Kết quả Thực hiện Đề án TBT tại Thành phố Hồ Chí Minh

HCMC-4

Ngày 20/11 vừa qua TP. HCM đã thực hiện Tổng kết kết quả thực hiện Đề án Hiệp định hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT) tại Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2011-2015 và phương hướng hoạt động TBT-HCM giai đoạn 2016-2020.

Tại hội nghị Bà Lê Bích Ngọc – Phó Giám đốc phụ trách Văn phòng TBT Việt Nam cho biết Để chuẩn bị cho việc tham gia Hiệp định TBT của WTO cũng như quá trình thực thi cam kết TBT, Việt Nam đã ban hành các chính sách, văn bản pháp luật để thực thi cam kết TBT khi Việt Nam là thành viên WTO. Năm 2013 Việt Nam đã tiến hành rà soát chính sách thương mại bao gồm cả rà soát thực thi Hiệp định TBT định kỳ 6 năm một lần kể từ thời điểm chính thức gia nhập WTO. Kết quả nhiều nước thành viên WTO vẫn bày tỏ quan ngại về việc thiếu cơ hội để góp ý cho các dự thảo của Việt Nam và quan ngại các biện pháp của Việt Nam hạn chế thương mại hơn mức cần thiết, đặc biệt là liên quan đến an toàn thực phẩm và tiêu chuẩn quốc tế. Các nước thành viên đề nghị Việt Nam cần nỗ lực tuân thủ các nghĩa vụ quốc tế TBT và SPS.

Sau đợt rà soát đến nay, Việt Nam đã có những cải thiện đáng kể hơn về chính sách, thể hiện qua số lượng các thông báo gửi tới WTO tăng gấp đôi. Bên cạnh đó, trong những năm gần đây các biện pháp kỹ thuật của Việt Nam khi thông báo không gặp phải quan ngại của các nước thành viên WTO khác, điều này cho thấy Việt Nam đang thích nghi tốt với các cam kết TBT trong WTO.

Ông Trịnh Minh Tâm – Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM cho rằng nhìn chung điểm TBT-HCM đã hoàn thành tốt 6 dự án trong Đề án TBT bao gồm: Hoàn thiện cơ sở pháp lý làm nền tảng cho hoạt động về hàng rào kỹ thuật trong thương mại giai đoạn 2011 – 2015; Xây dựng các biện pháp kỹ thuật để triển khai áp dụng trong hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu bảo đảm sự phù hợp với quy định của Hiệp định TBT và pháp luật Việt Nam; không gây ảnh hưởng tới an toàn cho con người, động vật, thực vật; bảo vệ môi trường và tiết kiệm năng lượng;Hỗ trợ doanh nghiệp áp dụng các biện pháp kỹ thuật nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh và thúc đẩy xuất khẩu, nhập khẩu; Tăng cường trách nhiệm và năng lực của các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức kỹ thuật trong xây dựng và triển khai các biện pháp kỹ thuật trong thương mại; Duy trì và nâng cao năng lực Ban liên ngành TBT, Mạng lưới TBT Việt Nam; và Nâng cao hiệu quả của hoạt động phổ biến, tuyên truyền về vai trò và ảnh hưởng của hàng rào kỹ thuật trong thương mại đối với sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng sản phẩm, hàng hóa.

Đến nay, việc triển khai thực hiện Đề án của các Bộ và địa phương đã đạt được một số kết quả nhất định như:

Đối với cơ quan quản lý nhà nước: nâng cao năng lực và chuyên môn của cán bộ về TBT nhằm đáp ứng nghĩa vụ minh bạch hóa. Các hoạt động tuyên truyền, phổ biến đã giúp các cơ quan quản lý nắm rõ và thực thi quyền và nghĩa vụ theo Hiệp định TBT từ đó xây dựng ban hành chính sách phù hợp với các quy định của WTO, góp phần giảm bớt sự cạnh tranh không lành mạnh cho doanh nghiệp trong nước và nước ngoài cũng như bảo vệ lợi ích chính đáng cho người tiêu dùng khi tiếp cận và sử dụng các sản phẩm, hàng hóa đạt chất lượng, theo các tiêu chuẩn quốc tế.

Đối với doanh nghiệp: Doanh nghiệp nhận thức được sự ảnh hưởng của TBT đối với các mặt hàng xuất khẩu của doanh nghiệp mình, được cung cấp thông tin kịp thời và chuyên sâu về các quy định vào hàng rào kỹ thuật của các nước Thành viên WTO nói chung cũng như của các thị trường xuất khẩu trọng điểm. Doanh nghiệp tiếp cận được các cơ sở dữ liệu về TBT của các thị trường xuất khẩu trọng điểm, tra cứu và khai thác thông tin một cách dễ dàng và thuận tiện hơn, góp phần nâng cao năng lực và đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật của các thị trường này qua đó giúp cải thiện được khả năng tiếp cận và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Tuy nhiên theo Ông Nguyễn Văn Hà – Chi cục trưởng Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng trong quá trình thực hiện vẫn còn một số hạn chế vướng mắc như: Chưa có sự phối hợp giữa các đơn vị có liên quan để triển khai thực hiện, sự phối hợp của các doanh nghiệp với cơ quan nhà nước trong tìm hiểu, phản ứng, đối phó với các rào cản kỹ thuật còn yếu, có quá ít phản ứng của các doanh nghiệp trước những thông báo về những hàng rào kỹ thuật mà các nước dự kiến áp dụng do Mạng lưới TBT cảnh báo.

Nhiều doanh nghiệp còn mơ hồ về TBT và những thách thức cũng như cơ hội đi cùng, hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và quy trình đánh giá chưa đáp ứng được các yêu cầu về quản lý xuất nhập khẩu và lưu thông hàng hóa trên thị trường.

Thiếu nguồn thông tin cụ thể chính xác về TBT của các nước về các nhóm, ngành hàng cụ thể để các điểm TBT địa phương cung cấp cho doanh nghiệp.

Cũng theo ông Trịnh Minh Tâm, trong giai đoạn tới cần tăng cường xây dựng các tiêu chuẩn, quy chuẩn địa phương, hướng tới các tiêu chuẩn khu vực và quốc tế theo yêu cầu của các Chương về TBT trong các FTA mới.

Không nên triển khai theo hình thức Đề án với giai đoạn ngắn mà cần thiết phải đưa vào hoạt động thường xuyên, các cấp lãnh đạo có thẩm quyền tại địa phương quan tâm và đảm bảo kinh phí thường xuyên để các đầu mối về TBT của địa phương thực hiện nghĩa vụ được hiệu quả, tuân thủ đúng các cam kết.

Các điểm TBT địa phương tiếp tục theo dõi, cập nhật tình hình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật, xây dựng các văn bản quy phạm điều chỉnh cho những ngành, lĩnh vực mà địa phương có thế mạnh.

Đề xuất các giải pháp sáng tạo để các hoạt động TBT hướng nhiều hơn đến cộng đồng doanh nghiệp bởi thực tế đó là đối tượng có nghĩa vụ và quyền lợi liên quan đến các vấn đề TBT.

NT-TTWTO