Tổng hợp, phân tích hiệp định TPP trong tháng 7/2016

TPP 6

Trong tháng 7/2016, tin tức phân tích hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) khá tích cực.

Quốc hội có thể phê chuẩn Hiệp định TPP vào cuối năm 2016

Tiến sỹ Ngô Đức Mạnh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban đối ngoại của Quốc hội, cho biết Quốc hội có thể sẽ phê chuẩn Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) vào cuối năm nay.

Quốc hội sẽ xem xét đề xuất phê chuẩn Hiệp định TPP từ Chủ tịch nước, Chính phủ và các bộ, ban ngành hữu quan. Sau khi thẩm tra Luật Ký kết, gia nhập và thực hiện điều ước quốc tế cùng các nội dung liên quan tới Hiệp định TPP như sự cần thiết phê chuẩn hiệp định; trình tự, thủ tục đề xuất phê chuẩn; tính hợp hiến và mức độ tương thích với các văn bản pháp luật của Quốc hội và Ủy ban thường vụ Quốc hội; khả năng áp dụng trực tiếp toàn bộ hoặc một phần hiệp định và các yêu cầu sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ, Quốc hội sẽ chính thức phê chuẩn Hiệp định TPP.
Quốc hội sẽ phê chuẩn Hiệp định TPP bằng một nghị quyết; trong đó, phê chuẩn việc Việt Nam gia nhập Hiệp định TPP và thừa nhận hiệu lực thi hành các cam kết mà Việt Nam cần phải thực hiện.
Để thẩm tra và phê chuẩn Hiệp định TPP trong thời gian tới, các Bộ, ngành được yêu cầu phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Đối ngoại cùng các cơ quan khác của Quốc hội để nhanh chóng hoàn tất việc phê chuẩn Hiệp định TPP.

Cụ thể như Bộ Công Thương cần cung cấp và phổ biến thông tin toàn diện, đầy đủ về Hiệp định cho các đại biểu Quốc hội; tiến hành rà soát, đánh giá tính hợp hiến và mức độ tương thích của Hiệp định TPP với các văn bản quy phạm pháp luật của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội để thực hiện Hiệp định TPP. Đồng thời tổ chức đánh giá tác động của Hiệp định TPP đối với các ngành, các lĩnh vực, nhất là những thách thức đặt ra và giải pháp cụ thể để tận dụng cơ hội và tối đa hóa lợi ích của Việt Nam khi tham gia Hiệp định TPP..

Cùng với đó, các tổ chức, cá nhân và cộng đồng doanh nghiệp sẽ được tham vấn rộng rãi để ghi nhận các ý kiến, quan điểm về những tác động trực tiếp từ Hiệp định TPP. Từ đó, giúp cho các cơ quan tham vấn xây dựng lộ trình, kế hoạch triển khai thực hiện sau khi Hiệp định TPP có hiệu lực đối với Việt Nam.

10 lợi ích của Việt Nam khi gia nhập TPP

Ngày 04/02/2016, Hiệp định đối tác thương mại xuyên Thái Bình Dương (TPP) đã chính thức được kí kết.Đây được xem là một Hiệp định mang tính bước ngoặt cho nền kinh tế Việt Nam. Sau đây là 10 lợi ích lớn nhất mà Việt Nam có thể đạt được khi gia nhập TPP:

1. Lợi ích thuế quan

Trong một điều khoản của Hiệp định đối tác thương mại xuyên Thái Bình Dương có quy định “Trừ trường hợp Hiệp định này có quy định khác, mỗi Bên sẽ dần dần loại bỏ thuế quan của mình đối với hàng hóa có xuất xứ theo Biểu thuế của mình …”.Việc này thực sự có ý nghĩa quan trọng với các quốc gia thành viên.Hàng hóa xuất, nhập khẩu của mỗi quốc gia sẽ được đẩy mạnh bởi sự ưu đãi về thuế.Theo như Hiệp định, hàng rào thuế quan sẽ dần dần được loại bỏ.

Trong các quốc gia thành viên thì Nhật Bản và Hoa Kỳ là hai thị trường xuất khẩu lớn của Việt Nam. Vì vậy TPP sẽ mở ra nhiều cơ hội để Việt Nam tăng cường xuất khẩu sang hai thị trường này cũng như xâm nhập vào thị trường của các nước thành viên khác.

Xóa bỏ các loại thuế và rào cản cho hàng hóa, dịch vụ xuất nhập khẩu giữa các nước thành viên cũng chính là mục tiêu chính của TPP

2. Tiếp cận thị trường một cách toàn diện

Việt Nam đã có chính sách mở cửa, hội nhập từ lâu nhưng vẫn chưa thực sự phát triển.Nhưng với việc tham gia TPP hứa hẹn sẽ mang đến nhiều cơ hội hơn cho Việt Nam để tham gia vào thị trường kinh tế thế giới.Việt Nam sẽ được tiếp cận thị trường dịch vụ của các nước đối tác thuận lợi hơn, với ít các rào cản hơn.

Trong một điều khoản của Hiệp định có quy định “Trừ trường hợp Hiệp định này có quy định khác, không Bên nào được ban hành hoặc duy trì lệnh cấm hoặc hạn chế đối với việc nhập khẩu bất kỳ hàng hóa nào của một Bên khác hoặc đối với việc xuất khẩu hoặc bán để xuất khẩu bất kỳ hàng hóa nào vào lãnh thổ của một Bên khác, ngoại trừ trường hợp quy định tại Điều XI của GATT 1994 và phần diễn giải …”

3. Thu hút đầu tư

TPP cũng như các Hiệp định thương mại tự do khác đóng một vai trò rất quan trọng trong việc thu hút đầu tư nước ngoài. Các nhà đầu tư luôn tìm kiếm một thị trường đầu tư ổn định và tiềm năng.Và thị trường Việt Nam là một trong những lựa chọn của họ.Bởi nhiều ưu đãi từ TPP, không chỉ các nhà đầu tư của các quốc gia thành viên mà ngay cả những nhà đầu tư khác từ ASEAN cũng tìm đến thị trường Việt Nam để được hưởng lợi nhiều hơn.

Tự do hóa thị trường đầu tư cũng là một nội dung quan trọng của Hiệp định TPP

4. Hoàn thiện thể chế

Việc tham gia TPP là cơ hội để Việt Nam tiếp tục hoàn thiện thể chế, đặc biệt là về cơ chế thị trường. Việt Nam sẽ có thêm cơ hội để hoàn thiện môi trường kinh doanh theo hướng thông thoáng, minh bạch hơn. Hiệp định TPP cũng đặt ra các tiêu chuẩn rất cao đối với bộ máy Nhà nước. Điều này góp phần giúp Việt Nam tiếp tục hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN; thúc đẩy hoàn thiện bộ máy theo hướng tinh gọn, trong sạch, vững mạnh; đẩy mạnh cải cách hành chính.

5. Lợi ích trong việc mua sắm công

Hiệp định TPP dành riêng một chương để quy định về mua sắm công. Việc mở cửa thị trường mua sắm công có thể mang lại những lợi ích nhất định như: minh bạch hóa thị trường công, giúp cải thiện điều kiện mua sắm công từ đó lựa chọn được các nhà cung cấp tốt hơn.

6. Tạo điều kiện kí kết các Hiệp định thương mại tự do khác

Hiện tại Việt Nam đã kí kết các Hiệp định thương mại tự do với hơn mười quốc gia khác, ví dụ như Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – Hàn Quốc, Việt Nam – Chi Lê, ASEAN – Trung Quốc… Đặc biệt việc gia nhập TPP lại càng nâng cao vị thế của Việt Nam trên thị trường quốc tế, giúp Việt Nam có nhiều cơ hội hơn để kí kết các Hiệp định thương mại tự do với các quốc gia khác trên thế giới.

7. Thúc đẩy các doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển

Các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở các nước thường không có nhiều điều kiện để xuất khẩu hàng hóa.Bởi vì việc xuất khẩu hàng hóa ra nước ngoài có những tiêu chuẩn và quy định rất phức tạp, đặc biệt là hàng rào thuế quan.Trong khi đó, thị trường Việt Nam chủ yếu là các doanh nghiệp nhỏ và vừa.Với những quy định từ TPP, sẽ mở ra nhiều cơ hội để các doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng có thể tiếp cận thị trường quốc tế.

8. Các doanh nghiệp được cạnh tranh bình đẳng với nhau

TPP sẽ bắt buộc loại bỏ nhiều lợi ích của các công ty nhà nước.Điều này tạo điều kiện cạnh tranh công bằng cho các công ty tư nhân.Đồng thời cũng tạo động lực để các công ty nhà nước phát triển hơn.

9. Hoàn thiện các tiêu chuẩn lao động, môi trường trong nước

TPP đặt ra những yêu cầu rất nghiêm ngặt về tiêu chuẩn kỹ thuật, môi trường, lao động, an toàn vệ sinh thực phẩm… Đây vừa là thách thức nhưng cũng là cơ hội để Việt Nam nâng cao các tiêu chuẩn về lao động và môi trường. Góp phần giúp Việt Nam phát triển một cách lành mạnh và toàn diện hơn.

10. Các lợi ích xã hội khác

Tham gia TPP tạo ra cơ hội để kinh tế Việt Nam tăng trưởng. Từ đó tạo ra nhiều việc làm, nâng cao thu nhập và xóa đói giảm nghèo. Đồng thời việc tăng trưởng kinh tế cũng góp phần cải thiện nguồn nhân lực và nâng cao sức khỏe cộng đồng.

Nói tóm lại, việc gia nhập TPP mang lại rất nhiều lợi ích về mặt kinh tế, thể chế và xã hội cho Việt Nam, tạo điều kiện cho Việt Nam phát triển một cách toàn diện.

Một số điểm mới của Chương phòng vệ thương mại trong Hiệp định TPP

Ngày 4 tháng 2 năm 2016, Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) đã được chính thức ký kết tại thành phố Auckland, New Zealand sau 7 năm đàm phán. TPP là thỏa thuận thương mại tự do giữa 12 quốc gia (bao gồm Canada, Brunei, Chile, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore, Úc, Mỹ, Nhật Bản và Việt Nam), được hình thành với mục tiêu chính là xóa bỏ các loại thuế quan và rào cản hàng hóa, dịch vụ xuất nhập khẩu giữa các nước thành viên. Hiệp định bao gồm 30 chương và đề cập đến không chỉ các lĩnh vực truyền thống như hàng hóa, dịch vụ, đầu tư mà còn cả các vấn đề mới như thương mại điện tử, tạo thuận lợi cho dây chuyền cung ứng, doanh nghiệp nhà nước.

Chương về các biện pháp Phòng vệ thương mại (PVTM) đảm bảo rằng các nhà sản xuất vẫn hoàn toàn có thể sử dụng các quy định về phòng vệ thương mại, bao gồm các biện pháp: tự vệ, chống bán phá giá (AD) và chống trợ cấp (CVD), để giải quyết các thiệt hại gây ra bởi hàng hoá nhập khẩu tăng lên một cách bất thường và đột biến, giá bán xuất khẩu thấp hơn giá bán trong nước, hoặc có sự trợ cấp đối với các nhà sản xuất hàng hoá xuất khẩu. Đồng thời, Chương này đảm bảo rằng các nhà xuất khẩu đối mặt với các biện pháp phòng vệ thương mại do các nước khác khởi xướng phải đảm bảo một quy trình công bằng, minh bạch bởi các nước thành viên TPP.

Chống bán phá giá và trợ cấp

Hiệp định TPP sẽ không ảnh hưởng đến các quyền lợi và nghĩa vụ theo quy định của WTO liên quan đến chống bán phá giá và chống trợ cấp, hay cũng không bổ sung thêm bất kỳ quyền lợi và nghĩa vụ nào. Hiệp định này tăng cường tính minh bạch và việc thực thi đúng trình tự thủ tục trong các vụ việc PVTM, ví dụ như việc thông báo bằng văn bản cho bên kia khi nhận được đơn yêu cầu áp dụng một biện pháp AD/CVD, phải thông báo minh bạch và đúng trình tự thủ tục, lưu trữ tài liệu công khai và cung cấp các văn bản tài liệu không mật trong hồ sợ hành chính, và phải cung cấp các dữ liệu chính làm căn cứ đưa ra quyết định áp dụng các biện pháp AD/CVD này.

Tự vệ toàn cầu

Hiệp định TPP sẽ không ảnh hưởng đến các quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia TPP theo các Hiệp định WTO và cũng không quy định bổ sung thêm quyền hay áp đặt các nghĩa vụ mới. Tuy nhiên, Hiệp định yêu cầu các nước thành viên TPP phải cung cấp bản thông báo điện tử của những thông báo theo quy định của WTO khi một thành viên quyết định khởi xướng điều tra biện pháp tự vệ. Hiệp định cũng cấm các thành viên áp dụng nhiều hơn một biện pháp tự vệ đối với một sản phẩm trong cùng một thời điểm, dù đó là biện pháp tự vệ toàn cầu, biện pháp tự vệ trong giai đoạn chuyển đổi hay một biện pháp tự vệ đặc biệt nào khác được quy định trong Hiệp định TPP.

Cơ chế tự vệ trong giai đoạn chuyển đổi

Chương Phòng vệ thương mại còn cho phép các thành viên TPP áp dụng một biện pháp tự vệ trong giai đoạn chuyển đổi đối với một, một số hoặc tất cả các thành viên TPP khác trong khoảng thời gian mà một mức thuế đang được xoá bỏ nếu hàng nhập khẩu từ những thành viên này tăng lên do kết quả của việc cắt giảm thuế quan. Các biện pháp này có thể duy trì tới 2 năm, với 1 năm gia hạn.Để tao điều kiện cho việc điều chỉnh của ngành sản xuất trong nước của nước nhập khẩu, biện pháp tự vệ trong giai đoạn chuyển đổi phải giảm mức thuế áp dụng dần dần nếu kéo dài hơn 1 năm.

Thông báo và tham vấn

Khi tiến hành một cuộc điều tra tự vệ trong giai đoạn chuyển đổi, các thành viên TPP phải thông báo cho các bên khác những cột mốc quan trọng của vụ việc điều tra như: khởi xướng, kết luận về thiệt hại nghiêm trọng, quyết định áp dụng hay gia hạn biện pháp, và một quyết định sửa đổi biện pháp này. Các thành viên cũng phải thông báo cho bên khác khi áp dụng hay gia hạn biện pháp tự vệ trong giai đoạn chuyển đổi.

Bồi thường

Một thành viên áp dụng biện pháp tự vệ trong giai đoạn chuyển đổi phải bồi thường dưới hình thức các nhượng bộ có tác động thương mại tương đương hoặc tương đương với mức thuế bổ sung là kết quả của biện pháp. Ngoài ra, một thành viên đối mặt với biện pháp tự vệ trong giai đoạn chuyển đổi có thể đình chỉ các nhượng bộ tương đương (trả đũa), sau khi thông báo cho các bên khác, nếu các bên không thể đạt thoả thuận về bồi thường.

Các điểm mới

Hiệp định TPP tăng cường những nỗ lực để đẩy mạnh thông lệ điều tra tốt nhất trong các cuộc điều tra AD/CVD của nước ngoài. Những quy định này giúp đảm bảo rằng các nhà xuất khẩu của các nước Thành viên TPP mà phải đối mặt với những cuộc điều tra phòng vệ thương mại được khởi xướng bởi các nước khác sẽ được đối xử theo một quy trình công bằng, và có thể tự bảo vệ mình trong một môi trường minh bạch. Một điểm mới khác trong Chương này là cơ hội dành cho các ngành sản xuất của một nước TPP yêu cầu biện pháp tự vệ trong giai đoạn chuyển đổi được áp dụng với một, một số hoặc tất cả các thành viên TPP khác nếu hàng nhập khẩu từ (những) nước này được cho là nguyên nhân gây ra thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe doạ gây ra thiệt hại nghiêm trọng.

TPP: Phép thử “dài hơi” của Việt Nam trong chính sách hướng đến cộng đồng

Tham gia Hiệp định TPP, Việt Nam được đánh giá là một quốc gia được hưởng lợi nhiều nhất so với 11 quốc gia thành viên còn lại khi nhìn nhận từ góc độ kinh tế. Tuy nhiên, nếu đứng từ góc độ sức khỏe cộng đồng và an sinh xã hội, TPP có lẽ là một phép thử “dài hơi” của Việt Nam trong những chính sách hướng đến cộng đồng.

TPP là một phép thử dài hơi đối với Việt Nam trong việc cân đối và làm hài hoà giữa mục tiêu phát triển kinh tế và lợi ích của xã hội – Ảnh minh họa

TPP: “Màu hồng” của nền kinh tế Việt Nam…

Điều mà TPP mang lại rõ nhất cho nền kinh tế Việt Nam chính là những ưu đãi về thuế quan thông qua các cam kết cắt giảm thuế quan.Thuế nhập khẩu nhiều loại hàng hóa được giảm xuống 0% sẽ là “cú hích” mạnh cho xuất khẩu. Đây được coi là yếu tố thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu đặc biệt là thị trường xuất khẩu nông sản của Việt Nam tăng trưởng mạnh mẽ và thuận lợi trong thời gian tới.

Các chuyên gia trong nước và quốc tế đều đánh giá, TPP là một hiệp định tự do “thế hệ mới”. Việc tham gia vào TTP sẽ giúp GDP của Việt Nam sẽ tăng thêm 23,5 tỷ USD vào năm 2020 và xuất khẩu sẽ tăng thêm 68 tỷ USD vào năm 2025.

Bên cạnh đó, TPP còn tạo điều kiện cho sự phát triển sản xuất của Việt Nam, tạo cơ hội cho DN tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu để từ đó, nâng cao hiệu quả sản xuất, tạo thêm nhiều việc làm, góp phần nâng cao đời sống. Hiệp định cũng tăng cường năng lực giám sát, tạo điều kiện hội nhập qua biên giới cũng như mở cửa thị trường trong nước của Việt Nam.

TPP được coi là cầu nối giúp Việt Nam hội nhập sâu hơn vào thị trường tài chính thế giới và cơ hội mở rộng đầu tư. Các luồng vốn đầu tư quốc tế vào Việt Nam cũng sẽ tăng mạnh, tạo thuận lợi cho hệ thống ngân hàng tăng cường thanh khoản và tiếp cận các nguồn vốn quốc tế với chi phí thấp hơn.

Đặc biệt, TPP tạo điều kiện cạnh tranh bình đẳng và cơ hội phát triển mới cho các doanh nghiệp tư nhân.Các cam kết trong TPP đang tạo áp lực “buộc” Việt Nam phải nhanh chóng rà soát lại hệ thống luật pháp. Thời gian qua, đã chứng kiến nhiều công cuộc cải cách hệ thống hành chính, loại bỏ giấy phép con hay rà soát lại Luật đầu tư, Luật doanh nghiệp…

… nhưng là “phép thử” dành cho chính sách an sinh xã hội

Tại hội thảo “Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương từ góc độ sức khỏe và an toàn môi sinh” do Liên minh vận động chính sách dựa vào bằng chứng khoa học (EBHPD), Liên minh Phóng chống các bệnh không lây nhiễm Việt Nam (NCDs – VN), Mạng lưới cấm Vận động Cấm sử dụng Amiăng Việt Nam (Vn – BAN), Liên minh Năng lượng bền vững Việt Nam (VSEA) và Hội Y tế Công cộng Việt Nam (VPHA) phối hợp tổ chức, các chuyên gia trong ngành liên quan cho rằng, cần một cái nhìn khác từ ảnh hưởng của TPP để có những khuyến nghị giải pháp phù hợp khi cam kết gỡ bỏ thuế quan sẽ khiến thị trường một số mặt hàng trở nên dễ dàng hơn.

Thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết, lượng cồn nguyên chất chứa trong rượu bia mà Việt Nam tiêu thụ từ năm 2005 đến 2010 đã tăng 3,3l lên 6,6l. Việt Nam cũng là quốc gia có đối tượng nam giới tiêu thụ rượu bia xếp thứ 10 trên thế giới.

Thống kê từ Bộ Công thương cũng cho thấy, sản lượng rượu sản xuất cũng tăng vọt trong năm 2015. Dự báo, lượng tiêu thụ rượu bia tại Việt Nam sẽ tiếp tục tăng, đặc biệt là bia rượu nhập ngoại. Chính vì vậy, “hệ quả” của cắt giảm thuế quan sẽ tạo “cơ hội” mới cho các hàng hóa thuộc diện đặc biệt rượu – bia (nhập ngoại) dễ dàng tiếp cận với người sử dụng.

Tương tự như rượu – bia, thuốc lá – mặt hàng “nhạy cảm” của Việt Nam cũng nhanh chóng có cơ hội có mặt tại thị trường nội địa. TS. Mary Assunta – Cố vấn chính sách cao cấp SEATCA chia sẻ, 7 Chương trong Hiệp định TPP đặt ra thách thức lớn cho việc kiểm soát thuốc lá.

Theo TS. Mary phân tích, các nhà đầ tư, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này có thể dựa vào nội dung cam kết về xóa bỏ thuế quan, bảo về các khoản đầu tư, thúc đẩy tự do hóa… trong các chương như: Tiếp cận Thị trường Hàng hóa (Chương 2); Rào cản Kỹ thuật đối với Thương mại (Chương 8); Đầu tư: Tước quyền sở hữu (Chương 9); Thương mại Dịch vụ Xuyên Biên giới (Chương 10)… để tận dụng tối đa cơ hội.

Những thống kê: “40 000 người chết mỗi năm do các bệnh liên quan đến thuốc lá”; “100.000.000 người chết vì thuốc lá trong thế kỷ 20”; số lượng các vụ tai nạn giao thông do lái xe có sử dụng rượu bia, gây các bệnh mãn tính như ung thư, tim mạch, đái tháo đường cũng như bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em, xã hội… chính là những dẫn chứng rõ rệt nhất về tác hại của thuốc lá và rượu bia đối với xã hội. Chính những điều này đang tiềm ẩn những nguy hiểm đối với sức khỏe của cộng đồng.

Những thống kê đáng lo ngại về tác hại của rượu bia đối với đời sống con người – Trích từ báo cáo tại hội thảo

Không những vậy, những thiệt hại mà các sản phẩm này gây ra cho nền kinh tế ước tính đến hàng tỷ USD mỗi năm. Thiệt hại do tai nạn giao thông liên quan tới rượu bia tại Việt Nam xấp xỉ 36% tương đương 1 tỷ đô la Mỹ (2010).

Ông Trần Tuấn – Trưởng ban thường trực hành động khẳng định rằng, TPP sẽ đặt ra thách thức lớn cho lợi ích cộng đồng đối với các quốc gia có nền kinh tế thấp và không có chính sách bảo vệ khỏi tác động xấu từ bên ngoài của thương mại tự do khu vực và toàn thế giới.

TS. Mary một lần nữa khuyến cáo, “Việt Nam phải có những ký lết thỏa thuận bên lề để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và an toàn môi sinh trước khi phê chuẩn TPP”.

Nhìn từ nhiều góc độ, TPP đem lại cơ hội và cả những thách thức. Không chỉ là áp lực cải cách hệ thống hành chính nhà nước, cải tổ năng lực sản xuất của doanh nghiệp – những điều đã được đề cập lâu nay mà còn cả áp lực “cân bằng” giữa mục tiêu kinh tế và mục tiêu xã hội; đảm bảo sự đồng nhất giữa cam kết trong TPP và những công ước quốc tế đã được Việt Nam ký kết để hài hòa lợi ích và thống nhất cùng phát triển.

Một lần nữa, TPP chính là một phép thử dài hơi cho Việt Nam trong mọi mặt của đời sống kinh tế – xã hội.

Có hay không có TPP, Việt Nam vẫn tiến về phía trước

Đối với chính phủ Việt Nam, sự sụp đổ của Hiệp định Đối tác Kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP) sẽ không thể làm sứt mẻ lòng tin của nền kinh tế năng động nhất Đông Nam Á này.

TPP là một thỏa thuận thương mại tự do của 12 quốc gia có tổng giá trị GDP lên tới 40% GDP toàn cầu. Cho dù TPP có được Quốc hội Mỹ thông qua hay không, chính quyền Việt Nam chắc chắn vẫn tiến về phía trước với kế hoạch cắt giảm thuế quan và thói quan liêu nhằm giúp họ có khả năng cạnh tranh toàn cầu.

Trong cuộc phỏng vấn ngày 22/7, Thứ trưởng Bộ Tài chính – ông Trần Xuân Hà – cho biết mục tiêu của Việt Nam là cải thiện môi trường đầu tư dù TPP có được ký kết hay không.Nếu hiệp định này chính thức được ký kết, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ cần trở nên cạnh tranh hơn nữa nhằm đảm bảo thị phần.

Việt Nam hiện đang dẫn đầu làn sóng đầu tư nước ngoài và chuyển đổi kinh tế từ một nước phụ thuộc lớn vào việc xuất khẩu hàng hóa nông sản sang một trung tâm sản xuất công nghiệp. Con đường phát triển này sẽ khó có thể bị đảo lộn ngay cả khi TPP không được Quốc hội Mỹ phê duyệt, đặc biệt là trong bối cảnh cuộc tranh cử Tổng thống tại Mỹ đang diễn ra quyết liệt giữa ông Donald Trump và bà Hillary Clinton.

Việt Nam là một trong những nước có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á

Nhà kinh tế Sebastian Eckardt tại World Bank (Việt Nam) nhận định rằng TPP sẽ mang lại nhiều lợi ích cho mảnh đất hình chữ S này nhưng các quốc gia khác cũng sẽ được hưởng lợi chứ không chỉ có mình Việt Nam. Đối với Việt Nam, nếu TPP không thành hiện thực, đó có thể coi là một cơ hội hơn là một rủi ro.

World Bank trước đó đã đưa ra dự bào rằng nền kinh tế Việt Nam sẽ tăng trưởng với tốc độ 6% trong năm 2016, giảm 0,2% so với dự báo trước đó do đợt hạn hán tồi tệ nhất trong vòng 30 năm qua khiến ngành nông nghiệp bị ảnh hưởng nặng nề. Cam kết đầu tư nước ngoài trong 4 tháng đầu tăng 85% so với cùng kỳ năm 2015.

Theo World Bank, TPP dự kiến sẽ thúc đẩy tốc độ tăng trưởng GDP của Việt Nam lên 8% cho tới năm 2030, qua đó trở thành một trong những nước hưởng lợi nhiều nhất từ thỏa thuận thương mại này. So với các hiệp ước khác, TPP là tham vọng hơn cả bởi nó không chỉ giúp giảm thuế quan cho hàng loạt mặt hàng và còn giúp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Đó là lý do Tổng thống Mỹ Barack Obama coi TPP là trọng tâm trong chính sách đối ngoại của ông.

TPP đã được ký vào tháng 2 nhưng vẫn đang chờ được phê chuẩn bởi Australia, Japan và Singapore.Quốc hội Việt Nam sẽ phải chờ tới cuối năm nay để có thể phê duyệt thỏa thuận này.

Những rủi ro từ Mỹ

Ông Hà cho biết Bộ Tài chính sẽ trình lên Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc một số bản dự thảo vào tháng 8 nhằm giảm bớt thuế doanh nghiệp và hỗ trợ các công ty khởi nghiệp. Bộ Tài chính sẽ đề xuất hạ tỷ suất thuế thu nhập doanh nghiệp cho các công ty vừa và nhỏ từ mức 20% hiện nay xuống còn 15-17%.

Theo vị thứ trưởng này, Việt Nam đã sẵn sàng thông qua tất cả các thủ tục nội bộ. TPP sẽ mang lại rất nhiều cơ hội cho nền kinh tế tại đây cũng như các thách thức đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ.

World Bank cho biết ngành công nghiệp xuất khẩu của Việt Nam đang lệch về phía các khoản đầu tư nước ngoài (71% tổng kim ngạch xuất khẩu của ngành). Trong báo cáo công bố tuần trước, các chuyên gia tại World Bank cho rằng các doanh nghiệp nội địa vẫn đang gặp thách thức trong việc tham gia thương mại với các doanh nghiệp nước ngoài.Vấn đề sẽ còn trở nên khó khăn hơn nếu TPP chính thức được áp dụng.

Nguồn: Asem/WTO/Bloomberg…

Từ khóa : Tổng hợp, phân tích, hiệp định TPP, trong tháng 7/2016.