Các thành viên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã trao đổi quan điểm về 2 đề xuất gần đây đối với thỏa thuận trong lĩnh vực nông nghiệp của WTO sẽ được thảo luận tại Hội nghị Bộ trưởng WTO tại Nairobi. Cuộc họp không chính thức của các thành viên đã diễn ra vào ngày 18/11, nhiều khác biệt vẫn đang tồn tại trên con đường đi đến thỏa thuận này.
Một trong những đề xuất được đưa ra liên quan đến cạnh tranh xuất khẩu. Đề xuất thứ hai được đưa ra bởi nhóm G33 - liên minh các nước đang phát triển nhấn vào sự linh hoạt đối với nhóm nước này trong việc thực hiện một số giới hạn về mở cửa thị trường nông nghiệp, đề xuất của G33 liên quan đến xây dựng cơ chế tự vệ đặc biệt cho phép các nước đang phát triển tạm thời tăng thuế để kiềm chế nhập khẩu tăng cao. Các nước G33 tin rằng điều này nên là một phần trong các gói vấn đề sẽ được thống nhất tại Nairobi.
Thay mặt nhóm nước G33, Indonesia đã dự thảo quyết định của Hội đồng Bộ trưởng WTO về cơ chế tự vệ đặt biệt. Indonesia đưa ra một số thay đổi so với đề xuất trước đó của nhóm nước G33 về các sản phẩm phải tăng thuế, mức độ, thời gian tăng cũng như điều khoản linh hoạt cho các nước nghèo nhằm phản ánh mối quan ngại của các thành viên WTO.
Các thành viên G33 lập luận rằng cơ chế tự vệ đặc biệt và một giải pháp lâu dài cho các chương trình dự trữ lương thực phải là một phần kết quả đạt được tại Hội nghị Nairobi. Một số thành viên WTO ủng hộ đề xuất này nhưng một số khác vẫn tiếp tục phản đối vì cho rằng thiếu một khuôn khổ tiếp cận thị trường cũng như thiếu thời gian để có thể đi đến thỏa thuận cuối cùng.
Đề xuất liên quan đến vấn đề cạnh canh xuất khẩu được đưa ra bởi các nước gồm Brazil, EU, Argentina, New Zealand, Paraguay, Peru và Uruguay. Theo quan điểm của các nước này, đề xuất của họ sẽ mang lại lợi ích lớn cho các nước đang phát triển. Đề xuất này dựa trên phiên bản thứ 4 của các vòng đàm phán nông nghiệp vào năm 2008 và một số điều chỉnh nhấn mạnh mối quan tâm của các thanh viên tham gia. Các vấn đề bao gồm loại bỏ trợ cấp xuất khẩu, ban hành một số điều khoản liên quan đến chính sách xuất khẩu như tín dụng xuất khẩu, viện trợ lương thực quốc tế, doanh nghiệp nhà nước nhằm giảm thiểu ảnh hưởng của hành động bóp méo thương mại trong nông nghiệp.
Một bản dự thảo khác cũng được đưa ra bởi Australia trong đó nhấn mạnh ràng buộc pháp lý của quyết định sẽ được đưa ra tại Nairobi, Kenya về cạnh tranh xuất khẩu.
Các nước thành viên WTO cùng chia sẻ kỳ vọng đạt được một thỏa thuận liên quan đến cạnh tranh xuất khẩu trong nông nghiệp nhưng sự khác biệt vẫn còn rất lớn. Một số thành viên cho rằng việc loại bỏ trợ cấp nông nghiệp sẽ là một kết quả có tính lịch sử cho Hội nghị Bộ trưởng WTO sắp tới và kêu gọi các thành viên khác theo đuổi một cách tiếp cận thực tế hơn và nỗ lực để liên kết cạnh tranh xuất khẩu với các chủ đề nông nghiệp khác.
Một số nước đang phát triển nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì sự linh hoạt trong các cuộc đàm phán, đặc biệt đối với các nền kinh tế nhỏ dễ bị tổn thương.
Các thành viên WTO sẽ thảo luận về 2 đề xuất và sẽ đưa ra quan điểm chung về một kết quả có thể đạt được tại Hội nghị chuyên đề trong khuôn khổ Hội nghị cấp Bộ trưởng WTO.
Về vấn đề dự trữ công đảm bảo an ninh lương thực, ông Vangelis Vitalis - Chủ tịch ủy ban đàm phán nông nghiệp, Đại sứ New Zealand tại WTO cho biết: “tôi rất tiếc phải nói rằng tôi không nhìn thấy bất kỳ thay đổi nền tảng nào về lập trường của các nước thành viên”. Ông Vitalis nhắc lại “chúng ta đã cam kết từ Hội nghị Bộ trưởng Bali năm 2013 và phiên họp Đại hội đồng WTO năm 2014” là tập trung nỗ lực để tìm ra một giải pháp lâu dài cho vấn đề này.
Nhìn chung các thành viên WTO hoan nghênh những tiến triển đạt được trong quá trình đàm phán về cạnh tranh xuất khẩu. Một vài nước đang phát triển cho rằng yêu cầu bắt buộc thông báo về các chương trình trợ cấp là rườm rà. Một số thành viên khác lại bày tở quan ngại về một vài vấn đề trong cạnh tranh xuất khẩu như thời gian để loại bỏ hoàn toàn trợ cấp xuất khẩu, các quy định đối với doanh nghiệp nhà nước, hay việc viện trợ lương thực nhưng không ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp nội địa và khu vực.
Chủ tịch Ủy ban đàm phán nông nghiệp WTO nhấn mạnh vai trò của mình là tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán và ông sẽ tiếp tục thực hiên mạnh mẽ điều này trong thời gian tới. Ông cũng cảnh báo các thành viên rằng họ phải sẵn sàng để đáp ứng với một khuôn khổ hạn hẹp về thời gian với mức độ cam kết cao nếu muốn có được kết cục đáng giá cho vấn đề nông nghiệp tại Hội nghị Nairobi.
Theo www.world-grain.com - HP
Từ khóa: WTO, thảo luận, đề xuất mới, nông nghiệp
