anh sẽ có chuyến viếng thăm đến thủ đô Canberra để cùng các quan chức Chính phủ Úc thành lập một nhóm đàm phán thương mại. Cả hai bên sẽ phải đưa đến những nhà chức trách có kinh nghiệm để nhanh chóng thiết lập ra một hiệp định thương mại đẳng cấp thế giới.

Tuy nhiên, một vấn đề lớn Anh quốc đang vấp phải đó là nước này đang thiếu hụt trầm trọng những nhà đàm phán có kinh nghiệm hậu Brexit.Vậy nên New Zealand và Canada là hai quốc gia đang đứng ra giúp đỡ London trong việc nâng cao chất lượng của các nhà đàm phán.

Cuối tháng này, một trong những nhà đàm phán thương mại hàng đầu của New Zealand sẽ bay tới London để hỗ trợ cho các quan chức trong Bộ thương mại Anh quốc.

Thủ tướng May tuyên bố: "Chúng tôi sẽ tạo ra một nước Anh thành công sau Brexit, nước Anh có thế mạnh là một quốc gia có nền thương mại lớn và chúng tôi sẽ tận dụng điều này để xây dựng một mạng lưới thương mại với các quốc gia lớn, nhỏ trên khắp thế giới".

"Chúng tôi đã, đang và sẽ tiếp tục xây dựng những chính sách, chuyên môn cần thiết để có thể thúc đẩy các hiệp định thương mại diễn ra một cách suôn sẻ, và ngay tại đây, tại Hội nghị thượng đỉnh G20 này, tôi sẽ nắm bắt các cơ hội để có thể đàm phán với các nhà lãnh đạo của các nước, ví dụ như nước Úc để có thêm các hiệp định thương mại tự do khác."

Được biết, trước khi tham gia Hội nghị thượng đỉnh lần này, Thủ tướng Anh đã tuyên bố rằng: "Nước Anh sẽ vững vàng sau sự kiện Brexit và sẽ trở thành nhà lãnh đạo toàn cầu trong lĩnh vực thương mại tự do".

Việt Nam - Cuba kết thúc vòng đàm phán thứ 2 Hiệp định thương mại

Sau bốn ngày làm việc khẩn trương và nghiêm túc, chiều 1/9, tại Hà Nội, Bộ Công Thương công bố vòng đàm phán thứ II Hiệp định thương mại mới Việt Nam - Cuba đã thành công tốt đẹp và đạt được nhiều kết quả thiết thực.

Đoàn đàm phán Việt Nam do ông Nguyễn Duy Khiên, Vụ trưởng Vụ Thị trường châu Mỹ và ông Trần Duy Đông, Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường châu Mỹ, Bộ Công Thương Việt Nam làm đồng Trưởng đoàn.

Đoàn đàm phán Cuba do ông Rigoberto Enoa Novo, Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại châu Á và châu Đại Dương, Bộ Ngoại thương và đầu tư nước ngoài Cuba làm Trưởng đoàn.

Về cơ bản, hai bên đã thống nhất lời văn của Hiệp định và xích lại gần nhau hơn trong việc trao đổi các bản chào ưu đãi về thuế quan. Theo các bản chào mới nhất, trên 90 dòng thuế của 2 bên được đưa vào diện xóa bỏ ngay và cắt giảm theo lộ trình, chiếm 99% kim ngạch xuất khẩu của 2 nước vào nhau.

Cùng với đó, hai bên đồng ý tổ chức phiên đàm phán tiếp theo tại thủ đô La Havana, Cuba vào quý I năm 2017. Trong thời gian tới, hai bên sẽ tiếp tục trao đổi, làm việc để thống nhất hơn nữa về lời văn của Hiệp định cũng như về bản chào ưu đãi về thuế quan.

Nguồn: Asem/WTO/Bloomberg…

Từ khóa : Tổng hợp, tin tức, một số, hiệp định thương mại tự do, trong tháng 9/2016.