Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Trong tuần qua, Cơ quan giải quyết tranh chấp của WTO (DSB) đã thành lập Ủy ban xem xét: (1) các vấn đề phát sinh trong tranh chấp giữa Mexico với Mỹ về quy định dán nhãn an toàn cá heo (Dolphin Safe) đối với khai thác cá ngừ; và (2) khiếu nại của Nga về các biện pháp chống bán giá của Ukraina đối với sản phẩm Nitrat amoni.

1. Tranh cãi giữa Mỹ và Mexico

Đầu tháng 4 vừa qua, Mỹ đã yêu cầu Ủy ban tuân thủ xem xét lại những thay đối mới nhất của Washington đối với quy định dán nhãn an toàn cá heo (Dolphin Safe) trong khai thác cá ngừ, được phía Mỹ công bố vào trong tháng 3.

Vào thời điểm đó, Mỹ giải thích rằng việc sửa đổi quy định này là phù hợp với những nguyên tắc  thương mại toàn cầu và yêu cầu sự thẩm định từ một ủy ban tuân thủ khác.

Tuy nhiên, Mexico đã bác bỏ yêu cầu từ phía Mỹ trong cuộc họp của Cơ quan giải quyết tranh chấp của WTO (DSB) vào thứ 6 ngày 22/4/2016 và chỉ ra một loạt các vấn đề trước động thái này của Mỹ - đặc biệt là khi vụ việc ở vào thời điểm đã được chuyển sang Cơ quan trọng tài quốc tế giải quyết. Vấn đề quen thuộc được đặt ra là liệu Cơ quan trọng tài quốc tế sẽ xem xét mức độ tuân thủ trên cơ sở quy định mới hay cần đợi đến khi phán quyết cuối cùng được đưa ra trước khi xem xét những tình huống mới phát sinh.

Về phía mình, Mexico cho rằng việc thành lập một Ban tuân thủ vào thời điểm này có thể gây ra những tác động hệ thống vì về cơ bản nó cho phép các thành viên trì hoãn “đến vô cùng” những thủ tục giải quyết tranh chấp và trì hoãn những nhượng bộ cần thiết trong tranh chấp thương mại.

Một vài bất đồng khác phát sinh trong cuộc họp tuần trước của DSB là việc liệu có cần thiết thực hiện tham vấn giữa 2 quốc gia này trước khi thành lập Ban Tuân thủ như đề xuất từ phía Mỹ; liệu yêu cầu của Mỹ có phù hợp với thỏa thuận khác của 2 nước.

Mỹ cũng xác nhận rằng sẽ yêu cầu một cuộc họp đặc biệt của DSB để trình đề xuất lần 2 của mình về vấn đề này.

Tranh chấp giữa Mỹ và Mexico đã kéo dài từ năm 2008 (DS381), năm 2012 Cơ quan phúc thẩm WTO khẳng định quy định dán nhãn an toàn cá heo của Mỹ là phân biệt đối xử và không công bằng đối với các sản phẩm cá ngừ nhập khẩu từ Mexico (16/5/2012).

Năm 2013, Mỹ sửa đổi một số biện pháp trong quy định dán nhãn an toàn cá heo của mình. Tuy nhiên sau đó Ban tuân thủ và Cơ quan phúc thẩm WTO cho rằng những thay đổi này là chưa đủ và không tương thích với các nguyên tắc thương mại chung - và Mexico ngay lập tức yêu cầu WTO cho phép áp dụng các biện pháp trừng phạt với Mỹ trong khi Washington phản đổi quyết liệt.

Tranh chấp này đang được Cơ quan trọng tài quốc tế của WTO thụ lý, tuy nhiên đến nay WTO vẫn chưa ra thông báo chính thức nào liên quan đến các thủ tục pháp lý tiếp theo.

2. WTO giải quyết tranh chấp giữa Nga và Ukraina

Cơ quan giải quyết tranh chấp của WTO (DSB) hôm thứ 6 ngày 22/4/2016 cũng thành lập Ban Hội thẩm độc lập để nghe khiếu nại của Nga về các biện pháp chống bán phá giá của Ukraina áp đặt đối với sản phẩm Nitrat amoni nhập khẩu - được sử dụng phổ biến trong công nghiệp sản xuất phân bón (DS493). Đây là lần thứ 2 Nga đưa ra phản đối của mình trong vấn đề này.

Nga cho biết việc đưa ra yêu cầu lần 2 phản ánh sự bế bắt của vụ việc. Về phần mình, Ukraina cho rằng một số vấn đề được Nga nêu ra không nằm trong các yêu cầu tham vấn ban đầu và do đó sẽ không được thảo luận giữa 2 nước. Các yêu cầu của Nga thậm chí sẽ mở rộng quy mô tranh chấp, Ukraina cho biết.

Năm 2014, Ukraina đã quyết định kéo dài thời hạn áp đặt các biện pháp chống bán phá giá được ban hành từ năm 2008 đối với sản phẩm Nitrat amoni nhập khẩu từ Nga, theo đó thuế nhập khẩu được tăng từ 11,91% lên 36,03%.

Nga yêu cầu WTO tham vấn với Ukraina vào tháng 5/2015, tuyên bố rằng các biện pháp của Ukraina vi phạm các nguyên tắc trong Hiệp định Chống bán phá giá và Hiệp định chung về Thuế quan và mậu dịch - GATT 1994 của WTO.

Nguồn : http://www.ictsd.org/ - HP

Từ khóa: WTO, xử lý, tranh chấp thương mại, Mexico - Mỹ, Nga - Ukraina.